Ένα δικαστήριο στο Νέο Μεξικό εξέδωσε απόφαση-ορόσημο κατά της Meta, χαρακτηρίζοντας την εταιρεία «δημόσια όχληση» για τη βλάβη που προκαλούν το Instagram και το Facebook στους ανήλικους χρήστες. Η δικαστική απόφαση επιβάλλει στην εταιρεία να καταβάλει επιπλέον 567 εκατ. δολάρια, ανεβάζοντας το συνολικό ποσό που καλείται να πληρώσει η Meta στα 942 εκατ. δολάρια. Παράλληλα με την οικονομική κύρωση, το δικαστήριο επέβαλε αυστηρούς περιορισμούς στη χρήση των πλατφορμών από ανήλικους χρήστες, όπως η κατάργηση των likes και το όριο των τριών ωρών ημερησίως. Πρόκειται για τη μεγαλύτερη οικονομική κύρωση που έχει επιβληθεί ποτέ στη Meta για υπόθεση που αφορά την ασφάλεια παιδιών.
Πού θα κατευθυνθούν τα εκατοντάδες εκατομμύρια
Σύμφωνα με το BBC, από τα 567 εκατ. δολάρια που επιδικάστηκαν πρόσφατα, τα 420 εκατ. δολάρια θα κατευθυνθούν στην αντιμετώπιση βλαβών που έχουν ήδη προκληθεί σε ανήλικους χρήστες. Τα χρήματα αυτά προβλέπεται να χρηματοδοτήσουν κλινικά προγράμματα, υπηρεσίες συμπεριφορικής υγείας, καθώς και επαγγελματίες που θα παρέχουν άμεση υποστήριξη σε παιδιά και οικογένειες που έχουν επηρεαστεί. Το υπόλοιπο μέρος του ποσού θα διατεθεί σε δράσεις πρόληψης και ενημέρωσης, με έμφαση στην εκπαίδευση εκπαιδευτικών και επαγγελματιών υγείας, ώστε να είναι σε θέση να αναγνωρίζουν και να αντιμετωπίζουν έγκαιρα τις επιπτώσεις που συνδέονται με τη χρήση των social media από παιδιά.
Η απόφαση δεν περιορίζεται όμως μόνο στην οικονομική διάσταση. Περιλαμβάνει συγκεκριμένες παρεμβάσεις στον τρόπο λειτουργίας του Instagram και του Facebook για τους ανήλικους χρήστες. Η Meta θα πρέπει πλέον να καταργήσει την εμφάνιση του αριθμού των likes για όλους τους χρήστες κάτω των 18 ετών, μια αλλαγή που στοχεύει στη μείωση της κοινωνικής πίεσης και του άγχους σύγκρισης που βιώνουν οι έφηβοι στις πλατφόρμες. Επιπλέον, επιβάλλονται αυστηροί περιορισμοί στις ειδοποιήσεις, καθώς οι ανήλικοι δεν θα λαμβάνουν push notifications από τις 22:00 έως τις 07:00. Κατά τη διάρκεια της σχολικής χρονιάς, η απαγόρευση θα ισχύει επιπλέον από τις 08:00 έως τις 15:00, με εξαίρεση τα Σαββατοκύριακα.
Η πιο δραστική ίσως παρέμβαση αφορά τον συνολικό χρόνο χρήσης. Το δικαστήριο προβλέπει υποχρεωτικό όριο 90 ωρών τον μήνα συνολικά σε Instagram και Facebook, δηλαδή περίπου τρεις ώρες ημερησίως για τους ανήλικους χρήστες. Παράλληλα, η Meta καλείται να διασφαλίσει αυστηρότερους φραγμούς στην επικοινωνία μεταξύ ενηλίκων και ανήλικων χρηστών, ώστε να περιοριστούν οι ανεπιθύμητες επαφές στις πλατφόρμες της.
Αντιδράσεις και το ευρύτερο πλαίσιο
Παρά το ιστορικά υψηλό ύψος της κύρωσης, η αντίδραση από ειδικούς του κλάδου δεν ήταν πανηγυρική. Ο Μπρους Ντέισλι, πρώην αντιπρόεδρος του Twitter, του σημερινού X, για την Ευρώπη, μιλώντας στην εκπομπή Today του BBC Radio 4, χαρακτήρισε το ποσό «σταγόνα στον ωκεανό». Η δήλωση αυτή αντικατοπτρίζει μια ευρύτερη ανησυχία ότι, παρά το ρεκόρ των 942 εκατ. δολαρίων, το ποσό παραμένει μικρό σε σχέση με τα έσοδα και το μέγεθος της Meta ως εταιρείας.
Ωστόσο, η σημασία της απόφασης δεν έγκειται μόνο στο οικονομικό της ύψος. Ο χαρακτηρισμός της Meta ως «δημόσιας όχλησης» από δικαστή αποτελεί ισχυρό νομικό προηγούμενο, καθώς συνδέει ρητά τη λειτουργία των πλατφορμών με συγκεκριμένη βλάβη στην ψυχική υγεία ανήλικων χρηστών. Οι συγκεκριμένοι περιορισμοί, από την κατάργηση των likes έως το όριο των τριών ωρών, δημιουργούν ένα πλαίσιο λειτουργίας που θα μπορούσε να επηρεάσει και άλλες αντίστοιχες υποθέσεις κατά μεγάλων τεχνολογικών εταιρειών στο μέλλον.
