Σε μια κίνηση που αιφνιδίασε την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ), οι ΗΠΑ προχώρησαν σε παρέμβαση για το γιεν, χρησιμοποιώντας ευρώ για να αγοράσουν το ιαπωνικό νόμισμα. Η κίνηση πραγματοποιήθηκε την περασμένη εβδομάδα, στο πλαίσιο μιας ιστορικής επέμβασης για τη στήριξη του γιεν. Η επιλογή αυτή προκάλεσε άμεση αντίδραση στους κόλπους της ΕΚΤ, με ανώτερους αξιωματούχους να τη χαρακτηρίζουν πρωτοφανή παρέκκλιση από τις καθιερωμένες πρακτικές. Λίγες ημέρες αργότερα ακολούθησε τηλεφωνική επικοινωνία ανάμεσα στην Ουάσινγκτον και τη Φρανκφούρτη για να αποσαφηνιστούν οι λόγοι της κίνησης.
Η αιφνιδιαστική παρέμβαση της Ουάσινγκτον
Σύμφωνα με το ρεπορτάζ των Financial Times, ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ, Σκοτ Μπέσεντ, επικοινώνησε με την πρόεδρο της ΕΚΤ, Κριστίν Λαγκάρντ, το περασμένο Σάββατο 1η Αυγούστου 2026, μία ημέρα μετά την αμερικανική παρέμβαση, προκειμένου να συζητήσουν την κίνηση. Η πώληση ευρώ και η αγορά γιεν από τις ΗΠΑ θεωρήθηκε από ορισμένους ανώτερους αξιωματούχους της ΕΚΤ ασυνήθιστη ενέργεια, καθώς παραδοσιακά οι δυτικές νομισματικές αρχές συντονίζουν τέτοιες κινήσεις μεταξύ τους. Στόχος της αμερικανικής παρέμβασης ήταν η στήριξη του γιεν, το οποίο είχε υποχωρήσει σε χαμηλό 40 ετών. Και η Ιαπωνία είχε ήδη κινηθεί ανάλογα, πουλώντας δολάρια και αγοράζοντας γιεν, προσπαθώντας να ανακόψει την πτώση του νομίσματός της.
Η απόφαση των ΗΠΑ να χρησιμοποιήσουν ευρώ αντί για δολάρια στην παρέμβαση για το γιεν αποκτά ιδιαίτερη σημασία για τις αγορές. Η επιλογή ενισχύει την εκτίμηση ότι η Ουάσινγκτον επιδιώκει να αποφύγει μια νέα κίνηση που θα μπορούσε να οδηγήσει σε πωλήσεις αμερικανικών κρατικών ομολόγων και, κατά συνέπεια, σε άνοδο των αποδόσεών τους. Το ιαπωνικό υπουργείο Οικονομικών έχει αφήσει παράλληλα να εννοηθεί ότι στο μέλλον το Τόκιο θα μπορούσε να αξιοποιήσει μια διευκόλυνση της Federal Reserve, μέσω της οποίας οι κεντρικές τράπεζες αποκτούν πρόσβαση σε δολάρια χρησιμοποιώντας ως εγγύηση αμερικανικά ομόλογα, χωρίς να τα πουλούν στην αγορά. Έτσι περιορίζεται ο κίνδυνος μαζικών πωλήσεων Treasuries.
Αντιδράσεις και οικονομικό πλαίσιο
Τόσο ο Σκοτ Μπέσεντ όσο και η υπουργός Οικονομικών της Ιαπωνίας, Σατσούκι Καταγιάμα, προειδοποίησαν μέσα στην εβδομάδα ότι δεν θα διστάσουν να παρέμβουν ξανά στην αγορά συναλλάγματος, εφόσον κριθεί αναγκαίο. Ωστόσο, σύμφωνα με το Bloomberg, μέχρι το τέλος της εβδομάδας το γιεν είχε χάσει σχεδόν το ήμισυ των κερδών που είχε καταγράψει μετά την παρέμβαση, κάτι που ενίσχυσε τις εκτιμήσεις των επενδυτών ότι οι ιαπωνικές αρχές ενδέχεται να προχωρήσουν σε νέα επέμβαση. Οι κινήσεις ΗΠΑ και Ιαπωνίας οδήγησαν σε απότομη ενίσχυση του γιεν, από επίπεδα κοντά στα 164 γιεν ανά δολάριο νωρίτερα τον μήνα —το χαμηλότερο επίπεδο του ιαπωνικού νομίσματος από το 1986— σε περίπου 157 γιεν ανά δολάριο. Έκτοτε, το γιεν έχει υποχωρήσει ξανά κοντά στα 158 γιεν ανά δολάριο.
Η παρέμβαση για το γιεν αναδεικνύει τη στενή, αλλά και περίπλοκη, σχέση ανάμεσα στις νομισματικές αρχές των δύο πλευρών του Ατλαντικού και της Ιαπωνίας. Παράλληλα, φανερώνει τις ανησυχίες της Ουάσινγκτον για τις πιθανές επιπτώσεις μιας παρέμβασης με δολάρια στην αγορά ομολόγων. Η ΕΚΤ, από την πλευρά της, φαίνεται να αντιμετωπίζει με επιφυλακτικότητα τη χρήση του ευρώ σε μια επιχείρηση που δεν είχε σχεδιαστεί ή συντονιστεί μαζί της εκ των προτέρων.
Τι εκτιμούν οι αναλυτές
Οι αναλυτές εκτιμούν ότι για να αποδειχθεί αποτελεσματική μια νέα παρέμβαση θα χρειαστεί να συνοδευτεί είτε από ταχύτερες αυξήσεις επιτοκίων από την Τράπεζα της Ιαπωνίας (BOJ) είτε από ένα περιβάλλον που θα ευνοεί μειώσεις επιτοκίων από τη Federal Reserve. Μέχρι τότε, οι αγορές συναλλάγματος αναμένεται να παρακολουθούν στενά κάθε νέα δήλωση ή κίνηση από την Ουάσινγκτον, το Τόκιο και τη Φρανκφούρτη.
