Ένα ομοσπονδιακό εφετείο των ΗΠΑ έκρινε παράνομη την κατασκευή της νέας αίθουσας χορού του Τραμπ στον Λευκό Οίκο, ενός έργου κόστους 400 εκατομμυρίων δολαρίων. Η απόφαση ελήφθη την Παρασκευή από το Εφετείο της Περιφέρειας της Κολούμπια, έπειτα από προσφυγή του Εθνικού Ιδρύματος για τη Διατήρηση των Ιστορικών Μνημείων. Το δικαστήριο διέταξε την αναστολή των εργασιών, δίνοντας όμως στην κυβέρνηση Τραμπ χρονικό περιθώριο 14 ημερών για να προσφύγει στο Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ.
Η κατεδάφιση της Ανατολικής Πτέρυγας και η προσφυγή στα δικαστήρια
Η υπόθεση ξεκίνησε όταν η κυβέρνηση Τραμπ προχώρησε στην κατεδάφιση της Ανατολικής Πτέρυγας του Λευκού Οίκου, προκειμένου να ξεκινήσει η ανέγερση μιας νέας αίθουσας χορού έκτασης 8.360 τετραγωνικών μέτρων. Το έργο εκκίνησε χωρίς να έχει εξασφαλιστεί άδεια από το Κογκρέσο, κάτι που οδήγησε πέρυσι το Εθνικό Ίδρυμα για τη Διατήρηση των Ιστορικών Μνημείων να καταθέσει μήνυση κατά της αμερικανικής κυβέρνησης. Ο μη κερδοσκοπικός οργανισμός, ο μεγαλύτερος του είδους του στις ΗΠΑ, υποστήριξε ότι η ανακατασκευή παραβίαζε τους όρους προστασίας ενός ιστορικού κτηρίου συμβολικής σημασίας για το αμερικανικό έθνος.
Η αίτηση του ιδρύματος οδήγησε αρχικά σε προσωρινή διαταγή που ανέστειλε τις εργασίες, ενώ η υπόθεση παραπέμφθηκε στο εφετείο για οριστική κρίση. Η τελική απόφαση, που δημοσιεύθηκε την Παρασκευή, επιβεβαίωσε ότι η κατασκευή προχωρούσε παράνομα, ανοίγοντας τον δρόμο για πιθανή προσφυγή της υπόθεσης στο Ανώτατο Δικαστήριο. Η ψηφοφορία στο τριμελές δικαστικό σχήμα κατέληξε σε αναλογία 2-1 υπέρ της θέσης του ιδρύματος.
«Προσωρινός ένοικος, όχι ιδιοκτήτης» του Λευκού Οίκου
Στο σκεπτικό της απόφασης, το δικαστήριο υπογράμμισε ότι κάθε πρόεδρος των ΗΠΑ αποτελεί «προσωρινό ένοικο και όχι ιδιοκτήτη» του Λευκού Οίκου και της προεδρικής κατοικίας. Όπως αναφέρεται χαρακτηριστικά στο κείμενο της απόφασης, ο πρόεδρος δεν διαθέτει, ούτε ισχυρίζεται ότι διαθέτει, συνταγματικά κατοχυρωμένη εξουσία επί της συγκεκριμένης ιδιοκτησίας, η οποία έχει σχεδιαστεί και συντηρείται για τη χρήση όλων των προέδρων, σημερινών και μελλοντικών, καθώς και για τον αμερικανικό λαό. Η διατύπωση αυτή θεωρείται κομβική, καθώς θέτει σαφή όρια στην εξουσία της εκτελεστικής εξουσίας πάνω σε ένα κτήριο που θεωρείται εθνική κληρονομιά.
Το δικαστήριο έκρινε επίσης ότι το Εθνικό Ίδρυμα για τη Διατήρηση των Ιστορικών Μνημείων παρουσίασε πειστικά στοιχεία, σύμφωνα με τα οποία το Κογκρέσο δεν έχει εκχωρήσει στην εκτελεστική εξουσία ανεξέλεγκτη δυνατότητα να επανασχεδιάζει, να αναδιαμορφώνει και να ανακατασκευάζει δραστικά τον Λευκό Οίκο ώστε να ανταποκρίνεται στις επιθυμίες ενός συγκεκριμένου προέδρου. Η κρίση αυτή αναδεικνύει τη σύγκρουση ανάμεσα στην προεδρική πρωτοβουλία και τους θεσμικούς περιορισμούς που διέπουν τη διαχείριση δημόσιων ιστορικών κτηρίων στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Τι ακολουθεί για την υπόθεση
Παρά το περιεχόμενό της, η απόφαση δεν τίθεται άμεσα σε εφαρμογή. Το εφετείο αποφάσισε να αναστείλει την ισχύ της για δύο εβδομάδες, δίνοντας στην κυβέρνηση Τραμπ το αναγκαίο χρονικό περιθώριο για να ασκήσει έφεση στο Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ. Μέχρι τότε, η κατασκευή της αίθουσας χορού παραμένει παγωμένη, με το ζήτημα να αναμένεται να κριθεί οριστικά σε ανώτερο δικαστικό βαθμό. Η εξέλιξη αυτή αναμένεται να απασχολήσει έντονα την αμερικανική επικαιρότητα τις επόμενες εβδομάδες, καθώς αφορά άμεσα τον τρόπο διαχείρισης ενός από τα πλέον συμβολικά κτήρια των Ηνωμένων Πολιτειών.
