Το Ιράν φέρεται να επεξεργάζεται μια μακρόχρονη διαπραγματευτική στρατηγική με στόχο να κρατήσει τον Ντόναλντ Τραμπ εγκλωβισμένο στη σύγκρουση μέχρι τις ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου στις ΗΠΑ. Σύμφωνα με ανάλυση της βρετανικής εφημερίδας Guardian, οι πυρηνικές διαπραγματεύσεις Ιράν ΗΠΑ ενδέχεται να παραταθούν σκόπιμα, καθώς η Τεχεράνη ελπίζει ότι το πολιτικό κόστος του πολέμου θα πλήξει την προεδρία του Αμερικανού ηγέτη. Στο εσωτερικό της χώρας γίνεται ήδη σύγκριση με το πλήγμα που είχε δεχθεί ο πρώην πρόεδρος των ΗΠΑ Τζίμι Κάρτερ από την κρίση των Αμερικανών ομήρων στην Τεχεράνη το 1979-1981. Πολλοί στο Ιράν αντιμετωπίζουν πλέον την πολιτική εξουθένωση του Τραμπ ως αυτοτελή στόχο της σύγκρουσης.
Διαβάστε επίσης: Το εφετείο των ΗΠΑ μπλοκάρει την αίθουσα χορού του Τραμπ
Η ιστορία της αντιπαράθεσης και το αίτημα αντιποίνων
Η εχθρότητα του Ιράν απέναντι στις ΗΠΑ δεν είναι καινούρια, ωστόσο σύμφωνα με τη Guardian έχει αποκτήσει πλέον έντονα προσωπικό χαρακτήρα απέναντι στον Τραμπ. Ο Αμερικανός πρόεδρος αποχώρησε από τη συμφωνία για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν το 2018, ενώ οι κυρώσεις που επέβαλε στη συνέχεια οδήγησαν στη δολοφονία του στρατιωτικού διοικητή Κασέμ Σουλεϊμανί. Ο Τραμπ ενεπλάκη δύο φορές σε διαπραγματεύσεις με την Τεχεράνη για το πυρηνικό πρόγραμμα, πριν ξεκινήσει πολεμικές επιχειρήσεις εναντίον της χώρας. Στο Ιράν δεν πέρασε απαρατήρητη ούτε η στάση του Τραμπ απέναντι στον θάνατο του ανώτατου ηγέτη Αλί Χαμενεΐ, ούτε η απόπειρα κατά της ζωής του προέδρου Μασούντ Πεζεσκιάν. Στην κηδεία του Χαμενεΐ, το αίτημα για αντίποινα ήταν πανταχού παρόν, γεγονός που δείχνει πόσο προσωπικό έχει γίνει πλέον το θέμα για την ιρανική ηγεσία.
Η σημασία που αποδίδει η Τεχεράνη στις αμερικανικές εκλογές έγινε ακόμη πιο εμφανής αυτή την εβδομάδα, όταν ο αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Καζέμ Γκαριμπαμπαντί, δήλωσε στο επίσημο πρακτορείο IRNA ότι, αφού συμφωνηθεί δίοδος για την εμπορική ναυσιπλοΐα μέσω των Στενών του Ορμούζ, θα χρειαστούν από δύο έως τέσσερις μήνες για να περάσουν οι διαπραγματεύσεις στη δεύτερη φάση, η οποία αφορά το πυρηνικό πρόγραμμα της χώρας. Το αρχικό σχέδιο προέβλεπε ότι οι πυρηνικές συνομιλίες θα ξεκινούσαν εντός 30 ημερών από την υπογραφή του μνημονίου κατανόησης του Ιουνίου με τις ΗΠΑ, ωστόσο, σύμφωνα με τον Γκαριμπαμπαντί, η κυβέρνηση Τραμπ εγκατέλειψε αυτό το χρονοδιάγραμμα. Πριν φτάσουν οι δύο πλευρές στη δεύτερη φάση, η Τεχεράνη θέτει σειρά προαπαιτούμενων, όπως η άρση των κυρώσεων, ο τερματισμός του αμερικανικού αποκλεισμού των ιρανικών λιμανιών, η αποδέσμευση παγωμένων περιουσιακών στοιχείων και νέες δεσμεύσεις περί μη επιθετικότητας — όροι που θα μπορούσαν να παρατείνουν τη διαδικασία πέρα από τις εκλογές του Νοεμβρίου.
Ο Πεζεσκιάν μιλά για «εκβιασμούς» και αμυντική στρατηγική
Ο πρόεδρος του Ιράν, Μασούντ Πεζεσκιάν, δήλωσε ότι η χώρα του δεν επιδιώκει ούτε τον πόλεμο ούτε την εδαφική επέκταση, ξεκαθαρίζοντας ωστόσο ότι το Ιράν δεν πρόκειται να υποχωρήσει απέναντι σε όσα χαρακτήρισε «εκβιασμούς». Σε δηλώσεις του που μεταδόθηκαν από το κρατικό δίκτυο IRIB, ο Πεζεσκιάν ανέφερε ότι η Τεχεράνη ενεργεί αποκλειστικά με στόχο την ενίσχυση των αμυντικών της δυνατοτήτων και την προστασία της ασφάλειάς της. Ο Ιρανός πρόεδρος επανέλαβε παράλληλα τους ισχυρισμούς ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν χρησιμοποιήσει βάσεις σε χώρες του Κόλπου για να εξαπολύσουν επιθέσεις εναντίον του Ιράν, κατηγορώντας την Ουάσινγκτον ότι επιδιώκει να δημιουργήσει ρήγμα ανάμεσα στην Τεχεράνη και τους περιφερειακούς της γείτονες.
Παρά τη σκληρή ρητορική, ο Πεζεσκιάν τόνισε ότι το Ιράν έχει επιλύσει πολλά από τα ζητήματα που αντιμετώπιζε στις σχέσεις του με τις γειτονικές χώρες της περιοχής. Όπως υποστήριξε, εάν σταματήσουν οι πιέσεις και οι απειλές εναντίον της Τεχεράνης, δεν θα υπάρχει λόγος να συνεχιστούν οι εντάσεις στην περιοχή. Η δήλωση αυτή αποτυπώνει τη διπλή στρατηγική του Ιράν: από τη μία πλευρά η σκληρή στάση απέναντι στον Τραμπ και από την άλλη η προσπάθεια να παρουσιαστεί ως η πλευρά που επιδιώκει σταθερότητα στην περιοχή.
Τι παρακολουθεί η Τεχεράνη ενόψει Νοεμβρίου
Καθώς πλησιάζουν οι ενδιάμεσες εκλογές, ιρανικά μέσα ενημέρωσης παρακολουθούν στενά την πτώση της δημοτικότητας του Τραμπ, την οποία συνδέουν με τη δυσαρέσκεια της κοινής γνώμης για τον πόλεμο και τις υψηλές τιμές του πετρελαίου. Παράλληλα εξετάζουν λεπτομερώς τις πολιτικές μεταβολές στο εσωτερικό των Δημοκρατικών, αναζητώντας ενδείξεις για το πώς θα διαμορφωθεί το πολιτικό σκηνικό στις ΗΠΑ μετά τις κάλπες. Εάν η Τεχεράνη καταφέρει να διατηρήσει τον «διάδρομο εμποδίων» που θέτει στις πυρηνικές διαπραγματεύσεις, το ενδεχόμενο μιας πολιτικής ήττας του Τραμπ στις εκλογές του Νοεμβρίου παραμένει ανοιχτό ως βασικό στοίχημα της ιρανικής διπλωματίας.
