Ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας αναθεώρησε προς τα κάτω την πρόβλεψή του για την παγκόσμια ζήτηση πετρελαίου το 2026, επικαλούμενος τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή και την εκτόξευση των τιμών των υδρογονανθράκων. Σύμφωνα με τα νέα στοιχεία, η ζήτηση αναμένεται να μειωθεί κατά 1,6 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα σε ετήσια βάση, έναντι μείωσης κατά 1 εκατομμύριο βαρέλια που προέβλεπε ο Οργανισμός τον Ιούλιο. Η αναθεώρηση αυτή έρχεται εν μέσω πρωτοφανούς αναταραχής στην παγκόσμια αγορά ενέργειας, με τον αποκλεισμό των Στενών του Ορμούζ να παραμένει στο επίκεντρο των εξελίξεων.
Πτώση της κατανάλωσης και κρίση στο Ορμούζ
Η παγκόσμια κατανάλωση πετρελαίου για το 2026 τοποθετείται πλέον στα 103,29 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα, έναντι 103,46 εκατομμυρίων που εκτιμούσε η προηγούμενη πρόβλεψη. Ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας εξηγεί ότι ο παρατεταμένος αποκλεισμός των Στενών του Ορμούζ σε συνδυασμό με την άνοδο των τιμών των καυσίμων περιορίζουν την κατανάλωση, ενώ παράλληλα οι διαταραχές στις διεθνείς εφοδιαστικές αλυσίδες μειώνουν τη διαθεσιμότητα προϊόντων. Περίπου 8,3 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου την ημέρα από την παραγωγή του Κόλπου έχουν τεθεί εκτός παγκόσμιας προσφοράς εξαιτίας της κρίσης. Ο Οργανισμός χαρακτηρίζει το φαινόμενο ως τη μεγαλύτερη διατάραξη της παγκόσμιας παραγωγής πετρελαίου που έχει καταγραφεί ποτέ.
Η κατάσταση επιδεινώνεται περαιτέρω από την έλλειψη διυλισμένων προϊόντων, η οποία οξύνθηκε από τις ουκρανικές επιθέσεις σε ρωσικά διυλιστήρια. Τα περιθώρια διύλισης στην περιοχή του Ατλαντικού έφτασαν σε επίπεδα ρεκόρ τον Ιούλιο, με την πίεση να είναι ιδιαίτερα έντονη στην αγορά του ντίζελ. Η τιμή του καυσίμου αυτού έφτασε να είναι σχεδόν διπλάσια από εκείνη του αργού πετρελαίου στις διεθνείς αγορές, κάτι που επιβαρύνει ακόμη περισσότερο τους καταναλωτές και τις επιχειρήσεις μεταφορών.
Προβλέψεις ανά τρίμηνο και προοπτικές για το 2027
Παρά τη δυσμενή εικόνα, ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας βλέπει σταδιακή βελτίωση μέσα στο 2026. Η μείωση της ζήτησης αναμένεται να κορυφωθεί στα 4,9 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα στο πρώτο τρίμηνο και να περιοριστεί στα 2,8 εκατομμύρια στο τρίτο τρίμηνο. Στο τελευταίο τρίμηνο του έτους ο Οργανισμός προβλέπει μάλιστα αύξηση της ζήτησης κατά 580.000 βαρέλια ημερησίως, σημάδι πιθανής σταθεροποίησης της αγοράς. Ταυτόχρονα, η παγκόσμια παραγωγή αναμένεται να μειωθεί κατά 4,3 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα φέτος, φτάνοντας τα 102,02 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως.
Για το 2027 ο Οργανισμός προβλέπει ισχυρή ανάκαμψη της παραγωγής, με αύξηση κατά 8,3 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα και συνολικό επίπεδο στα 110,3 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως. Μια ενδεχόμενη αποκλιμάκωση του πολέμου θα μπορούσε να επιτρέψει τη σταδιακή αποκατάσταση των πετρελαϊκών ροών τους επόμενους μήνες, οδηγώντας σε πλεόνασμα προσφοράς προς το τέταρτο τρίμηνο του 2026 και επιτρέποντας την ανασύσταση των παγκόσμιων αποθεμάτων.
Προειδοποίηση για εύθραυστη ισορροπία
Ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας προειδοποιεί ωστόσο ότι οι προοπτικές παραμένουν εύθραυστες. Ακόμη κι αν η αγορά επανέλθει σε πλεονάσματα προς το τέλος του έτους, οι κίνδυνοι παραμένουν σημαντικοί. Η ανάγκη για άρση του αποκλεισμού του Ορμούζ γίνεται ολοένα μεγαλύτερη, καθώς τα διαθέσιμα αποθέματα εξαντλούνται με ταχύ ρυθμό. Ο Οργανισμός θα συνεχίσει να παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, καθώς η πορεία του πολέμου παραμένει ο καθοριστικός παράγοντας για τη διαμόρφωση της παγκόσμιας αγοράς πετρελαίου τους επόμενους μήνες.
