Η Ουκρανία ανέστειλε την εκστρατεία επιθέσεων με drones εναντίον πετρελαιοφόρων δεξαμενόπλοιων που χρησιμοποιούν το ρωσικό λιμάνι του Ναβρασίσκ στη Μαύρη Θάλασσα, ύστερα από αίτημα που διατύπωσε ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς. Η πληροφορία αποκαλύφθηκε από την εφημερίδα Financial Times, η οποία επικαλείται πηγές στην ουκρανική κυβέρνηση. Το αίτημα διατυπώθηκε στα τέλη Ιουλίου, καθώς η Ουάσιγκτον ανησυχούσε πως οι επιθέσεις αποσταθεροποιούσαν τις παγκόσμιες αγορές πετρελαίου και έπλητταν αμερικανικά συμφέροντα. Το Κίεβο φέρεται να συμμορφώθηκε, διατηρώντας παράλληλα ανοιχτούς τους διαύλους επικοινωνίας με τους Αμερικανούς συμμάχους του.
Το τηλεφώνημα Βανς-Ζελένσκι και η αναστολή των πληγμάτων
Σύμφωνα με το ρεπορτάζ, ο Τζέι Ντι Βανς ζήτησε προσωπικά από τον Ουκρανό πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι να σταματήσει τα πλήγματα κατά τη διάρκεια τηλεφωνικής επικοινωνίας στις 31 Ιουλίου. Έκτοτε, οι ουκρανικές δυνάμεις δεν έχουν πλήξει δεξαμενόπλοια κοντά στον τερματικό σταθμό του Caspian Pipeline Consortium, γνωστού και ως CPC, σύμφωνα με αξιωματούχους και ανάλυση δεδομένων των Financial Times. Οι στοχευμένες επιθέσεις αφορούσαν πλοία που μετέφεραν αργό πετρέλαιο από το Καζακστάν προς τον συγκεκριμένο τερματικό σταθμό, κοντά στο ρωσικό λιμάνι. Το πρακτορείο Reuters σημείωσε πως δεν μπόρεσε να επαληθεύσει άμεσα και ανεξάρτητα τις πληροφορίες των Financial Times, ωστόσο το πρακτορείο Bloomberg είχε μεταδώσει νωρίτερα παρόμοια πληροφορία.
Η Ουάσιγκτον θορυβήθηκε επειδή τα χτυπήματα έπλητταν αμερικανικές εταιρείες και αποσταθεροποιούσαν περαιτέρω τις αγορές πετρελαίου. Το Κίεβο συμφώνησε να μη στοχοποιεί τις υποδομές του CPC ή πλοία μη ρωσικών συμφερόντων, εφόσον αυτά δεν υπόκεινται σε ουκρανικές κυρώσεις και δεν μεταφέρουν ρωσικό πετρέλαιο ή άλλο ρωσικό φορτίο. «Ακούμε πολύ προσεκτικά τους Αμερικανούς εταίρους μας», δήλωσε ανώτερος Ουκρανός αξιωματούχος στους Financial Times, προσθέτοντας ότι το Κίεβο έχει δημιουργήσει σχετικούς μηχανισμούς σε απάντηση στο αμερικανικό αίτημα, ενώ η CPC αποτελεί τακτικό μέρος της συζήτησης με τις κυβερνήσεις των ΗΠΑ και του Καζακστάν.
Τα αμερικανικά ενεργειακά συμφέροντα πίσω από την πίεση
Στο επίκεντρο της αμερικανικής ανησυχίας βρίσκεται η κοινοπραξία Caspian Pipeline Consortium, η κύρια οδός εξαγωγής πετρελαίου του Καζακστάν, στην οποία μερίδια κατέχουν οι αμερικανικοί ενεργειακοί κολοσσοί Chevron και ExxonMobil. Η Chevron ελέγχει το 50% του κοιτάσματος Tengiz, του μεγαλύτερου της χώρας, ενώ η ExxonMobil κατέχει το 25%. Αμερικανός αξιωματούχος επιβεβαίωσε ότι η κυβέρνηση προειδοποίησε την Ουκρανία να σταματήσει να στοχεύει μη ρωσικά πλοία και υποδομές της CPC, χαρακτηρίζοντας την κοινοπραξία ζωτικό αγωγό μεταφοράς ενέργειας από το Καζακστάν προς τις ευρωπαϊκές αγορές, ως εναλλακτική λύση έναντι των ρωσικών προμηθειών.
Το αργό πετρέλαιο του Καζακστάν έχει αποκτήσει πρόσθετη σημασία για τις διεθνείς αγορές, καθώς οι προμήθειες από τη Μέση Ανατολή παραμένουν περιορισμένες λόγω του πολέμου στο Ιράν. Οι επιθέσεις της Ουκρανίας στον τερματικό σταθμό της CPC τον προηγούμενο μήνα, σε συνδυασμό με εκστρατεία εναντίον της ρωσικής ναυτιλίας στην Αζοφική Θάλασσα, είχαν προκαλέσει αναστάτωση, αναγκάζοντας επανειλημμένα το Καζακστάν να διακόψει τη ροή πετρελαίου μέσω του αγωγού προς το Ναβρασίσκ, ενώ τα ναύλα και το κόστος ασφάλισης είχαν υπερδιπλασιαστεί.
Τι ακολουθεί
Παρά την αναστολή, το Κίεβο επιδιώκει να διατηρήσει ισχυρούς δεσμούς με την Ουάσιγκτον, με στόχο να εξασφαλίσει κρίσιμα συστήματα αντιαεροπορικής άμυνας Patriot ενόψει του χειμώνα. Οι Αμερικανοί αξιωματούχοι δήλωσαν πως επιβεβαίωσαν εκ νέου τη δέσμευση της Ουκρανίας να απέχει από στοχοποίηση των υποδομών της CPC και μη ρωσικών πλοίων. Το αμερικανικό αίτημα, όπως διευκρίνισε το πρακτορείο Bloomberg, αφορούσε ειδικά τα μη ρωσικά δεξαμενόπλοια, γεγονός που δείχνει πως η αμερικανική διπλωματία επιδιώκει να προστατεύσει συγκεκριμένα οικονομικά συμφέροντα χωρίς να άρει τις πιέσεις προς τη Ρωσία.
