Νέος κίνδυνος για τις διεθνείς αγορές και την παγκόσμια οικονομία φαίνεται να δημιουργείται από την άνοδο του πραγματικού κόστους δανεισμού, καθώς οι αποδόσεις ομολόγων, αφού αφαιρεθεί ο πληθωρισμός, κινούνται σε επίπεδα που δεν έχουν καταγραφεί εδώ και χρόνια. Η εξέλιξη συμπίπτει με τη θεαματική είσοδο της τεχνητής νοημοσύνης στην καθημερινότητα, η οποία απαιτεί τεράστιες επενδύσεις σε υποδομές. Ο συνδυασμός της αυξημένης κρατικής δανειοδότησης και της επιθετικής χρηματοδότησης των τεχνολογικών κολοσσών ενισχύει την πίεση στην αγορά ομολόγων. Η κατάσταση αυτή αγγίζει άμεσα το κόστος δανεισμού για επιχειρήσεις και νοικοκυριά σε ολόκληρο τον πλανήτη.
Οι πραγματικές αποδόσεις ομολόγων στο επίκεντρο
Ιδιαίτερα έντονη είναι η άνοδος στις μακροπρόθεσμες αποδόσεις. Η πραγματική απόδοση του 30ετούς αμερικανικού ομολόγου πλησιάζει το 3%, επίπεδο που βρίσκεται κοντά σε υψηλό 18 ετών. Αντίστοιχα, οι πραγματικές αποδόσεις των βρετανικών και γερμανικών τίτλων βρίσκονται σε υψηλά περίπου μιας δεκαετίας. Η πραγματική απόδοση αποτυπώνει ουσιαστικά το κόστος χρηματοδότησης αφού ληφθεί υπόψη η επίδραση του πληθωρισμού, γι’ αυτό και θεωρείται κρίσιμο μέγεθος για την πορεία της οικονομίας. Όσο υψηλότερη γίνεται, τόσο ακριβότερο καθίσταται για επιχειρήσεις και νοικοκυριά να δανειστούν και να επενδύσουν.
Στην εξίσωση μπαίνουν πλέον δυναμικά και οι επενδύσεις στην τεχνητή νοημοσύνη. Οι μεγάλες εταιρείες που αναπτύσσουν σχετικές υποδομές έχουν στραφεί σε μεγάλο βαθμό στην αγορά ομολόγων για να χρηματοδοτήσουν τις τεράστιες επενδύσεις τους σε data centers, υπολογιστική ισχύ και δίκτυα. Μόνο οι Alphabet, Amazon και Meta έχουν αντλήσει συνολικά σχεδόν 220 δισεκατομμύρια δολάρια μέσω ομολογιακού δανεισμού μέσα στο 2026, ποσό που ξεπερνά σημαντικά τα αντίστοιχα επίπεδα της προηγούμενης χρονιάς. Παράλληλα, οι κυβερνήσεις συνεχίζουν να εμφανίζουν υψηλές δημοσιονομικές ανάγκες, με τις ΗΠΑ, τη Γαλλία και τη Βρετανία να καταγράφουν σημαντικά ελλείμματα και να αυξάνουν την προσφορά κρατικού χρέους στην αγορά.
Τι σημαίνει η πίεση στις αγορές
Το αποτέλεσμα είναι ότι περισσότεροι δανειολήπτες ανταγωνίζονται πλέον για τα ίδια διαθέσιμα κεφάλαια. Πρόκειται για έναν από τους παράγοντες που μπορούν να διατηρήσουν τις αποδόσεις ομολόγων σε υψηλά επίπεδα, ακόμη και όταν οι πληθωριστικές πιέσεις αποκλιμακώνονται. Η κατάσταση ενισχύεται και από τη σταδιακή απομάκρυνση των κεντρικών τραπεζών από τις μεγάλες αγορές κρατικών ομολόγων που είχαν πραγματοποιήσει τα προηγούμενα χρόνια, αφήνοντας μεγαλύτερο κενό στη ζήτηση που πρέπει να καλυφθεί από ιδιώτες επενδυτές.
Για τους επενδυτές, οι υψηλότερες αποδόσεις των ομολόγων αυξάνουν την ελκυστικότητα του σταθερού εισοδήματος έναντι των μετοχών. Μέχρι στιγμής, ωστόσο, οι χρηματιστηριακές αγορές παραμένουν ανθεκτικές, στηριζόμενες κυρίως στα ισχυρά εταιρικά κέρδη και στις προσδοκίες για την ανάπτυξη που δημιουργούν οι επενδύσεις στην τεχνητή νοημοσύνη. Το πρόβλημα, πάντως, θα μπορούσε να γίνει πιο έντονο εάν οι υψηλές αποδόσεις ομολόγων συνεχίσουν να ανεβαίνουν, αυξάνοντας περαιτέρω το κόστος δανεισμού για επιχειρήσεις και κράτη και επιβραδύνοντας τελικά τους ρυθμούς ανάπτυξης της παγκόσμιας οικονομίας.
