Νέα ένταση ξέσπασε στις ήδη τεταμένες σχέσεις της Ρωσίας και της Ιαπωνίας εξαιτίας της διαμάχης για τις Κουρίλες Νήσους, μετά την επίσκεψη του Ρώσου προέδρου Βλαντίμιρ Πούτιν στο διαφιλονικούμενο αρχιπέλαγος. Η Μόσχα κάλεσε τον Ιάπωνα πρεσβευτή Άκιρα Μούτο στο υπουργείο Εξωτερικών, όπου αναμένεται να προσέλθει σήμερα Τρίτη. Η κίνηση έρχεται ως απάντηση στην πρόσκληση του Ρώσου πρεσβευτή από το Τόκιο, που είχε αντιδράσει έντονα στο ταξίδι του Πούτιν στα νησιά.
Το ταξίδι Πούτιν στις Κουρίλες που πυροδότησε την κρίση
Ο Ρώσος πρόεδρος πραγματοποίησε επίσημη επίσκεψη στο αρχιπέλαγος την περασμένη εβδομάδα, συνοδευόμενος από τον κυβερνήτη της περιφέρειας Σαχαλίνης, Βαλέρι Λιμαρένκο. Στις 13 Αυγούστου, ο Πούτιν επισκέφθηκε το εργοστάσιο επεξεργασίας ψαριών «Γιάσνι» στο νησί Ιτούρουπ, όπου περιηγήθηκε στις εγκαταστάσεις και συνομίλησε με εργαζομένους. Η παρουσία του εκεί προκάλεσε αμέσως την οργή του Τόκιο, το οποίο κάλεσε τον Ρώσο πρεσβευτή για να διαμαρτυρηθεί επίσημα.
Η διένεξη αφορά τέσσερα νησιά του αρχιπελάγους, τα οποία κατέλαβε ο σοβιετικός στρατός το 1945, τις τελευταίες ημέρες του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Η Ιαπωνία τα διεκδικεί ως δικά της εδάφη, ενώ η Ρωσία τα θεωρεί αναπόσπαστο κομμάτι της επικράτειάς της. Η Μόσχα ανταπέδωσε την ιαπωνική αντίδραση καλώντας με τη σειρά της τον Ιάπωνα πρεσβευτή Άκιρα Μούτο, κλιμακώνοντας έτσι τη διπλωματική κρίση ανάμεσα στις δύο χώρες.
Οι αιχμές Λαβρόφ και η «ξαφνική ανάρρωση» του πρεσβευτή
Ο επικεφαλής της ρωσικής διπλωματίας, Σεργκέι Λαβρόφ, μίλησε σε επιτιμητικό τόνο τη Δευτέρα κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου, κατηγορώντας τις ιαπωνικές αρχές ότι «ξεπέρασαν τα όρια της ευπρέπειας» καταγγέλλοντας το ταξίδι του Πούτιν. «Καλέσαμε τον πρεσβευτή της Ιαπωνίας», ανέφερε ο Λαβρόφ, εξηγώντας ωστόσο ότι η ιαπωνική πλευρά είχε αρχικά απαντήσει πως ο πρεσβευτής δεν μπορούσε να προσέλθει άμεσα. «Είτε επειδή δεν βρισκόταν στη Μόσχα, είτε επειδή δεν ήταν καλά, δεν καταλάβαμε ακριβώς τον λόγο», σχολίασε με νόημα ο Ρώσος υπουργός.
Λίγο αργότερα, η εκπρόσωπος του ρωσικού υπουργείου Εξωτερικών, Μαρία Ζαχάροβα, δήλωσε στο κρατικό πρακτορείο ειδήσεων TASS ότι ο πρεσβευτής «ξαφνικά αισθάνθηκε καλύτερα» και θα προσερχόταν τελικά στο υπουργείο. Ο Λαβρόφ ανέφερε πως αναμένει σήμερα τον Άκιρα Μούτο προκειμένου να του θέσει το ζήτημα «της συμπεριφοράς των ιαπωνικών αρχών» και της συνολικής στάσης της αποστολής του στη Μόσχα. Η κίνηση αυτή δείχνει ότι η ρωσική πλευρά επιθυμεί να στείλει ξεκάθαρο μήνυμα διαμαρτυρίας προς το Τόκιο, χωρίς ωστόσο να προχωρήσει σε ακόμη πιο δραστικά διπλωματικά μέτρα.
Μια διένεξη με βαθιές ιστορικές ρίζες
Το ζήτημα των Κουρίλων Νήσων αποτελεί ένα από τα πιο μακροχρόνια αγκάθια στις σχέσεις Μόσχας και Τόκιο, καθώς οι δύο χώρες δεν έχουν καταφέρει να υπογράψουν επίσημη συνθήκη ειρήνης μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο ακριβώς λόγω αυτής της εδαφικής διαφοράς. Κάθε επίσκεψη υψηλόβαθμου Ρώσου αξιωματούχου στο αρχιπέλαγος προκαλεί παγίως έντονες αντιδράσεις από την ιαπωνική πλευρά, η οποία θεωρεί τα νησιά κατεχόμενα εδάφη. Η σημερινή συνάντηση στο ρωσικό υπουργείο Εξωτερικών αναμένεται να δείξει αν η ένταση θα αποκλιμακωθεί ή αν θα οδηγήσει σε περαιτέρω επιδείνωση των διμερών σχέσεων.
