Ένα σύγχρονο δίκτυο πυρανίχνευσης αποκτούν οι σημαντικότεροι αρχαιολογικοί χώροι και τα μνημεία πολιτιστικής κληρονομιάς της Ελλάδας, με στόχο την ενίσχυση της πυροπροστασίας τους και την παροχή άμεσης επιχειρησιακής εικόνας στο Πυροσβεστικό Σώμα σε περίπτωση εκδήλωσης πυρκαγιάς. Από τις 19 Αυγούστου 2026 βρίσκονται ήδη σε λειτουργία οκτώ συστήματα πυρανίχνευσης, ενώ η επέκταση του δικτύου συνεχίζεται με γοργούς ρυθμούς έως το τέλος Σεπτεμβρίου. Το πρόγραμμα εντάσσεται στην ευρύτερη προσπάθεια αναβάθμισης της Πολιτικής Προστασίας της χώρας.
Οκτώ συστήματα ήδη σε λειτουργία – επιτυχής δοκιμή στα Φίχτια
Τα οκτώ πρώτα συστήματα πυρανίχνευσης καλύπτουν ήδη τον Μυστρά, την Επίδαυρο, τις Μυκήνες, το Δίον, τον Πλαταμώνα, την Αφαία Αίγινας, την Περιστεριά Μεσσηνίας και την Αρχαία Ολυμπία. Η αποτελεσματικότητα του νέου δικτύου δεν παραμένει θεωρητική, καθώς έχει ήδη δοκιμαστεί στην πράξη. Στις 31 Ιουλίου 2026 εκδηλώθηκε πυρκαγιά στα Φίχτια Αργολίδας, εντός της ζώνης επιτήρησης του συστήματος των Μυκηνών. Το σύστημα εντόπισε αμέσως την εστία και ενεργοποίησε αυτοματοποιημένη ειδοποίηση, μεταφέροντας απευθείας εικόνα και στοιχεία στο Συντονιστικό Κέντρο Ελέγχου, επιβεβαιώνοντας έμπρακτα τη χρησιμότητα της νέας τεχνολογίας ήδη από τη δοκιμαστική της φάση.
Η επέκταση του προγράμματος προχωράει σε δύο ακόμη φάσεις. Μέχρι τις 31 Αυγούστου 2026 αναμένεται να τεθούν σε λειτουργία έξι επιπλέον συστήματα, στην Ακρόπολη, το Ανάκτορο του Νέστορος, την Αρχαία Μεσσήνη, τον Όσιο Λουκά, τη Νικόπολη Πρεβέζης και τη Φαιστό. Μέσα στον Σεπτέμβριο θα ακολουθήσουν άλλα οκτώ συστήματα, τα οποία θα καλύψουν την Κνωσό, τους Δελφούς, το Τατόι, το Άγιον Όρος, τη Σούριζα Λαυρεωτικής, τη Δωδώνη, τη Σαμοθράκη και τη Θάσο. Με την ολοκλήρωση αυτών των δύο φάσεων, συνολικά 22 συστήματα πυρανίχνευσης θα βρίσκονται σε πλήρη επιχειρησιακή λειτουργία, συνθέτοντας ένα εκτεταμένο δίκτυο επιτήρησης και έγκαιρης προειδοποίησης για την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς της χώρας από άκρη σε άκρη.
Πώς λειτουργεί η τεχνολογία – τι περιλαμβάνει το έργο
Τα συστήματα πυρανίχνευσης έχουν σχεδιαστεί ώστε να εντοπίζουν έγκαιρα πιθανές εστίες πυρκαγιάς, να ενεργοποιούν αυτόματα ειδοποιήσεις και να μεταφέρουν σε πραγματικό χρόνο εικόνα και δεδομένα στα Επιχειρησιακά Κέντρα Ελέγχου. Ο εξοπλισμός συνδυάζει θερμικές και οπτικές κάμερες με δυνατότητα περιστροφής 360 μοιρών, τηλεχειριζόμενες κάμερες και χαρτογραφική απεικόνιση, στην οποία αποτυπώνονται οι εντοπισμένες εστίες, ο χρόνος ενεργοποίησης του συναγερμού και η κατάσταση κάθε συσκευής. Με αυτόν τον τρόπο, οι χειριστές των Κέντρων Ελέγχου αποκτούν μια ολοκληρωμένη εικόνα του συμβάντος, χωρίς καθυστερήσεις που θα μπορούσαν να αποβούν καθοριστικές.
Πέρα από τα συστήματα ανίχνευσης, το έργο περιλαμβάνει και μετεωρολογικούς σταθμούς, περιφερειακά και συντονιστικά Κέντρα Ελέγχου, καθώς και φορητά κανόνια πυρόσβεσης σε επιλεγμένους χώρους, τα οποία επιτρέπουν την άμεση αντιμετώπιση εστιών πριν αυτές προλάβουν να εξαπλωθούν. Η πληροφορία που παρέχεται στο Πυροσβεστικό Σώμα σε πραγματικό χρόνο του επιτρέπει να αξιολογεί ταχύτερα κάθε συμβάν και να οργανώνει άμεσα την επιχειρησιακή του απόκριση, κερδίζοντας πολύτιμο χρόνο στα πρώτα, κρίσιμα λεπτά μιας πυρκαγιάς σε περιοχές υψηλής πολιτιστικής και περιβαλλοντικής αξίας.
Χρηματοδότηση από το Ταμείο Ανάκαμψης – το πλαίσιο «ΑΙΓΙΣ»
Το έργο υλοποιείται στο πλαίσιο του Εθνικού Προγράμματος Πολιτικής Προστασίας «ΑΙΓΙΣ», με χρηματοδότηση από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Η διαγωνιστική διαδικασία για την προμήθεια και την εγκατάσταση των συστημάτων διενεργήθηκε από το Υπερταμείο, στο πλαίσιο της ευρύτερης αναβάθμισης του εξοπλισμού και των υποδομών Πολιτικής Προστασίας. Με την ολοκλήρωση του προγράμματος έως τον Σεπτέμβριο, η Ελλάδα θα διαθέτει ένα από τα πιο εκτεταμένα δίκτυα πυρανίχνευσης για αρχαιολογικούς χώρους, καλύπτοντας εμβληματικά μνημεία από την Κρήτη έως τη Θράκη και το Άγιον Όρος.
