Μυστική επιχείρηση με νυχτερινές διελεύσεις δεξαμενόπλοιων εξελίσσεται τις τελευταίες εβδομάδες στα Στενά του Ορμούζ, σύμφωνα με αποκαλυπτικό ρεπορτάζ του CNN. Πετρελαϊκές εταιρείες της Σαουδικής Αραβίας, του Κουβέιτ, του Κατάρ και των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων ναυλώνουν υπερδεξαμενόπλοια που απενεργοποιούν τους αναμεταδότες τους και περνούν κρυφά τον στενωπό, με τη συνοδεία του αμερικανικού Ναυτικού. Παράλληλα, το Σάββατο 22 Αυγούστου το Ιράν χορήγησε ειδική άδεια σε ιρακινά πετρελαιοφόρα να διέλθουν από το ίδιο σημείο, ενώ η Τεχεράνη συνεχίζει τις αιχμηρές δηλώσεις της προς τις ΗΠΑ και το Ισραήλ.
Διαβάστε επίσης: Τα Στενά του Ορμούζ: 19 νεκροί ναυτικοί σε 68 επιθέσεις
Τι έγινε στα Στενά του Ορμούζ
Το απόγευμα της 25ης Ιουλίου, ένα ελληνόκτητο υπερδεξαμενόπλοιο της κατηγορίας VLCC, μήκους άνω των 300 μέτρων, έδεσε στον πετρελαϊκό τερματικό σταθμό Mesaieed του Κατάρ, περίπου 40 χιλιόμετρα νότια της Ντόχα. Τέσσερις ημέρες αργότερα, φορτωμένο με αργό πετρέλαιο, πέρασε τα Στενά του Ορμούζ με ταχύτητα περίπου 13 κόμβων. Στις 31 Ιουλίου, λίγο μετά τις 2 το μεσημέρι και ενώ βρισκόταν ανοιχτά του Ντουμπάι, το πλοίο απενεργοποίησε το σύστημα AIS, τον αναμεταδότη που εκπέμπει την ταυτότητα, τη θέση και την πορεία ενός πλοίου, εξαφανιζόμενο από τις οθόνες παρακολούθησης. Το σήμα του επανεμφανίστηκε στις 10 το πρωί της 1ης Αυγούστου, όταν το πλοίο είχε ήδη περάσει στην άλλη πλευρά του στενού.
Η συγκεκριμένη διαδρομή δεν αποτελεί μεμονωμένο περιστατικό, αλλά μέρος ευρύτερης τακτικής γνωστής ως «σκοτεινά περάσματα». Τα τάνκερ ξεκινούν φορτωμένα από τον Περσικό Κόλπο, διασχίζουν νύχτα και με κλειστούς αναμεταδότες τα Στενά του Ορμούζ και φτάνουν στον Κόλπο του Ομάν, όπου πραγματοποιούν μεταφορτώσεις σε άλλα δεξαμενόπλοια που συνεχίζουν το ταξίδι προς τους τελικούς πελάτες. Με αυτόν τον τρόπο, το ασφαλιστικό και επιχειρησιακό ρίσκο της διέλευσης μεταφέρεται από τους διεθνείς ναυλωτές στις ίδιες τις πετρελαιοπαραγωγές χώρες και, μέσω της στρατιωτικής προστασίας, στις Ηνωμένες Πολιτείες. Σύμφωνα με την εταιρεία παρακολούθησης ναυτιλίας Kpler, περίπου το 80% της κίνησης μέσω των Στενών του Ορμούζ τις τελευταίες δύο εβδομάδες πραγματοποιείται πλέον σε αυτή τη μορφή, με τα πλοία να πλέουν όσο το δυνατόν πλησιέστερα στις ακτές του Ομάν. Μέσα σε μόλις δύο ημέρες καταγράφηκαν περισσότερες από δώδεκα μεταφορτώσεις πλοίου προς πλοίο στον Κόλπο.
Το αμερικανικό υπουργείο Ενέργειας εκτιμά ότι από τα Στενά εξακολουθούν να περνούν 8 έως 9 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου ημερησίως, ποσότητα περίπου διπλάσια από αυτή που υπολογίζουν αναλυτές της Wall Street βασιζόμενοι στα επίσημα σήματα AIS. Την ίδια στιγμή, το κρατικό ιρανικό πρακτορείο IRNA μετέδωσε ότι το Ιράν χορήγησε άδεια σε πολλά ιρακινά πετρελαιοφόρα να διέλθουν από τα Στενά του Ορμούζ, ύστερα από επανειλημμένα αιτήματα της Βαγδάτης. Η άδεια δόθηκε κατά την επίσκεψη του προέδρου του ιρανικού κοινοβουλίου, Μοχάμεντ Μπακέρ Καλιμπάφ, στο Ιράκ, ενώ ο Ιρακινός πρόεδρος Νιζάρ Αμεντί ανέφερε ότι η Τεχεράνη διευκόλυνε τις τελευταίες ημέρες τη διέλευση πλοίων που μετέφεραν ιρακινό πετρέλαιο.
Αντιδράσεις και διεθνές πλαίσιο
Ο Καλιμπάφ εξαπέλυσε παράλληλα αιχμές κατά των ΗΠΑ μέσω ανάρτησής του στο X, υποστηρίζοντας ότι η αμερικανική στάση έθεσε σε κίνδυνο τη σταθερότητα των συμμάχων της περιοχής προκειμένου να εξυπηρετηθούν τα συμφέροντα του Ισραήλ. «Οι Ηνωμένες Πολιτείες έθεσαν την ασφάλεια κάθε ενός από τους συμμάχους τους σε τέτοιο κίνδυνο, μέσω του εκφοβισμού και της πλήρους περιφρόνησης των συμφερόντων τους προς χάριν του Ισραήλ, που είδαν για λίγο ολόκληρη την ύπαρξή τους να διακυβεύεται», δήλωσε χαρακτηριστικά. Ο ίδιος πρόσθεσε ότι μια εγχώρια και ανεξάρτητη τάξη πραγμάτων είναι αυτή που θα προσφέρει ειρήνη και ασφάλεια στην περιοχή.
Παράλληλα με τη διπλωματική δραστηριότητα, το Ιράν προβάλλει και την αυξημένη στρατιωτική του ισχύ. Ο εκπρόσωπος του υπουργείου Άμυνας των ιρανικών Ενόπλων Δυνάμεων, Ρεζά Ταλαΐ-Νικ, δήλωσε στο πρακτορείο Tasnim ότι η παραγωγή αμυντικών όπλων της χώρας διπλασιάστηκε τον τελευταίο χρόνο, από τον Ιούλιο του 2025 έως τον Ιούλιο του 2026. Ο αξιωματούχος ανέφερε ότι τα όπλα και τα πυρομαχικά που χρησιμοποιούνται στο πεδίο της μάχης αντικαθίστανται με ταχείς ρυθμούς, ενώ το Ιράν περιόρισε τις δημόσιες στρατιωτικές εκθέσεις για τη μείωση των τρωτών σημείων του απέναντι σε ενδεχόμενο εχθρό.
Το ζήτημα των Στενών του Ορμούζ έχει ιδιαίτερο βάρος για το Ιράκ, μία από τις χώρες που έχουν πληγεί περισσότερο από τους περιορισμούς στη στρατηγική πλωτή οδό. Η κυκλοφορία παραμένει σημαντικά χαμηλότερη από τα επίπεδα προ του πολέμου στο Ιράν, ενώ πολλά εμπορικά πλοία συνεχίζουν να αντιμετωπίζουν επιθέσεις στην περιοχή. Το Ιράκ παρήγαγε περίπου 4 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου την ημέρα πριν από την έναρξη του πολέμου.
Τι ακολουθεί
Η Βαγδάτη βρίσκεται ήδη σε επαφές για την έναρξη εξαγωγών πετρελαίου μέσω εναλλακτικών χερσαίων και θαλάσσιων οδών, ώστε να μειωθεί η εξάρτησή της από τα Στενά του Ορμούζ. Ο πρωθυπουργός του Ιράκ, Αλί αλ-Ζαΐντι, δήλωσε ότι εξετάζονται το λιμάνι Τσεϊχάν της Τουρκίας, το λιμάνι Μπανιγιάς της Συρίας και το λιμάνι Άκαμπα της Ιορδανίας ως πιθανές διεξόδους για το ιρακινό πετρέλαιο.
