Το πλαστικό είναι πιθανότατα το τελευταίο υλικό που θα φανταζόταν κανείς μέσα σε μια συνταγή τροφίμων, όμως μια ομάδα ερευνητών στις Ηνωμένες Πολιτείες αποδεικνύει ακριβώς το αντίθετο. Επιστήμονες ανέπτυξαν ειδικές ζύμες που μετατρέπουν πλαστικά και γεωργικά απόβλητα σε βρώσιμες πρωτεΐνες και μόρια αρωματικών ουσιών, δημιουργώντας ουσιαστικά ένα σνακ από σκουπίδια. Η μετατροπή πλαστικού σε τροφή παρουσιάστηκε στο συνέδριο της Αμερικανικής Ένωσης Χημείας που διεξάγεται αυτές τις ημέρες στο Σικάγο. Η νέα τεχνολογία θα μπορούσε να συμβάλει τόσο στην αντιμετώπιση της ρύπανσης από πλαστικά όσο και στην επισιτιστική ασφάλεια σε δύσκολες συνθήκες.
Πώς οι ζύμες μετατρέπουν το πλαστικό σε τροφή
Την έρευνα ανέλαβε ομάδα επιστημόνων από το Πανεπιστήμιο Southern Illinois, η οποία έθεσε μικροοργανισμούς σε δοκιμή με στόχο τη μετατροπή πλαστικών αποβλήτων σε βρώσιμη τροφή για τον άνθρωπο. Η εργασία εντάσσεται σε πρόγραμμα της NASA που αποσκοπεί στη δημιουργία τροφίμων για περιβάλλοντα με περιορισμένους πόρους, όπως αυτά που θα συναντήσουν αστροναύτες σε αποστολές στο βαθύ Διάστημα. Ο καθηγητής Λαχίρου Τζαγιακόντι εξήγησε ότι η ομάδα προσπαθούσε αρχικά να αναπτύξει τεχνολογίες ανακύκλωσης πλαστικών σε προϊόντα μεγαλύτερης αξίας, ώσπου κατέληξε στην ιδέα της παραγωγής τροφής, καθώς τόσο το πλαστικό όσο και η τροφή αποτελούνται από άνθρακα.
Μία από τις πιο διαδεδομένες μορφές πλαστικού είναι το τερεφθαλικό πολυαιθυλένιο, γνωστό ως PET, το οποίο χρησιμοποιείται ευρέως στην κατασκευή μπουκαλιών αναψυκτικών και νερού. Το PET περιέχει μόρια πλούσια σε άνθρακα, τα οποία μπορούν να ανασυντεθούν σε ουσίες όπως μια πρωτεΐνη. Ενώ η διαδικασία αυτή θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί με χημικές αντιδράσεις και διαλύτες μέσα σε εργαστήριο, οι ερευνητές επέλεξαν μια απλούστερη και πιο φιλική προς το περιβάλλον λύση, αναθέτοντας τη δουλειά σε μικροοργανισμούς. «Οι μικροοργανισμοί είναι πολύ έξυπνοι. Έτσι αξιοποιούμε τις ιδιότητές τους για να λύσουμε τα προβλήματα που δημιουργήσαμε εμείς», ανέφερε ο Τζαγιακόντι.
Από την ινσουλίνη στο σνακ από πλαστικό
Οι επιστήμονες χρησιμοποιούν εδώ και καιρό μικροοργανισμούς, συμπεριλαμβανομένων των ζυμών, ως μικροσκοπικά εργοστάσια για την παραγωγή διαφόρων μορίων. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η ινσουλίνη, η οποία δεν εξάγεται πια από το πάγκρεας ζώων, αφού σήμερα ειδικά προγραμματισμένες ζύμες μπορούν να την παράγουν εργαστηριακά. Με ανάλογο τρόπο, η ερευνητική ομάδα του Πανεπιστημίου Southern Illinois προγραμμάτισε διάφορα είδη ζύμης, ανάμεσά τους και τη συνηθισμένη μαγιά αρτοποιίας, ώστε να μετατρέπουν μόρια που βρίσκονται σε πλαστικά και γεωργικά απόβλητα σε πρωτεΐνες, βιταμίνες και αρωματικές ουσίες.
Για τις ανάγκες του πειράματος, οι ερευνητές χρησιμοποίησαν πλαστικό PET μαζί με πεταμένα στελέχη και φύλλα καλαμποκιού, καθώς και άλλες μορφές γεωργικής βιομάζας. Η ερευνητική αυτή προσέγγιση δείχνει πώς δύο ξεχωριστά περιβαλλοντικά προβλήματα, η συσσώρευση πλαστικών αποβλήτων και η διαχείριση γεωργικών υπολειμμάτων, θα μπορούσαν να αντιμετωπιστούν ταυτόχρονα μέσω της βιοτεχνολογίας. Πέρα από τη χρήση της σε αποστολές στο Διάστημα, η μέθοδος θα μπορούσε να αποδειχθεί χρήσιμη και σε περιοχές που έχουν πληγεί από φυσικές καταστροφές, όπου η πρόσβαση σε τρόφιμα είναι περιορισμένη και η ανάγκη για γρήγορες λύσεις επισιτισμού είναι επιτακτική.
