Το ρωσικό πυρηνικό υποβρύχιο Khabarovsk πραγματοποίησε την περασμένη εβδομάδα την πρώτη του δοκιμαστική έξοδο στη θάλασσα, ξεκινώντας από το Severodvinsk με προορισμό τη Λευκή Θάλασσα. Το σκάφος, το οποίο καθελκύστηκε τον περασμένο Νοέμβριο, έχει σχεδιαστεί ειδικά για να μεταφέρει τις πυρηνικές τορπίλες Poseidon, τις οποίες Ρώσοι αξιωματούχοι έχουν χαρακτηρίσει «όπλα της Αποκάλυψης». Η έξοδος του υποβρυχίου Khabarovsk έχει προσελκύσει το ενδιαφέρον αναλυτών και ξένων υπηρεσιών πληροφοριών σε όλη την Ευρώπη.
Η πρώτη έξοδος στη θάλασσα
Το Khabarovsk, εκτοπίσματος 10.000 τόνων, ανήκει στο Project 09851 και βασίζεται στο κύτος των υποβρυχίων κλάσης Borei. Πρόκειται για το πρώτο από τρία υποβρύχια μιας νέας κλάσης που σχεδιάστηκε αποκλειστικά για τη μεταφορά του συστήματος Poseidon, ενώ έχει τη δυνατότητα να μεταφέρει έως και έξι πυρηνικές τορπίλες, πέρα από συμβατικούς πυραύλους κατά πλοίων και χερσαίων στόχων. Η φωτογράφισή του καθώς αποχωρούσε από το Severodvinsk στις 17 Αυγούστου επιβεβαίωσε ότι το πρόγραμμα έχει περάσει στο επόμενο στάδιο δοκιμών.
Οι τορπίλες Poseidon περιγράφονται ως ένα είδος αυτόνομου υποβρύχιου drone, με δικό τους πυρηνικό αντιδραστήρα και εκτιμώμενο μήκος 20 έως 24 μέτρα και διάμετρο 1,5 έως 2 μέτρα, με βάρος που φτάνει τους 40 έως 100 τόνους. Σύμφωνα με δυτικές μυστικές υπηρεσίες, μπορούν να αναπτύξουν ταχύτητα 70 έως 100 κόμβων, να διανύσουν αποστάσεις άνω των 6.000 μιλίων και να καταδυθούν σε βάθος που ξεπερνά το 1.000 μέτρα. Η εκτιμώμενη ισχύς της πυρηνικής κεφαλής προσεγγίζει τους 2 μεγατόνους ισοδύναμου TNT, ενώ ορισμένες αναφορές κάνουν λόγο για σχεδιασμό με προσθήκη κοβαλτίου-60, στοιχείο που θα ενίσχυε τη ραδιενεργό μόλυνση. Αναλυτές εκτιμούν ότι μια υποβρύχια πυρηνική έκρηξη θα μπορούσε θεωρητικά να προκαλέσει ραδιενεργό κύμα και τσουνάμι σε εχθρικές ακτές, αν και η δυνατότητα αυτή παραμένει επιστημονικά αμφιλεγόμενη.
Απειλές κατά της Βρετανίας και αντιδράσεις αναλυτών
Τις τελευταίες ημέρες, Ρώσοι προπαγανδιστές έχουν καλέσει τον Βλαντίμιρ Πούτιν να χρησιμοποιήσει το Poseidon εναντίον της Βρετανίας, ως απάντηση στην απόφαση του Λονδίνου να προμηθεύσει την Ουκρανία με μη επανδρωμένα αεροσκάφη. Ο παρουσιαστής της ρωσικής κρατικής τηλεόρασης Βλαντίμιρ Σολοβιόφ δήλωσε χαρακτηριστικά: «Δώστε στους Βρετανούς τρεις ημέρες για να μάθουν να αναπνέουν κάτω από το νερό και μετά χτυπήστε τους με το Poseidon». Η πρεσβεία της Ρωσίας στο Λονδίνο κατηγόρησε παράλληλα τη Βρετανία ότι έγινε «συνεργός και συναυτουργός» σε επιθέσεις βαθιά εντός ρωσικού εδάφους, ενώ το βρετανικό Υπουργείο Άμυνας απάντησε ότι το Λονδίνο παραμένει δεσμευμένο να στηρίζει την Ουκρανία με τον εξοπλισμό που χρειάζεται.
Ο Δρ Richard Connolly, ειδικός σε θέματα ρωσικής αμυντικής πολιτικής στο think tank Rusi, χαρακτήρισε τις τορπίλες Poseidon «μπουτίκ», σημειώνοντας ότι δεν κατασκευάζονται σε μεγάλους αριθμούς και έχουν σχεδιαστεί για τα χειρότερα σενάρια. Όπως ανέφερε, αν η Μόσχα προχωρούσε πράγματι σε χτύπημα κατά της Βρετανίας, θα αντιμετώπιζε αντίποινα από την πυρηνική αποτροπή Trident του Λονδίνου, κάτι που η ρωσική ηγεσία γνωρίζει καλά. Ο William Alberque, πρώην αξιωματούχος του ΝΑΤΟ, εκτίμησε πως το όπλο θα μπορούσε να λειτουργήσει ως μέσο εκβιασμού απέναντι στις ΗΠΑ, με τη Ρωσία να απειλεί χτύπημα σε αμερικανικές βάσεις υποβρυχίων σε περίπτωση αμερικανικής εμπλοκής σε σύγκρουση. Δυτικοί αναλυτές θεωρούν πάντως πιθανότατα υπερβολικά τα πιο ακραία σενάρια, ενώ επισημαίνουν ότι οι τορπίλες ενδέχεται να είναι ανιχνεύσιμες από συστήματα σόναρ, όπως συμβαίνει και με τον πύραυλο Skyfall (Burevestnik).
Το ιστορικό του προγράμματος Poseidon
Η ιδέα μιας τορπίλης σαν το Poseidon ανάγεται στη δεκαετία του 1950, όταν όμως εγκαταλείφθηκε λόγω τεχνολογικών περιορισμών της εποχής. Το σχέδιο επανήλθε στις αρχές της δεκαετίας του 2000, ως απάντηση στην αποχώρηση των ΗΠΑ από τη Συνθήκη για τους Αντιβαλλιστικούς Πυραύλους το 2002, με στόχο να λειτουργήσει ως αντίβαρο στην αμερικανική αντιβαλλιστική άμυνα. Ο πρώην πρόεδρος της Ρωσίας Ντμίτρι Μεντβέντεφ έχει χαρακτηρίσει το Poseidon πραγματικό «όπλο της Αποκάλυψης». Η Μόσχα έχει ανακοινώσει πρόθεση απόκτησης τουλάχιστον 30 τορπιλών και τεσσάρων υποβρυχίων ικανών να τις μεταφέρουν, πέρα από το ήδη μετατραπέν υποβρύχιο Belgorod. Μέχρι στιγμής, μόνο το Khabarovsk θεωρείται ότι έχει ξεκινήσει ενεργά δοκιμές, με πιθανότερους στόχους τις βάσεις υποβρυχίων των ΗΠΑ, της Βρετανίας και της Γαλλίας.
