Με έντονους ιστορικούς συμβολισμούς και μήνυμα αποφασιστικότητας μίλησε ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν την Τετάρτη 26 Αυγούστου, με αφορμή την 955η επέτειο της Μάχης του Ματζικέρτ. Ο Τούρκος πρόεδρος μίλησε στο Εθνικό Πάρκο του Ματζικέρτ, τονίζοντας ότι η Ιστορία «ξαναγράφεται» στην περιοχή και ότι η Τουρκία δεν πρόκειται να υποχωρήσει όταν διακυβεύεται το μέλλον του έθνους της. Στην ομιλία του συνέδεσε τη μάχη του 1071 με τον ελληνοτουρκικό πόλεμο του 1922 και με σύγχρονους στρατηγικούς στόχους της Άγκυρας.
Τι είπε ο Ερντογάν για τη Μάχη του Ματζικέρτ
Στην εκδήλωση, όπου παρέστη και ο πρόεδρος του Κόμματος Εθνικιστικού Κινήματος (MHP), Ντεβλέτ Μπαχτσελί, ο Ερντογάν δήλωσε ότι «όταν χρειάζεται, μπορούμε να απαρνηθούμε τα πάντα, όμως όταν διακυβεύεται το μέλλον του κράτους και του έθνους μας, δεν σκύβουμε το κεφάλι σε κανέναν». Πρόσθεσε ότι η Τουρκία θα συνεχίσει να υπάρχει «με το κεφάλι ψηλά» στα εδάφη αυτά «μέχρι την Ημέρα της Κρίσης». Χαρακτηριστικά ανέφερε: «Βρισκόμαστε στο Ματζικέρτ, όπου σπάσαμε τη σκουριασμένη κλειδαριά του Βυζαντίου με το κλειδί της πίστης και ανοίξαμε τη μεγάλη πύλη της Ανατολίας».
Ο Τούρκος πρόεδρος τίμησε τη μνήμη του Αλπ Αρσλάν και του στρατού του, καθώς και όλων των «μαρτύρων και βετεράνων», ενώ υπενθύμισε ότι η φετινή επέτειο συμπίπτει και με την έναρξη της Μεγάλης Επίθεσης του 1922 κατά τον ελληνοτουρκικό πόλεμο. Υποστήριξε ότι ο τουρκικός λαός είναι ένα έθνος που, 850 χρόνια μετά το Ματζικέρτ, συνέχισε να υπερασπίζεται την ίδια πατρίδα, αναφερόμενος στα Δαρδανέλλια, στον Πόλεμο της Ανεξαρτησίας και στην απόπειρα πραξικοπήματος της 15ης Ιουλίου 2016 ως στιγμές που, όπως είπε, το έθνος στάθηκε «πλάτη με πλάτη».
«Η Ιστορία ξαναγράφεται» και το σύμβολο του αλόγου
Κεντρικό σημείο της ομιλίας ήταν η φράση «στην περιοχή μας η Ιστορία ξαναγράφεται», με τον Ερντογάν να προσθέτει ότι η Τουρκία «δίνει κατεύθυνση στην ιστορία» μέσω πολιτικών που, όπως είπε, βασίζονται στη συνείδηση και στην ειρήνη. Απευθυνόμενος σε «φίλους και εχθρούς», υποστήριξε ότι «κανείς πλέον δεν μπορεί» να σταματήσει την πορεία της χώρας του, ενώ προειδοποίησε ότι όσοι επιχειρήσουν να την εμποδίσουν μέσω «προκλήσεων και παγίδων» είναι καταδικασμένοι να απογοητευτούν.
Ο Τούρκος πρόεδρος επικαλέστηκε επίσης παλιά πολεμική παράδοση, το δέσιμο της ουράς του αλόγου πριν από εκστρατεία, ως ένδειξη ότι δεν υπάρχει επιστροφή. «Δέσαμε την ουρά του αλόγου μας για να οικοδομήσουμε τον Αιώνα της Τουρκίας», δήλωσε, συνδέοντας τον συμβολισμό με τον στόχο μιας «Τουρκίας χωρίς τρομοκρατία» και μιας «περιοχής χωρίς τρομοκρατία» απαλλαγμένης, όπως είπε, από τις συνέπειες της τρομοκρατίας.
Το πολιτικό πλαίσιο της ομιλίας
Η ομιλία του Ερντογάν έγινε σε μια περίοδο κατά την οποία η Άγκυρα επιχειρεί να διευρύνει τον ρόλο της από τη Συρία και την Ανατολική Μεσόγειο έως το Αιγαίο. Η αναφορά στο δέσιμο της ουράς του αλόγου έγινε μετά τις πρόσφατες εξελίξεις στη Συρία και τη διάλυση των Συριακών Δημοκρατικών Δυνάμεων, εξέλιξη που η Άγκυρα παρακολουθεί στενά λόγω του κουρδικού ζητήματος και της YPG. Τουρκικά μέσα παρουσίασαν την ομιλία ως πρώτη μεγάλη δημόσια τοποθέτηση του Τούρκου προέδρου μετά τις εξελίξεις αυτές. Ο Ερντογάν δεν κατονόμασε συγκεκριμένη χώρα ως αποδέκτη των αναφορών του για «φίλους και εχθρούς», ωστόσο η επιλογή της φρασεολογίας του αποτυπώνει τη γενικότερη ρητορική που ακολουθεί η τουρκική ηγεσία τα τελευταία χρόνια σε αντίστοιχες εκδηλώσεις.
