Το Ιράν ανακοίνωσε σήμερα, 26 Αυγούστου 2026, ότι έχει καταλήξει σε «ορισμένες συμφωνίες» με το Ομάν για τη διαχείριση των Στενών του Ορμούζ, μίας από τις πιο κρίσιμες θαλάσσιες οδούς του πλανήτη. Η ανακοίνωση έγινε από τους Φρουρούς της Επανάστασης και αφορά την κατανομή των εσόδων από τη ναυσιπλοΐα στο στενό. Παράλληλα, οι Ιρανοί αξιωματούχοι διευκρίνισαν ότι τα Στενά δεν πρόκειται να ανοίξουν ξανά αν οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν αποδεχτούν τους όρους της συμφωνίας.
Τι ανακοίνωσαν οι Φρουροί της Επανάστασης
Ο εκπρόσωπος των Φρουρών της Επανάστασης, Χοσεΐν Μοχεμπί, δήλωσε ότι «κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων με το Ομάν, επιτεύχθηκαν ορισμένες συμφωνίες σχετικά με το μερίδιο κάθε χώρας στα ύδατα του στενού και το μερίδιο του Ιράν και του Ομάν στα έσοδά τους». Σύμφωνα με τον ίδιο, η Τεχεράνη και το Μουσκάτ διαπραγματεύονται εδώ και περίπου έναν μήνα, καταλήγοντας σε αποτελέσματα που, όπως υποστήριξε, είναι αποδεκτά και από τις δύο πλευρές. Οι δηλώσεις του μεταδόθηκαν από την ιρανική κρατική τηλεόραση, καθώς και από το πρακτορείο ειδήσεων Tasnim.
Ο Μοχεμπί υπογράμμισε ότι «τα Στενά του Ορμούζ ανήκουν στο Ιράν και στη χώρα του Ομάν», τοποθετώντας τη συμφωνία στο πλαίσιο μιας διμερούς διευθέτησης. Ταυτόχρονα, οι Φρουροί της Επανάστασης μετέδωσαν ότι το στενό βρίσκεται υπό τον έλεγχό τους, ότι κανένα εχθρικό πολεμικό πλοίο δεν βρίσκεται πλέον εντός του Περσικού Κόλπου και ότι όλα τα εχθρικά πολεμικά σκάφη έχουν απομακρυνθεί τουλάχιστον 400 χιλιόμετρα από το στενό. Η κατάσταση αυτή έρχεται μετά την έναρξη του πολέμου στις 28 Φεβρουαρίου, όταν η ισραηλινοαμερικανική επίθεση κατά του Ιράν οδήγησε στο ουσιαστικό κλείσιμο της θαλάσσιας οδού, με την Τεχεράνη και την Ουάσινγκτον να επιβάλλουν ξεχωριστούς αποκλεισμούς διεκδικώντας τον έλεγχο του καναλιού.
Αμφισβήτηση από ιρανική πηγή και ο ρόλος των ΗΠΑ
Λίγο μετά την ανακοίνωση των Φρουρών της Επανάστασης, μια υψηλόβαθμη ιρανική πηγή έσπευσε να τη διαψεύσει εν μέρει, δηλώνοντας ότι η συμφωνία μεταξύ Ιράν και Ομάν δεν έχει ακόμη οριστικοποιηθεί. Σύμφωνα με την ίδια πηγή, οι δύο χώρες εξακολουθούν να επεξεργάζονται τις λεπτομέρειες, γεγονός που δείχνει ότι η ανακοίνωση των Φρουρών ίσως προέτρεξε των πραγματικών εξελίξεων στο διπλωματικό μέτωπο. Η αντίφαση αυτή αναδεικνύει τη δυσκολία που υπάρχει στο εσωτερικό του ιρανικού κρατικού μηχανισμού να συντονίσει ένα ενιαίο μήνυμα προς τα έξω.
Ο Μοχεμπί δεν παρέλειψε να κατηγορήσει τις ΗΠΑ ότι «παρεμποδίζουν τις εργασίες» για την οριστικοποίηση της συμφωνίας, χαρακτηρίζοντας την αμερικανική στάση ως βασικό εμπόδιο στην πρόοδο των συνομιλιών. «Αν οι ΗΠΑ σταματήσουν να παρεμποδίζουν και επιστρέψουν στη συμφωνία, μπορούμε να ανοίξουμε τα Στενά του Ορμούζ στο πλαίσιο της συμφωνίας που επιτεύχθηκε», ανέφερε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας πάντως προειδοποιητικά ότι «αν οι ΗΠΑ δεν αποδεχτούν τους όρους μας, τα Στενά του Ορμούζ δεν θα ανοίξουν υπό οποιεσδήποτε συνθήκες». Παρά το γεγονός ότι οι εχθροπραξίες μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης έχουν σε μεγάλο βαθμό υποχωρήσει τις τελευταίες εβδομάδες, οι διπλωματικές προσπάθειες για μια ευρύτερη ειρηνευτική συμφωνία παραμένουν σε αδιέξοδο, ενώ οι συνεχιζόμενες επιθέσεις εναντίον πλοίων καθιστούν τη διέλευση από το στενό εξαιρετικά επικίνδυνη.
Τι προβλέπει η συμφωνία και ποιο είναι το διακύβευμα
Η ανακοίνωση της ιρανικής πλευράς φαίνεται να προχωρά πέρα από την κοινή δήλωση που είχαν εκδώσει μία ημέρα νωρίτερα τα υπουργεία Εξωτερικών του Ιράν και του Ομάν, στην οποία γινόταν λόγος για ένα «σταδιακό πλαίσιο» και τη δημιουργία προσωρινού κοινού διαδρόμου ναυσιπλοΐας, χωρίς όμως καμία αναφορά σε επιβολή τελών διέλευσης ή σε οριστική συμφωνία κατανομής εσόδων. Αξιοσημείωτο είναι ότι το Ομάν δεν έχει μέχρι στιγμής επιβεβαιώσει δημοσίως τις λεπτομέρειες που παρουσίασε η Τεχεράνη, κάτι που αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο διαφορετικής ανάγνωσης της συμφωνίας από τις δύο πλευρές.
Οι συνομιλίες μεταξύ των δύο χωρών περιλαμβάνουν, σύμφωνα με τις πληροφορίες, κοινή επιχείρηση αποναρκοθέτησης, ανταλλαγή πληροφοριών, διαχείριση της θαλάσσιας κυκλοφορίας και παροχή υπηρεσιών ασφαλείας στο στενό. Στόχος είναι ο προσωρινός διάδρομος ναυσιπλοΐας να λειτουργήσει ως βάση για μια μόνιμη ρύθμιση, στην οποία ενδέχεται τελικά να συμμετάσχουν και άλλα παράκτια κράτη του Κόλπου. Το διακύβευμα είναι τεράστιο, καθώς τα Στενά του Ορμούζ αποτελούν το πέρασμα για περίπου το ένα πέμπτο των παγκόσμιων θαλάσσιων μεταφορών πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου. Η προοπτική επιβολής διοδίων στη διέλευση των πλοίων προκαλεί έντονες γεωπολιτικές και νομικές αντιδράσεις, με την Ουάσινγκτον να απορρίπτει κάθε μηχανισμό που θα μπορούσε να περιορίσει την ελεύθερη ναυσιπλοΐα σε μια από τις πιο στρατηγικές θαλάσσιες περιοχές του κόσμου.
