Ο ιρανός πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν εμφανίστηκε την Τρίτη 1η Σεπτεμβρίου στη Σύνοδο της Σανγκάης στο Μπισκέκ του Κιργιστάν, όπου δήλωσε ότι η Τεχεράνη είναι έτοιμη να ανταποκριθεί άμεσα αν οι ΗΠΑ τηρήσουν τις δεσμεύσεις που έχουν αναλάβει. Στο περιθώριο της συνόδου ο ιρανός ηγέτης αναμενόταν να συναντηθεί με τον ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν, ενώ στο Μπισκέκ βρέθηκαν συνολικά 17 αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων. Η σύνοδος, που φέτος σηματοδοτεί τα 25 χρόνια λειτουργίας του Οργανισμού Συνεργασίας της Σανγκάης, έφερε στο ίδιο τραπέζι τους ηγέτες Ρωσίας, Κίνας, Ινδίας, Πακιστάν και Τουρκίας.
Διαβάστε επίσης: Ο Πούτιν και ο Σι Τζινπίνγκ στη σύνοδο του ΟΣΣ στο Μπισκέκ
Τι δήλωσε ο Πεζεσκιάν στη Σύνοδο της Σανγκάης
Μιλώντας στο Μπισκέκ, ο Μασούντ Πεζεσκιάν ήταν σαφής: «Θα ανταποκριθούμε εάν οι ΗΠΑ τηρήσουν τις δεσμεύσεις τους», τόνισε, διευκρινίζοντας ότι «αν οι Ηνωμένες Πολιτείες εκπληρώσουν τις δεσμεύσεις που έχουν αναλάβει βάσει του πρωτοκόλλου συμφωνίας, η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν θα λάβει αμέσως αντίστοιχα μέτρα». Η δήλωση παραπέμπει στο λεγόμενο πρωτόκολλο του Ισλαμαμπάντ, τη συμφωνία που είχαν υπογράψει Τεχεράνη και Ουάσινγκτον στα μέσα Ιουνίου, με στόχο να τερματιστούν οι εχθροπραξίες που είχαν ξεσπάσει στο τέλος Φεβρουαρίου, όταν αμερικανοϊσραηλινές επιθέσεις εναντίον του Ιράν στοίχισαν τη ζωή στον πρώην ανώτατο ηγέτη της χώρας, αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ.
Η συμφωνία του Ισλαμαμπάντ δεν άντεξε για πολύ. Κατέρρευσε στις αρχές Ιουλίου με την επανάληψη των εχθροπραξιών και, παρά έναν μήνα σχετικής ηρεμίας τον Αύγουστο, η κρίση αναζωπυρώθηκε ξανά τη Δευτέρα, όταν οι Ηνωμένες Πολιτείες έπληξαν τα στρατηγικής σημασίας στενά του Ορμούζ. Το Ιράν απάντησε με πλήγματα σε αμερικανικές εγκαταστάσεις στην Ιορδανία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα. Την ίδια ημέρα, ο Πεζεσκιάν είχε ήδη ξεκαθαρίσει, σε συνάντησή του με τον ινδό πρωθυπουργό Ναρέντρα Μόντι, ότι «είμαστε πεπεισμένοι πως η συνέχιση του πολέμου δεν είναι ούτε προς το συμφέρον μας ούτε προς το συμφέρον της περιοχής».
Πούτιν, Σι Τζινπίνγκ και Ερντογάν στο επίκεντρο
Η σύνοδος της Σανγκάης έδωσε αφορμή και για άλλες σημαντικές διμερείς επαφές. Ο ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν και ο κινέζος ηγέτης Σι Τζινπίνγκ συναντήθηκαν τη Δευτέρα στο περιθώριο της συνόδου και έπλεξαν το εγκώμιο της διμερούς σχέσης, η οποία έχει ενισχυθεί σημαντικά μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία το 2022. «Η στρατηγική συνεργασία ανάμεσα στη Ρωσία και την Κίνα αποτελεί πρότυπο διακρατικών σχέσεων», δήλωσε ο Βλαντίμιρ Πούτιν, ενώ ο Σι Τζινπίνγκ έκανε λόγο για «ακόμα πιο πολλά υποσχόμενες προοπτικές» της σινορωσικής συνεργασίας «χάρη στις κοινές προσπάθειες των δύο μερών».
Ο Οργανισμός Συνεργασίας της Σανγκάης, τον οποίο προωθούν τα τελευταία χρόνια το Πεκίνο και η Μόσχα, επιδιώκει να λειτουργήσει ως αντίβαρο στη δυτική επιρροή. Συνασπίζει δέκα κράτη-μέλη —Λευκορωσία, Κίνα, Ινδία, Ιράν, Ρωσία, Καζακστάν, Κιργιστάν, Ουζμπεκιστάν, Πακιστάν και Τατζικιστάν— καθώς και δεκαπέντε εταίρους διαλόγου, μεταξύ των οποίων η Τουρκία και η Σαουδική Αραβία. Η ιδρυτική διακήρυξη του Οργανισμού διευκρινίζει πως δεν πρόκειται για συμμαχία στρεφόμενη εναντίον άλλων κρατών, παρότι αρκετά από τα κράτη-μέλη βρίσκονται σήμερα αντιμέτωπα με σοβαρές κρίσεις.
Το βλέμμα στραμμένο και στην Ουκρανία
Ανάμεσα στις πολυάριθμες προγραμματισμένες διμερείς συναντήσεις στο Μπισκέκ, ο Βλαντίμιρ Πούτιν αναμενόταν να συναντηθεί και με τον τούρκο πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, με τον πόλεμο στην Ουκρανία να βρίσκεται ψηλά στην ατζέντα, σύμφωνα με το Κρεμλίνο. Η Τουρκία έχει φιλοξενήσει στο παρελθόν κύκλους διαπραγματεύσεων για τον τερματισμό της σύγκρουσης, ωστόσο οι διπλωματικές προσπάθειες, που διεξάγονται με αμερικανική μεσολάβηση, παραμένουν σήμερα σε αδιέξοδο. Η σύνοδος της Σανγκάης λειτούργησε έτσι ως σημείο συνάντησης για δύο ξεχωριστά διπλωματικά μέτωπα, το ιρανικό και το ουκρανικό, με τη Μόσχα να διατηρεί ενεργό ρόλο και στα δύο.
