Ο Ιταμάρ Μπεν Γκβιρ, υπουργός Εθνικής Ασφαλείας του Ισραήλ, παρουσίασε σχέδιο για την εκκένωση της Γάζας και τη μετεγκατάσταση σχεδόν δύο εκατομμυρίων κατοίκων της σε χώρες του εξωτερικού. Η ανακοίνωση έγινε ενόψει των ισραηλινών εκλογών της 27ης Οκτωβρίου, οι οποίες αναμένονται ιδιαίτερα αμφίρροπες. Ο ακροδεξιός υπουργός χαρακτήρισε το σχέδιο «ρεαλιστικό», υποστηρίζοντας πως αρκετές χώρες είναι έτοιμες να δεχτούν Παλαιστίνιους από τον αποκλεισμένο θύλακα. Η πρόταση αναζωπυρώνει τη συζήτηση γύρω από την εκκένωση της Γάζας, ένα σχέδιο που έχει απασχολήσει επανειλημμένα την ισραηλινή κυβέρνηση το τελευταίο διάστημα.
Στόχος η μετακίνηση 1,86 εκατομμυρίων ανθρώπων
Σύμφωνα με το σχέδιο που έθεσε στο τραπέζι ο Μπεν Γκβιρ, η πρώτη φάση της εκκένωσης της Γάζας προβλέπει την «εθελοντική μετανάστευση» 250.000 κατοίκων εντός ενός έτους. Ο τελικός στόχος, όπως παρουσιάστηκε, είναι ο αριθμός αυτός να ανέλθει σε 1,86 εκατομμύρια ανθρώπους σε βάθος επταετίας, δηλαδή πρακτικά το σύνολο σχεδόν του πληθυσμού της Λωρίδας. «Αντί να σκάβουν τούνελ, είναι ώρα να ετοιμάσουν βαλίτσες», δήλωσε χαρακτηριστικά ο υπουργός, παρουσιάζοντας το αμφιλεγόμενο σχέδιο λίγες εβδομάδες πριν από τις εκλογές. Ο ίδιος υποστήριξε ότι υπάρχουν χώρες «έτοιμες» να υποδεχθούν τους εκτοπισμένους, χωρίς ωστόσο να κατονομάσει καμία από αυτές.
Ο Μπεν Γκβιρ πρότεινε επιπλέον το Ισραήλ να αναλάβει τη χρηματοδότηση του προγράμματος, προσφέροντας οικονομικά κίνητρα στις χώρες που θα δεχτούν να υποδεχθούν μετανάστες από τη Γάζα. Σε αντίστοιχο μήκος κύματος κινήθηκαν και οι δηλώσεις του υπουργού Άμυνας, Ισραέλ Κατς, ο οποίος ανέφερε ότι το Ισραήλ είναι έτοιμο να προχωρήσει στην εφαρμογή του σχεδίου μετεγκατάστασης «εφόσον οι ΗΠΑ ανάψουν το πράσινο φως». Ο Κατς ισχυρίστηκε, χωρίς να παραθέσει στοιχεία, ότι το «80%» των κατοίκων της Γάζας επιθυμεί να φύγει, αποδίδοντας ευθύνες στη Χαμάς για τυχόν εμπόδια.
Το προηγούμενο Τραμπ και το διεθνές δίκαιο
Η πρόταση του Ισραηλινού υπουργού δεν είναι πρωτότυπη. Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, είχε διατυπώσει ανάλογη ιδέα πέρυσι, προτείνοντας τη μεταφορά των κατοίκων της Γάζας σε χώρες όπως η Αίγυπτος και η Ιορδανία, προτού αποσυρθεί λόγω της έντονης διεθνούς κατακραυγής. Ο Ισραέλ Κατς υποστήριξε ότι ο Αμερικανός πρόεδρος «δεν έχει εγκαταλείψει την ιδέα του, απλώς την έχει παγώσει» υπό την πίεση αραβικών χωρών, προσθέτοντας πως το σχέδιο «αποτελεί αντικείμενο συνεχιζόμενων συζητήσεων, ακόμη και τώρα».
Δεν είναι η πρώτη φορά που στέλεχος της ισραηλινής κυβέρνησης προτείνει ανάλογο σχέδιο. Τον περασμένο Φεβρουάριο, ο υπουργός Οικονομικών, Μπεζαλέλ Σμότριτς, είχε προτείνει την εφαρμογή αντίστοιχου προγράμματος ακόμη και για τους Παλαιστίνιους της Δυτικής Όχθης. Οι προτάσεις αυτές προσκρούουν στο διεθνές δίκαιο: σύμφωνα με τις Συμβάσεις της Γενεύης, ο αναγκαστικός εκτοπισμός αμάχων από κατεχόμενα εδάφη συνιστά έγκλημα πολέμου. Η νομική αυτή διάσταση αναμένεται να τροφοδοτήσει τις αντιδράσεις της διεθνούς κοινότητας απέναντι στο σχέδιο εκκένωσης της Γάζας.
Πολιτικό παρασκήνιο ενόψει των εκλογών
Η δημόσια παρουσίαση του σχεδίου συνδέεται άμεσα με τις ισραηλινές εκλογές της 27ης Οκτωβρίου, τις οποίες αναλυτές περιγράφουν ως ιδιαίτερα αμφίρροπες. Ο Μπεν Γκβιρ, γνωστός για τις σκληρές θέσεις του, επιχειρεί να ενισχύσει το πολιτικό του προφίλ απευθυνόμενος στο ακροδεξιό ακροατήριο του συνασπισμού του πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου. Το σχέδιο εκκένωσης της Γάζας παρουσιάζεται έτσι και ως προεκλογικό χαρτί, με στόχο να διαφοροποιήσει τον υπουργό από άλλους πολιτικούς σχηματισμούς της ακροδεξιάς. Μέχρι στιγμής δεν έχει υπάρξει επίσημη ανακοίνωση χώρας που να δηλώνει διαθεσιμότητα υποδοχής του παλαιστινιακού πληθυσμού, ενώ το ζήτημα αναμένεται να απασχολήσει έντονα τη διεθνή ατζέντα τις επόμενες εβδομάδες.
