Δικαστήριο στη Βαλέτα της Μάλτας αθώωσε την Τετάρτη τον επιχειρηματία Γιόργκεν Φένεχ, ο οποίος κατηγορούνταν ως ηθικός αυτουργός στη δολοφονία της Καρουάνα Γκαλίζια. Η ετυμηγορία εκδόθηκε μετά από δίκη διάρκειας δύο μηνών και προκάλεσε άμεσα διαδηλώσεις έξω από το πρωθυπουργικό μέγαρο στη Βαλέτα. Η δολοφονία της ερευνητικής δημοσιογράφου Ντάφνε Καρουάνα Γκαλίζια, τον Οκτώβριο του 2017, είχε προκαλέσει πολιτικό σεισμό στη Μάλτα και την παραίτηση του τότε πρωθυπουργού, Τζόζεφ Μουσκάτ.
Η δίκη και η αθωωτική απόφαση
Ο 44χρονος Φένεχ δικαζόταν για συνέργεια σε δολοφονία και για τη μικρότερη κατηγορία της σύστασης εγκληματικής οργάνωσης με σκοπό τη διάπραξη φόνου. Εάν κρινόταν ένοχος, θα μπορούσε να καταδικαστεί σε ισόβια κάθειρξη. Η δίκη είχε ξεκινήσει στις αρχές Ιουλίου και οι ένορκοι συσκέφθηκαν επί οκτώ ώρες πριν καταλήξουν στην απόφασή τους. Η αθώωση αποφασίστηκε και για τις δύο κατηγορίες με ψήφους 8 προς 1.
Η υπεράσπιση του Φένεχ κατηγόρησε κατά τη διάρκεια της δίκης τον πρώην στενό του φίλο Κιθ Σέμπρι, πρώην επικεφαλής του γραφείου του τότε πρωθυπουργού Μουσκάτ και συχνό στόχο των δημοσιευμάτων της Καρουάνα Γκαλίζια. Η αστυνομία δήλωσε στο δικαστήριο ότι ο Σέμπρι δεν είχε ποτέ θεωρηθεί ύποπτος, ενώ ο ίδιος αρνήθηκε οποιαδήποτε συμμετοχή. Ο Φένεχ ήταν ο τελευταίος από τους έξι ανθρώπους που κατηγορήθηκαν για τη συνωμοσία και παραπέμφθηκαν σε δίκη. Το δικαστήριο άκουσε ότι ο επιχειρηματίας ήθελε νεκρή τη δημοσιογράφο επειδή επρόκειτο να αποκαλύψει πληροφορίες που τον αφορούσαν.
Η δολοφονία που συγκλόνισε την Ευρώπη
Η Ντάφνε Καρουάνα Γκαλίζια, 53 ετών, δολοφονήθηκε στις 16 Οκτωβρίου 2017 από βόμβα που εξερράγη ενώ οδηγούσε κοντά στο σπίτι της. Είχε αποκτήσει διεθνή φήμη για τις έρευνές της σχετικά με διαφθορά, ξέπλυμα χρήματος και οργανωμένο έγκλημα, τις οποίες δημοσίευε στο ιστολόγιό της «Running Commentary». Είχε επίσης εμπλακεί έντονα στην έρευνα για τα Panama Papers του 2016, μια διαρροή εμπιστευτικών εγγράφων από δικηγορική εταιρεία του Παναμά που αποκάλυψε υπεράκτιες δομές και πυροδότησε καταγγελίες για διαφθορά εναντίον κορυφαίων κυβερνητικών αξιωματούχων της Μάλτας. Τη στιγμή του θανάτου της αντιμετώπιζε περισσότερες από 40 αγωγές για δυσφήμιση.
Αντιδράσεις και διαδηλώσεις
Μέσα στην κατάμεστη αίθουσα του δικαστηρίου στη Βαλέτα, συγγενείς του Φένεχ ακούστηκαν να φωνάζουν ικανοποιημένοι με την ετυμηγορία, ενώ οι συγγενείς της δημοσιογράφου έκλαιγαν. Η οικογένεια της Καρουάνα Γκαλίζια εξέδωσε ανακοίνωση αναφέροντας ότι εννέα χρόνια μετά τη δολοφονία, τα θεσμικά ατοπήματα που την επέτρεψαν παραμένουν χωρίς μεταρρυθμίσεις. «Η χώρα απέτυχε να προστατεύσει τη ζωή της Ντάφνε. Της οφείλει να μην επιτρέψει να χαθούν άλλες ζωές», ανέφερε η οικογένεια. Παράλληλα, εκατοντάδες πολίτες συγκεντρώθηκαν έξω από το πρωθυπουργικό μέγαρο για να διαμαρτυρηθούν για την απόφαση.
Μια ανεξάρτητη έρευνα που δημοσιεύθηκε το 2021 είχε καταλήξει στο συμπέρασμα ότι το μαλτέζικο κράτος πρέπει να αναλάβει ευθύνη για τη δολοφονία, λόγω κουλτούρας ατιμωρησίας που προερχόταν από τα υψηλότερα κλιμάκια. Ο πρώην πρωθυπουργός Τζόζεφ Μουσκάτ, ο οποίος δεν συνδέθηκε ποτέ με τη δολοφονία, είχε παραιτηθεί τον Ιανουάριο του 2020 εξαιτίας των πολιτικών επιπτώσεων της υπόθεσης. Η αθώωση του Φένεχ επαναφέρει στο προσκήνιο τα ερωτήματα για την απονομή δικαιοσύνης στη Μάλτα, εννέα χρόνια μετά τον θάνατο της δημοσιογράφου.
