Οι ΗΠΑ επέβαλαν την Παρασκευή 4 Σεπτεμβρίου 2026 νέες κυρώσεις σε βάρος της τουρκικής τράπεζας Golden Global Bank, κατηγορώντας την ότι διευκόλυνε τη μεταφορά κεφαλαίων προς όφελος των ιρανικών αρχών. Η απόφαση εντάσσεται στη στρατηγική οικονομικής πίεσης που ασκεί η αμερικανική κυβέρνηση κατά της Τεχεράνης και είχε προαναγγελθεί από τον υπουργό Οικονομικών των ΗΠΑ, Σκοτ Μπέσεντ. Οι κυρώσεις αφορούν κεφάλαια που, σύμφωνα με την Ουάσιγκτον, κατέληγαν στους Φρουρούς της Επανάστασης του Ιράν. Πρόκειται για το δεύτερο χρηματοπιστωτικό ίδρυμα που βρίσκεται στο στόχαστρο των ΗΠΑ μέσα σε λίγες ημέρες.
Οι κυρώσεις στην Golden Global Bank
Το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών ανακοίνωσε την ένταξη της Golden Global Yatirim Bankasi Anonim Sirketi, με έδρα την Κωνσταντινούπολη, στη λίστα Specially Designated Nationals (SDN) του Γραφείου Ελέγχου Ξένων Περιουσιακών Στοιχείων (OFAC). Στη λίστα μπήκαν επίσης οι θυγατρικές της, Golden Global Portfoy Yonetimi και Golden Global Varlik Kiralama, γεγονός που τις αποκλείει πρακτικά από το αμερικανικό χρηματοπιστωτικό σύστημα. Σύμφωνα με τις αμερικανικές αρχές, η τράπεζα διευκόλυνε συναλλαγές αξίας πολλών δεκάδων εκατομμυρίων δολαρίων για λογαριασμό της Δύναμης Κουντς των Φρουρών της Επανάστασης (IRGC-Quds Force), παρέχοντας παράλληλα τραπεζικές υπηρεσίες που επέτρεπαν στο Ιράν να μεταφέρει έσοδα από πωλήσεις πετρελαίου μέσω διεθνών διαύλων.
Ο Σκοτ Μπέσεντ είχε προϊδεάσει για την εξέλιξη νωρίτερα μέσα στην εβδομάδα, μιλώντας στη σύνοδο της G20 που φιλοξενήθηκε στις ΗΠΑ, όπου αποκάλυψε ότι δύο τράπεζες βρίσκονταν στο στόχαστρο του υπουργείου του, χωρίς ωστόσο να αποκαλύψει τα ονόματά τους. Η κίνηση κατά της Golden Global έρχεται μόλις λίγες ημέρες μετά την απόφαση της Ουάσιγκτον να αποκλείσει από το αμερικανικό χρηματοπιστωτικό σύστημα το παράρτημα της αιγυπτιακής κρατικής τράπεζας Misr στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, με την ίδια αιτιολογία περί συναλλαγών με το Ιράν.
Το δίκτυο πίσω από τις κυρώσεις
Η υπόθεση αποκτά ιδιαίτερο βάρος καθώς οι αμερικανικές αρχές συνδέουν την Golden Global με ένα ευρύτερο σύστημα παράκαμψης κυρώσεων, στο οποίο εμφανίζεται το όνομα του Τούρκου επιχειρηματία Σιτκί Αγιάν (Sitki Ayan). Ο Αγιάν, με δραστηριότητα στον ενεργειακό τομέα μέσω του ομίλου ASB Group, είχε ήδη μπει στη λίστα κυρώσεων των ΗΠΑ το 2022, όταν οι αμερικανικές αρχές τον κατηγόρησαν ότι διευκόλυνε την πώληση ιρανικού πετρελαίου και τη μεταφορά εσόδων προς δίκτυα της IRGC-Quds Force. Στο επίκεντρο των αμερικανικών ισχυρισμών βρέθηκαν και εταιρείες όπως η Baslam Nakliyat και η Baslam Petrol, οι οποίες φέρεται να χρησιμοποιήθηκαν για τη διαχείριση μεταφορικών δραστηριοτήτων συνδεδεμένων με ιρανικά ενεργειακά φορτία.
Σύμφωνα με την εκτίμηση των αμερικανικών αρχών, το δίκτυο αυτό επέτρεπε να αποκρύπτεται η πραγματική προέλευση του πετρελαίου, να οργανώνονται μεταφορές μέσω τρίτων χωρών και να διευκολύνεται η επιστροφή κεφαλαίων προς ιρανικές οντότητες. Ο ίδιος ο Σιτκί Αγιάν έχει αρνηθεί τις κατηγορίες που του αποδίδονται. Με την επιβολή κυρώσεων, απαγορεύεται σε αμερικανικές εταιρείες και πολίτες να συνεργάζονται με τις οντότητες που εντάσσονται στη λίστα, καθώς η Ουάσιγκτον επιδιώκει να περιορίσει τη δυνατότητα του Ιράν να διακινεί κεφάλαια μέσω του διεθνούς χρηματοπιστωτικού συστήματος.
