Η κλιματική κρίση επιδεινώνει ραγδαία την ποιότητα του αέρα παγκοσμίως, σύμφωνα με νέα έκθεση ειδικών του ΟΗΕ. Οι πυρκαγιές και οι καύσωνες αναδεικνύονται πλέον σε βασικούς παράγοντες ρύπανσης, ακόμη και σε περιοχές που είχαν καταγράψει μείωση των εκπομπών από αυτοκίνητα και βιομηχανία. Ο Παγκόσμιος Μετεωρολογικός Οργανισμός δημοσίευσε το ετήσιο δελτίο του με αφορμή τη Διεθνή Ημέρα του ΟΗΕ για τον Καθαρό Αέρα, σκιαγραφώντας έναν φαύλο κύκλο μεταξύ κλίματος και ρύπανσης.
Διαβάστε επίσης: Ο Πιερρακάκης εξειδικεύει τα μέτρα της ΔΕΘ ύψους 2,2 δισ.
Αύξηση πυρκαγιών και επιπτώσεις στην υγεία
Σύμφωνα με την έκθεση του WMO, οι ακραίες πυρκαγιές αυξάνονται διαρκώς παγκοσμίως, με σοβαρές συνέπειες στη δημόσια υγεία λόγω της τοξικότητας του καπνού. Ο καπνός από τις πυρκαγιές, πέρα από τις υψηλές συγκεντρώσεις λεπτών σωματιδίων, προκαλεί οξειδωτικό στρες στον ανθρώπινο οργανισμό. Η έκθεση συνδέει την έκθεση σε καπνό με αυξημένες κρίσεις άσθματος, νοσηλείες για χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια, αυξημένη χρήση αναπνευστικών φαρμάκων, καθώς και επιπτώσεις στην ψυχική υγεία και στην έκβαση των γεννήσεων. Η τάση αυτή τροφοδοτείται από τον φαύλο κύκλο μεταξύ της κλιματικής αλλαγής και των ευνοϊκών για φωτιές καιρικών συνθηκών, οδηγώντας σε μια αυξανόμενη απειλή για τη δημόσια υγεία.
Τα στοιχεία που παρουσιάζει ο οργανισμός είναι ανησυχητικά. Ο τριπλασιασμός των πυρκαγιών από τη δεκαετία του 1990 έχει συμβάλει σε σχεδόν 100.000 θανάτους ετησίως, σύμφωνα με σχετική μελέτη για την περίοδο 2010 έως 2018. Ο Lorenzo Labrador, επιστημονικός συνεργάτης του WMO, τόνισε ότι η ποιότητα του αέρα και το κλίμα δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται ως ξεχωριστά ζητήματα, καθώς είναι άρρηκτα συνδεδεμένα και πρέπει να αντιμετωπίζονται μαζί. Η δήλωσή του συνοψίζει τη βασική θέση της φετινής έκθεσης, η οποία επισημαίνει ότι η ρύπανση από τα φαινόμενα αυτά τροφοδοτεί με τη σειρά της την κλιματική αλλαγή, κλείνοντας έναν κύκλο που δύσκολα σπάει.
Το όζον και τα μικροσωματίδια απειλούν την ποιότητα του αέρα
Πέρα από τις πυρκαγιές, η έκθεση του WMO κρούει τον κώδωνα του κινδύνου και για τη ρύπανση από όζον στο έδαφος, η οποία επιδεινώνεται από τους έντονους και παρατεταμένους καύσωνες που έπληξαν την Ευρώπη το περασμένο καλοκαίρι. Ο Labrador εξήγησε ότι το όζον είναι ένα πολύ ισχυρό οξειδωτικό και ότι όταν φτάνει στους πνεύμονες, ουσιαστικά οξειδώνει τους ιστούς, προκαλώντας φλεγμονές, κυκλοφορικά και τελικά καρδιακά προβλήματα. Σε περιοχές με υψηλή ρύπανση, περίπου ένας στους πέντε θανάτους από χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια αποδίδεται πλέον στη μακροχρόνια έκθεση σε όζον.
Ο WMO καταγράφει επίσης κάθε χρόνο ανωμαλίες στις συγκεντρώσεις λεπτών σωματιδίων, γνωστών ως PM2.5, τα οποία είναι μικρότερα από 2,5 μικρόμετρα και μπορούν να εισχωρήσουν βαθιά στους πνεύμονες, θέτοντας σε κίνδυνο την υγεία εκατομμυρίων ανθρώπων. Η επιδείνωση της ποιότητας του αέρα σε περιοχές που παλαιότερα σημείωναν πρόοδο στη μείωση της ρύπανσης αναδεικνύει το μέγεθος της πρόκλησης που αντιμετωπίζει ο πλανήτης. Όπως τονίζεται στην έκθεση, η κλιματική αλλαγή και η ρύπανση της ποιότητας του αέρα τροφοδοτούν η μία την άλλη, δημιουργώντας συνθήκες που δυσχεραίνουν τις προσπάθειες αντιμετώπισής τους σε παγκόσμιο επίπεδο.
Η ετήσια δημοσίευση του δελτίου για την ποιότητα του αέρα και το κλίμα αποτελεί πλέον σταθερό σημείο αναφοράς για την επιστημονική κοινότητα, καθώς συνδυάζει δεδομένα από παρατηρητήρια σε όλο τον κόσμο. Η φετινή έκδοση, που συνέπεσε με τη Διεθνή Ημέρα του ΟΗΕ για τον Καθαρό Αέρα, επιχειρεί να αναδείξει πόσο στενά συνδέονται οι πυρκαγιές, οι καύσωνες και η ποιότητα του αέρα με την καθημερινότητα εκατομμυρίων ανθρώπων. Οι επιστήμονες του WMO περιγράφουν την κατάσταση ως μια επείγουσα και αυξανόμενη απειλή για τη δημόσια υγεία, τονίζοντας την ανάγκη η ρύπανση και το κλίμα να αντιμετωπίζονται ως ένα ενιαίο ζήτημα.
