Η κυβέρνηση διαμορφώνει έναν νέο χάρτη φορολογικής στήριξης, στον οποίο η ελληνική περιφέρεια αποκτά σαφή προτεραιότητα έναντι της πρωτεύουσας. Οι παρεμβάσεις που ανακοινώθηκαν θα ενεργοποιηθούν σταδιακά από το φθινόπωρο του 2026, συνδέοντας τις φοροελαφρύνσεις άμεσα με τον τόπο κατοικίας, την έδρα της επιχείρησης και το μέγεθος του οικισμού. Το ενδιαφέρον στοιχείο είναι πως δεν πρόκειται για ένα ενιαίο πακέτο μέτρων, αλλά για επιμέρους παρεμβάσεις που μπορούν να αθροιστούν στον ίδιο δικαιούχο. Ένας κάτοικος μικρού οικισμού, για παράδειγμα, μπορεί ταυτόχρονα να δει μηδενισμένο τον ΕΝΦΙΑ στην κύρια κατοικία του, μειωμένο κατά το ήμισυ το τεκμαρτό του εισόδημα αν είναι ελεύθερος επαγγελματίας, ενώ η επιχείρησή του να απαλλαγεί πλήρως από το τέλος επιτηδεύματος.
Οι στεγαστικές, δημογραφικές, ενεργειακές και μεταφορικές πολιτικές που προστίθενται γύρω από τον βασικό φορολογικό πυρήνα διαφοροποιούνται ως προς τους δικαιούχους και το χρονοδιάγραμμα εφαρμογής τους, κάτι που καθιστά αναγκαία την προσεκτική ενημέρωση όσων ζουν ή δραστηριοποιούνται εκτός Αττικής.
Μηδενικός ΕΝΦΙΑ σε 12.855 οικισμούς
Από το 2027 καταργείται ο ΕΝΦΙΑ για την κύρια κατοικία σε οικισμούς με πληθυσμό έως 2.000 κατοίκους, ανεβάζοντας το προηγούμενο όριο των 1.500 κατοίκων. Στη Δυτική Μακεδονία, όπου οι δημογραφικές πιέσεις είναι εντονότερες, το όριο διαμορφώνεται ακόμη υψηλότερα, στους 2.200 κατοίκους. Με τη διεύρυνση αυτή προστίθενται 131 οικισμοί και περίπου 62.000 ιδιοκτήτες στο καθεστώς απαλλαγής. Συνολικά, η ρύθμιση θα καλύπτει πλέον 12.855 οικισμούς και σχεδόν 650.000 ιδιοκτήτες, με το ετήσιο δημοσιονομικό κόστος να ανέρχεται σε 86 εκατ. ευρώ, εκ των οποίων τα 8 εκατ. ευρώ αντιστοιχούν αποκλειστικά στη νέα διεύρυνση.
Η απαλλαγή αφορά αποκλειστικά φυσικά πρόσωπα που είναι φορολογικοί κάτοικοι Ελλάδας και μόνο την κύρια κατοικία τους, με προϋπόθεση η συνολική αξία πλήρους κυριότητας να μην ξεπερνά τις 400.000 ευρώ. Ωστόσο, οι οικισμοί της Αττικής εξαιρούνται από τη ρύθμιση, με μοναδική εξαίρεση εκείνους της Περιφερειακής Ενότητας Νήσων.
Στο μισό το τεκμαρτό εισόδημα των επαγγελματιών
Ο ίδιος πληθυσμιακός χάρτης αξιοποιείται και για τον υπολογισμό του ελάχιστου τεκμαρτού εισοδήματος των ελεύθερων επαγγελματιών. Η μείωση κατά 50% επεκτείνεται πλέον από τους οικισμούς έως 1.500 κατοίκους σε εκείνους έως 2.000 κατοίκους, ενώ στη Δυτική Μακεδονία το όριο ανεβαίνει από τους 1.700 στους 2.200 κατοίκους. Παράλληλα, πρέπει να διευκρινιστεί ότι η ρύθμιση αφορά την ελάχιστη βάση εισοδήματος που υπολογίζει η Εφορία και όχι τα γενικά τεκμήρια διαβίωσης. Έτσι, εφόσον το δηλωθέν εισόδημα ενός επαγγελματία σε επιλέξιμο οικισμό είναι χαμηλότερο, αυτός θα φορολογείται με τεκμαρτή βάση μειωμένη κατά το ήμισυ.
Η αλλαγή αυτή θα ισχύσει για το φορολογικό έτος 2026 και θα αποτυπωθεί στις φορολογικές δηλώσεις του 2027. Και σε αυτή την περίπτωση, η Περιφέρεια Αττικής εξαιρείται, πλην της Περιφερειακής Ενότητας Νήσων, διατηρώντας τη λογική ενίσχυσης της περιφέρειας έναντι της πρωτεύουσας.
Κατάργηση τέλους επιτηδεύματος πρώτα στην περιφέρεια
Η σημαντικότερη επιχειρηματική παρέμβαση αφορά την πλήρη κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος για τις έδρες και τα υποκαταστήματα νομικών προσώπων που βρίσκονται εκτός Αττικής. Η κατάργηση αυτή θα εφαρμοστεί το 2027 για το φορολογικό έτος 2026, δίνοντας άμεσο κίνητρο σε επιχειρήσεις να διατηρήσουν ή να μεταφέρουν την έδρα τους στην περιφέρεια. Σε αντίθεση με αυτό, στην Αττική το τέλος θα μειωθεί κατά 50%, χωρίς ωστόσο να καταργηθεί πλήρως, τουλάχιστον στην πρώτη φάση εφαρμογής του μέτρου.
Συνολικά, το πακέτο μέτρων δείχνει μια συνεκτική στρατηγική της κυβέρνησης να αντιμετωπίσει τη δημογραφική συρρίκνωση και την οικονομική αποδυνάμωση της ελληνικής περιφέρειας, συνδυάζοντας φορολογικά κίνητρα για κατοικία, εργασία και επιχειρηματικότητα. Η σταδιακή εφαρμογή από το 2026 έως το 2027 δίνει στους πολίτες και τις επιχειρήσεις χρόνο προσαρμογής, ενώ η δυνατότητα σώρευσης περισσότερων του ενός οφελών αυξάνει σημαντικά το πραγματικό όφελος για όσους πληρούν τις προϋποθέσεις.
