Η Ελλάδα εντάχθηκε επίσημα στην ευρωπαϊκή πρωτοβουλία για την ανάπτυξη AI Gigafactory, μεταφέροντας 350 εκατομμύρια ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης. Τα κονδύλια κατατέθηκαν στην EuroHPC JU, τον ευρωπαϊκό οργανισμό υπολογιστικής υψηλών επιδόσεων, στις 25 Αυγούστου. Η κίνηση δίνει στη χώρα το οικονομικό υπόβαθρο για να διεκδικήσει συμμετοχή σε μία από τις νέες υποδομές Τεχνητής Νοημοσύνης που σχεδιάζονται σε ολόκληρη την Ευρώπη. Παράλληλα, η ΔΕΗ επεξεργάζεται ήδη πρόταση για επένδυση στη Δυτική Μακεδονία.
Διαβάστε επίσης: Η ΕΕ δίνει 115 εκατ. ευρώ στην Ισπανία για τη Θέουτα
Τι έγινε: η μεταφορά των 350 εκατ. ευρώ στην EuroHPC
Σύμφωνα με την επίσημη απόφαση, τα 350 εκατομμύρια ευρώ μπορούν να στηρίξουν είτε ένα AI Gigafactory είτε άλλες πρωτοβουλίες της EuroHPC, όπως AI Factories, υπερυπολογιστές, κβαντικούς υπολογιστές και άλλες επενδύσεις σε Τεχνητή Νοημοσύνη, κβαντική τεχνολογία ή υπολογιστική υψηλών επιδόσεων. Στην πράξη, το ποσό έχει δεσμευτεί κατά κύριο λόγο για να στηρίξει την ελληνική υποψηφιότητα για ένα AI Gigafactory. Η μεταφορά έγινε στο πλαίσιο του αναθεωρημένου Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας της Ελλάδας και ολοκληρώθηκε αρκετές ημέρες πριν από την ευρωπαϊκή προθεσμία της 31ης Αυγούστου 2026. Η προθεσμία αυτή όριζε ότι τα κράτη-μέλη έπρεπε να έχουν ολοκληρώσει πλήρως και αμετάκλητα τη μεταφορά πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης προς την EuroHPC, ώστε να μπορούν να διεκδικήσουν συμμετοχή στα νέα έργα.
Η ΔΕΗ, που έχει ήδη εκδηλώσει ενδιαφέρον για μια τέτοια επένδυση, βρίσκεται στο στάδιο διαμόρφωσης της πρότασης που θα μπορούσε να καταθέσει για ένα έργο στη Δυτική Μακεδονία. Οι επιλογές που εξετάζονται περιλαμβάνουν είτε μια από τις μικρότερες είτε μια από τις μεγαλύτερες κατηγορίες AI Gigafactory που προβλέπει η ευρωπαϊκή πρόσκληση. Αν η επιχείρηση επιλέξει τελικά να διεκδικήσει ένα από τα μεγαλύτερα έργα, θεωρείται πιθανότερο να σχηματίσει συμμαχία με άλλες ευρωπαϊκές εταιρείες και οργανισμούς που διαθέτουν τεχνογνωσία, υποδομές ή επενδυτική δυνατότητα αντίστοιχης κλίμακας. Τόσο η κατηγορία του έργου όσο και το σχήμα συμμετοχής της ΔΕΗ παραμένουν, προς το παρόν, ανοιχτά ζητήματα.
Αντιδράσεις και πλαίσιο: γιατί κινείται τώρα η Ελλάδα
Η κίνηση της Ελλάδας επιβεβαιώνει την πρόθεση της χώρας να διεκδικήσει ρόλο στη νέα γενιά μεγάλων ευρωπαϊκών υποδομών Τεχνητής Νοημοσύνης, ακόμη και πριν επιλεγούν τα έργα που θα λάβουν χρηματοδότηση. Άνθρωποι με γνώση της υπόθεσης αναφέρουν ότι, αν η ΔΕΗ καταθέσει τελικά πρόταση και αυτή επιλεγεί, τα 350 εκατομμύρια ευρώ που έχει ήδη μεταφέρει η Ελλάδα στην EuroHPC θα αποτελέσουν το εθνικό σκέλος της χρηματοδότησης. Το ποσό αυτό θα συνδυαστεί τότε με αντίστοιχη ευρωπαϊκή συνεισφορά για την ολοκλήρωση του έργου. Σε περίπτωση που τα κονδύλια δεν χρησιμοποιηθούν τελικά για AI Gigafactory, η ίδια απόφαση επιτρέπει την κατεύθυνσή τους σε άλλες κατηγορίες επενδύσεων, όπως οι υπερυπολογιστές, οι κβαντικοί υπολογιστές και λοιπές υποδομές Τεχνητής Νοημοσύνης.
Η χρηματοδότηση αυτή είναι ξεχωριστή από το Pharos, το ελληνικό AI Factory, ένα έργο που βρίσκεται κοντά στην ολοκλήρωσή του και αναμένεται να τεθεί σύντομα σε λειτουργία, βασισμένο στον υπερυπολογιστή Daedalus. Τα AI Gigafactories αποτελούν ξεχωριστή και πολύ μεγαλύτερη κατηγορία υποδομών σε σχέση με τα AI Factories, σχεδιασμένη ειδικά για την ανάπτυξη και την εκπαίδευση των πιο απαιτητικών μοντέλων Τεχνητής Νοημοσύνης. Η EuroHPC δημοσίευσε την επίσημη πρόσκληση για τα νέα έργα στις 30 Ιουλίου, ανοίγοντας επίσημα τον δρόμο για την ελληνική συμμετοχή στη διαδικασία, με τη ΔΕΗ να εξετάζει σοβαρά την κατάθεση συγκεκριμένης πρότασης για τη Δυτική Μακεδονία.
Τι ακολουθεί
Το επόμενο διάστημα, η ΔΕΗ αναμένεται να οριστικοποιήσει τόσο την κατηγορία του έργου που θα διεκδικήσει όσο και το σχήμα μέσω του οποίου θα συμμετάσχει στη διαδικασία. Η ολοκλήρωση της διαδικασίας επιλογής έργων από την EuroHPC θα δείξει αν η ελληνική υποψηφιότητα για AI Gigafactory θα καταλήξει τελικά σε συγκεκριμένη επένδυση στη Δυτική Μακεδονία, με τη χρηματοδότηση των 350 εκατομμυρίων ευρώ να παραμένει ήδη δεσμευμένη προς αυτή την κατεύθυνση.
