Η αγορά λιανικής ηλεκτρικού ρεύματος στην Ελλάδα βρίσκεται αντιμέτωπη με έντονες πιέσεις προς την καθετοποίηση και τη συγκέντρωση των ενεργειακών ομίλων. Μια παρατεταμένη περίοδος υψηλών τιμών στη χονδρική αγορά φαίνεται να επιταχύνει εξελίξεις που έχουν ήδη δρομολογηθεί τα τελευταία χρόνια. Οι μη καθετοποιημένοι πάροχοι δυσκολεύονται περισσότερο να απορροφήσουν το αυξημένο κόστος σε σχέση με τους καθετοποιημένους ανταγωνιστές τους, οι οποίοι έχουν τη δυνατότητα να αντισταθμίσουν την πίεση στη λιανική με έσοδα από την παραγωγή.
Τρία χρόνια εξαγορών και συγχωνεύσεων
Η τάση προς την καθετοποίηση λιανικής ρεύματος είναι εμφανής τουλάχιστον από το 2023, όταν η Metlen ολοκλήρωσε την εξαγορά και απορρόφηση της Watt+Volt. Έναν χρόνο αργότερα, το 2024, ο ίδιος όμιλος προχώρησε στην απόκτηση του 100% των εταιρειών Volterra και EfaEnergy, ενισχύοντας σημαντικά την παρουσία του στη λιανική αγορά ενέργειας. Η κίνηση αυτή εντάσσεται σε μια ευρύτερη στρατηγική συγκέντρωσης δραστηριοτήτων παραγωγής και προμήθειας κάτω από τον ίδιο όμιλο.
Μέσα στο 2025 η HELLENiQ ENERGY απέκτησε από την ιταλική Edison το υπόλοιπο 50% της Elpedison, περνώντας πλέον στον πλήρη έλεγχο της εταιρείας. Η Elpedison στη συνέχεια μετονομάστηκε σε Enerwave, ενισχύοντας ακόμη περισσότερο την καθετοποιημένη παρουσία του ομίλου στην ελληνική αγορά ενέργειας. Παράλληλα, στα σκαριά βρίσκεται μία ακόμη μεγάλη συνένωση: η συμφωνία μεταξύ ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ και Motor Oil προβλέπει τη δημιουργία κοινού ενεργειακού σχήματος από τη συγχώνευση των ΗΡΩΝ και nrg. Το νέο σχήμα θα συγκεντρώνει τις δραστηριότητες προμήθειας ρεύματος και φυσικού αερίου μαζί με σημαντικές μονάδες ηλεκτροπαραγωγής, εξυπηρετώντας περίπου 550.000 πελάτες με συνολική παραγωγική ισχύ 1,5 GW.
Οι μικρότεροι πάροχοι αναζητούν πρόσβαση στην παραγωγή
Πέρα από τους μεγάλους καθετοποιημένους ομίλους, και μικρότεροι παίκτες της λιανικής επιχειρούν να περιορίσουν την εξάρτησή τους από τη χονδρεμπορική αγορά αποκτώντας πρόσβαση σε παραγωγική ισχύ. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η Volton, η οποία συμμετέχει με 10% στη «Λάρισα Θερμοηλεκτρική», σχήμα που αναπτύσσει νέα μονάδα φυσικού αερίου ισχύος 792 MW στη Λάρισα. Στο ίδιο έργο συμμετέχει με ποσοστό 35% η ΔΕΠΑ Εμπορίας, μητρική εταιρεία της «Φυσικό Αέριο».
Η ΔΕΠΑ Εμπορίας διαθέτει επιπλέον ποσοστό 29% στη μονάδα ηλεκτροπαραγωγής της Αλεξανδρούπολης, ισχύος 840 MW, ενισχύοντας ακόμη περισσότερο την πρόσβασή της στην παραγωγή. Στην ίδια κατεύθυνση κινείται και η ZeniΘ, μέσω της ιταλικής μητρικής της Plenitude, η οποία αναπτύσσει χαρτοφυλάκιο μονάδων ΑΠΕ στην Ελλάδα με στόχο να φτάσει συνολική ισχύ 160 MW έως το τέλος του έτους. Οι κινήσεις αυτές δείχνουν ότι η αναζήτηση πρόσβασης στην παραγωγή δεν αφορά μόνο τους μεγάλους ομίλους, αλλά και μικρότερες εταιρείες που προσπαθούν να προστατεύσουν τα περιθώρια κέρδους τους.
Τα πολλαπλά κόστη που πιέζουν τη λιανική
Σύμφωνα με πηγές με άριστη γνώση της αγοράς, την κινητικότητα προς την καθετοποίηση και τελικά τη συγκέντρωση ενισχύουν πολλαπλά κόστη με τα οποία επιβαρύνονται οι πάροχοι λιανικής, πέραν της τιμής που διαμορφώνεται στο χρηματιστήριο ενέργειας. Στα κόστη αυτά περιλαμβάνονται το κόστος εξισορρόπησης, οι απώλειες του συστήματος, οι ληξιπρόθεσμες οφειλές, τα ελλείμματα του ΕΛΥΚΩ, οι δαπάνες προσέλκυσης νέων πελατών, καθώς και τα γενικότερα λειτουργικά έξοδα κάθε επιχείρησης.
Σε μια σχετικά μικρή αγορά, όπου αρκετές εταιρείες ανταγωνίζονται ουσιαστικά για το ίδιο προϊόν, η μάχη μεταφέρεται αναπόφευκτα στην τιμή, συμπιέζοντας ακόμη περισσότερο τα περιθώρια κέρδους των παρόχων. Οι καθετοποιημένοι όμιλοι διαθέτουν μεγαλύτερη άνεση στην τιμολογιακή τους πολιτική, καθώς τα αυξημένα έσοδα από την παραγωγή και τη χονδρεμπορική αγορά μπορούν, τουλάχιστον εν μέρει, να αντισταθμίσουν την πίεση που δέχονται στη λιανική. Αντίθετα, οι μη καθετοποιημένες εταιρείες παραμένουν εκτεθειμένες στις διακυμάνσεις της χονδρικής, γεγονός που ενισχύει τα κίνητρα για περαιτέρω εξαγορές και συνενώσεις στον κλάδο.
