Η αμερικανική υπηρεσία πληροφοριών CIA αποχαρακτήρισε περισσότερα από 70 προεδρικά σημειώματα που αφορούν την τζιχαντιστική οργάνωση Αλ Κάιντα και τον πρώην ηγέτη της, τον Οσάμα μπιν Λάντεν. Η δημοσιοποίηση των εγγράφων της CIA έγινε ανήμερα της 25ης επετείου των τρομοκρατικών επιθέσεων της 11ης Σεπτεμβρίου 2001 στις Ηνωμένες Πολιτείες. Τα κείμενα καλύπτουν μια περίοδο τριών ετών πριν από τις επιθέσεις, αλλά και την ημέρα αμέσως μετά από αυτές. Η ίδια η υπηρεσία τα χαρακτηρίζει «μία από τις πιο σκοτεινές στιγμές» στην ιστορία της.
Τι αποκαλύπτουν τα έγγραφα της CIA
Σύμφωνα με την ανακοίνωση της CIA, τα έγγραφα της CIA προσφέρουν «άνευ προηγουμένου διαφάνεια» για μια εξαιρετικά ευαίσθητη υπόθεση. Η υπηρεσία σημειώνει πως τα κείμενα καταγράφουν «την ιστορία της μεταβαλλόμενης αντίληψης» που είχαν οι αναλυτές της για την Αλ Κάιντα, καθώς προσπαθούσαν να συγκεντρώσουν στοιχεία για τα σχέδια του Οσάμα μπιν Λάντεν. Οι πληροφορίες που είχε τότε στη διάθεσή της η CIA περιγράφονται ως αποσπασματικές, ασαφείς και ατελείς, κάτι που δυσκόλευε σημαντικά την αξιολόγηση της απειλής.
Ανάμεσα στα πιο εντυπωσιακά σημεία βρίσκεται ένα σημείωμα με ημερομηνία 10 Σεπτεμβρίου 1998, στο οποίο η CIA προειδοποιούσε ότι η Αλ Κάιντα ενδέχεται «να ρίξει ένα αεροπλάνο γεμάτο με εκρηκτικά σε μια αμερικανική πόλη». Ένα δεύτερο έγγραφο, χρονολογημένο στις 4 Δεκεμβρίου 1998, ανέφερε ότι ο Οσάμα μπιν Λάντεν και οι σύμμαχοί του ετοιμάζονταν για επιθέσεις εναντίον των Ηνωμένων Πολιτειών, συμπεριλαμβανομένου του ενδεχομένου αεροπειρατείας. Οι αναφορές αυτές δείχνουν ότι η αμερικανική κυβέρνηση, επί προεδρίας Μπιλ Κλίντον, είχε ενημερωθεί εγκαίρως για την αυξανόμενη απειλή, χωρίς ωστόσο να προλάβει να την αποτρέψει.
Το πλαίσιο και η σημασία της αποχαρακτηρισμένης έρευνας
Η CIA επέλεξε να δώσει στη δημοσιότητα τα έγγραφα της CIA ακριβώς στα 25 χρόνια από τις επιθέσεις, μια συμβολική χρονική στιγμή για τις Ηνωμένες Πολιτείες. Η ίδια η υπηρεσία τονίζει ότι στόχος της κίνησης είναι να δώσει στους Αμερικανούς πολίτες μια εικόνα των πιο ευαίσθητων πληροφοριών που είχε στη διάθεσή της πριν, αλλά και αμέσως μετά, το χτύπημα. Πρόκειται για μια σπάνια κίνηση διαφάνειας γύρω από μια υπόθεση που για δεκαετίες παρέμενε καλυμμένη στην απόλυτη μυστικότητα.
Παράλληλα, τα νέα στοιχεία ρίχνουν φως στον τρόπο με τον οποίο λειτουργούσαν οι αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών στα τέλη της δεκαετίας του 1990, όταν προσπαθούσαν να συνδέσουν αποσπασματικά στοιχεία για να χαρτογραφήσουν τις προθέσεις της Αλ Κάιντα. Η δημοσιοποίηση αυτή αναζωπυρώνει τη συζήτηση για το κατά πόσο οι προειδοποιήσεις της εποχής αξιοποιήθηκαν επαρκώς από τους αρμόδιους φορείς, ένα ερώτημα που απασχολεί ιστορικούς και αναλυτές ασφαλείας έως σήμερα.
Οι επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου και οι συνέπειές τους
Στις 11 Σεπτεμβρίου 2001, 19 μέλη της Αλ Κάιντα κατέλαβαν τέσσερα επιβατικά αεροσκάφη σε συντονισμένες επιθέσεις αυτοκτονίας. Δύο αεροπλάνα προσέκρουσαν στους Δίδυμους Πύργους του Παγκόσμιου Κέντρου Εμπορίου στη Νέα Υόρκη, ένα στο Πεντάγωνο στην Ουάσιγκτον, ενώ το τέταρτο συνετρίβη στην Πενσιλβάνια έπειτα από την αντίδραση των επιβατών. Οι επιθέσεις προκάλεσαν τον θάνατο περίπου 3.000 ανθρώπων και θεωρούνται η μεγαλύτερη τρομοκρατική επίθεση στην ιστορία των Ηνωμένων Πολιτειών.
Οι συνέπειες του χτυπήματος υπήρξαν καθοριστικές για την παγκόσμια πολιτική σκηνή, καθώς οδήγησαν στην αμερικανική εισβολή στο Αφγανιστάν και στην έναρξη ενός μακρόχρονου παγκόσμιου πολέμου κατά της τρομοκρατίας. Η αποχαρακτηρισμένη έρευνα της CIA, με τα έγγραφα της CIA να έρχονται στο φως ένα τέταρτο του αιώνα μετά, προσφέρει σήμερα μια σπάνια ευκαιρία να κατανοηθεί καλύτερα πώς χτίστηκε, βήμα-βήμα, η εικόνα μιας απειλής που τελικά άλλαξε δραματικά την παγκόσμια ασφάλεια.
