Η Α’ Νεφρολογική Κλινική του ΑΠΘ στο Ιπποκράτειο Θεσσαλονίκης ξεκαθάρισε με ανακοίνωσή της ότι η θεραπευτική πλασμαφαίρεση δεν αποτελεί απλή ιατρική πράξη ούτε μέθοδο «ευεξίας». Η κλινική, η οποία διαθέτει ειδική Μονάδα που διενεργεί τη διαδικασία για πάνω από 40 χρόνια, προχώρησε στη διευκρίνιση έπειτα από όσα ακούγονται και γράφονται τις τελευταίες ημέρες στα μέσα ενημέρωσης και το διαδίκτυο. Στην ανάρτησή της, το ιατρικό προσωπικό αναλύει βήμα-βήμα τι πραγματικά συνιστά η θεραπεία αυτή και υπό ποιες προϋποθέσεις εφαρμόζεται.
Τι είναι η θεραπευτική πλασμαφαίρεση
Σύμφωνα με την Α’ Νεφρολογική Κλινική, η πλασμαφαίρεση δεν έχει καμία σχέση με απλή αιμοληψία ή συρραφή επιφανειακού τραύματος. Πρόκειται για εξειδικευμένη θεραπευτική μέθοδο εξωσωματικής κυκλοφορίας, με στόχο την ταχεία απομάκρυνση παθολογικών ουσιών από το πλάσμα, όπως αυτοαντισώματα, ανοσοσυμπλέγματα και άλλες πρωτεΐνες ή μακρομόρια που εμπλέκονται στην εξέλιξη μιας νόσου. Σε ορισμένες περιπτώσεις, η ίδια διαδικασία επιτρέπει και την αναπλήρωση φυσιολογικών συστατικών του πλάσματος, όταν αυτά απουσιάζουν ή βρίσκονται σε ανεπαρκή επίπεδα στον οργανισμό του ασθενούς.
Η ίδια η διαδικασία περιγράφεται με λεπτομέρεια από την κλινική: το αίμα του ασθενούς διέρχεται μέσα από ένα εξωσωματικό κύκλωμα και διαχωρίζεται, με ειδικές μεθόδους, σε πλάσμα και έμμορφα στοιχεία, δηλαδή ερυθρά αιμοσφαίρια, λευκά αιμοσφαίρια και αιμοπετάλια. Το πλάσμα απομακρύνεται και αντικαθίσταται με υγρό αναπλήρωσης, συνήθως φρέσκο κατεψυγμένο πλάσμα (FFP) ή διάλυμα αλβουμίνης, ενώ τα έμμορφα στοιχεία του αίματος επιστρέφουν στον ασθενή. Η κλινική τονίζει ότι η μέθοδος χρησιμοποιείται σε σοβαρές νεφρικές, αιματολογικές, νευρολογικές ή ανοσολογικές παθήσεις, καθώς και σε επιλεγμένες περιπτώσεις προετοιμασίας για ασύμβατη μεταμόσχευση ή αντιμετώπισης επιπλοκών μετά από μεταμόσχευση νεφρού.
Αυστηρές προϋποθέσεις και κίνδυνοι
Η Α’ Νεφρολογική Κλινική ΑΠΘ επισημαίνει ότι η θεραπευτική πλασμαφαίρεση δεν διενεργείται σε εξωτερικά ιατρεία, κέντρα υγείας ή μικρά νοσοκομεία. Στην Ελλάδα, εφαρμόζεται αποκλειστικά σε οργανωμένα τριτοβάθμια νοσοκομεία που διαθέτουν τον απαραίτητο εξοπλισμό, συνηθέστερα στις Μονάδες Τεχνητού Νεφρού ή, σπανιότερα, σε ειδικές Αιματολογικές Μονάδες ή σε Μονάδες Εντατικής Θεραπείας, ανάλογα με τη βαρύτητα κάθε περιστατικού. Η κλινική διευκρινίζει, επίσης, ότι η διαδικασία δεν πραγματοποιείται με έναν απλό φλεβοκαθετήρα, αλλά απαιτεί αγγειακή προσπέλαση μέσω κεντρικού φλεβικού καθετήρα, ο οποίος τοποθετείται σε συνθήκες χειρουργείου από εξειδικευμένους ιατρούς, όπως χειρουργούς, νεφρολόγους και αναισθησιολόγους.
Παράλληλα, η κλινική ξεκαθαρίζει ότι η θεραπευτική πλασμαφαίρεση δεν διενεργείται σε μονάδες ημερήσιας νοσηλείας και δεν πρέπει να συγχέεται με την αιμοκάθαρση, η οποία στην Ελλάδα πραγματοποιείται επιτυχώς και εκτός νοσοκομείων, σε ειδικές Μονάδες Χρόνιας Αιμοκάθαρσης. Η διάκριση αυτή θεωρείται κρίσιμη, καθώς οι δύο διαδικασίες συγχέονται συχνά στη δημόσια συζήτηση, παρότι αφορούν διαφορετικές θεραπευτικές προσεγγίσεις με διαφορετικές ενδείξεις, εξοπλισμό και προσωπικό.
Η κλινική υπογραμμίζει ότι η μέθοδος έχει σαφείς ενδείξεις, οι οποίες καθορίζονται από διεθνείς κατευθυντήριες οδηγίες, και εφαρμόζεται αποκλειστικά σε επείγουσες και σοβαρές παθήσεις. Η θεραπευτική πλασμαφαίρεση δεν πραγματοποιείται για κοσμητικούς λόγους ή για λόγους «ευεξίας», κάτι που φαίνεται να αποτέλεσε την αφορμή για τη δημόσια παρέμβαση της Μονάδας. Η διαδικασία απαιτεί εξειδικευμένο ιατρικό και νοσηλευτικό προσωπικό, νοσοκομειακό περιβάλλον και συνεχή παρακολούθηση του ασθενούς, καθώς μπορεί να προκαλέσει σοβαρές επιπλοκές αν δεν εφαρμοστεί με τις κατάλληλες προϋποθέσεις.
