Η ιρανική Αρχή του Στενού του Περσικού Κόλπου ανακοίνωσε τη Δευτέρα 14 Σεπτεμβρίου 2026 έναν επικαιροποιημένο κατάλογο με 77 πλοία που φέρεται να παραβιάζουν τα ιρανικά πρωτόκολλα διέλευσης από τα Στενά του Ορμούζ. Η ανακοίνωση έρχεται τη στιγμή που η κίνηση εμπορικών πλοίων στην κομβική θαλάσσια οδό έχει μειωθεί δραστικά, ενώ η τιμή του πετρελαίου συνεχίζει να ανεβαίνει. Παράλληλα, αναβλήθηκε η προγραμματισμένη διάσκεψη στο Ομάν για το μέλλον των Στενών, ύστερα από αίτημα της Σαουδικής Αραβίας.
Ο επικαιροποιημένος κατάλογος και οι κυρώσεις
Η Αρχή του Στενού του Περσικού Κόλπου, φορέας που συστάθηκε από την Τεχεράνη για τη διαχείριση των αιτημάτων διέλευσης από τα Στενά του Ορμούζ, δημοσιοποίησε τον νέο κατάλογο μέσω της πλατφόρμας X. Τα 77 πλοία που περιλαμβάνονται σε αυτόν θα αντιμετωπίσουν περιορισμούς στις διελεύσεις τους, με το ιρανικό καθεστώς να προβλέπει πρόστιμα, συλλήψεις ή ακόμα και κατασχέσεις. Η ιρανική αρχή προειδοποίησε ότι όσα πλοία συνεργαστούν με τα ήδη καταγεγραμμένα σκάφη θα προστεθούν κι αυτά στη λίστα, διευρύνοντας συνεχώς το εύρος των κυρώσεων.
Η ίδια ανακοίνωση απευθύνθηκε και σε ασφαλιστικές εταιρείες, στα λεγόμενα κλαμπ P&I -τις ενώσεις προστασίας και αποζημίωσης που καλύπτουν πλοιοκτήτες και ναυλωτές για ποινικές ευθύνες τρίτων- καθώς και σε νηογνώμονες, τους οποίους η Τεχεράνη κάλεσε να αποφύγουν κάθε συναλλαγή με τα πλοία του καταλόγου. Το μήνυμα ήταν σαφές: όποιος παρέχει υπηρεσίες στα συγκεκριμένα σκάφη διατρέχει τον κίνδυνο να υποστεί ο ίδιος συνέπειες. Η κίνηση αυτή θεωρείται μέρος μιας ευρύτερης προσπάθειας του Ιράν να ελέγξει ποιος διέρχεται από τα Στενά και υπό ποιους όρους.
Τα προκαταρκτικά δεδομένα εντοπισμού πλοίων που δημοσιοποιήθηκαν δείχνουν ότι οι διελεύσεις εμπορικών πλοίων από τα Στενά του Ορμούζ περιορίστηκαν σε μονοψήφιο αριθμό ημερησίως το περασμένο Σαββατοκύριακο, πολύ χαμηλότερα από τον δεκαήμερο μέσο όρο των 14 πλοίων την ημέρα. Σύμφωνα με στοιχεία που επικαλείται το Reuters, συνολικά 14 πλοία διέσχισαν τη θαλάσσια οδό μέσα σε ένα σαββατοκύριακο, με τέσσερα να βγαίνουν από τον Κόλπο και δέκα να μπαίνουν σε αυτόν. Οι αριθμοί δεν περιλαμβάνουν πλοία που ενδέχεται να πέρασαν από το στενό με κλειστούς τους αναμεταδότες του συστήματος αυτόματης αναγνώρισης, γεγονός που σημαίνει πως η πραγματική εικόνα μπορεί να είναι ακόμη πιο περιορισμένη.
Οι αντιδράσεις Ουάσινγκτον-Τεχεράνης και η αγορά πετρελαίου
Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ επιμένει ότι οι ΗΠΑ έχουν «πλήρη έλεγχο» των Στενών και ότι αμερικανικές δυνάμεις συνοδεύουν πλοία που μεταφέρουν εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου μέσα από τη θαλάσσια οδό, από την οποία περνά περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου πετρελαίου και φυσικού αερίου. Αξιωματούχος της αμερικανικής κυβέρνησης δήλωσε στο Bloomberg News ότι «έχουμε επιστρέψει στα δύο τρίτα ή και πάνω από τα δύο τρίτα των προηγούμενων ροών», αναγνωρίζοντας ωστόσο ότι οι παγκόσμιες αγορές πετρελαίου παραμένουν πιεσμένες.
Η πραγματικότητα στις αγορές, όμως, δείχνει διαφορετική εικόνα από τις αμερικανικές διαβεβαιώσεις. Το πετρέλαιο τύπου Brent ενισχύθηκε κατά 3,21 δολάρια και έφτασε τα 107,82 δολάρια το βαρέλι, με αναλυτές να αποδίδουν την άνοδο στις πρόσφατες επιθέσεις εναντίον της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ, στο πλήγμα που δέχθηκε ο κρίσιμος πετρελαιαγωγός Ανατολής-Δύσης της Σαουδικής Αραβίας και στη δράση των Χούθι στην Ερυθρά Θάλασσα. Η Τεχεράνη εξακολουθεί να υποστηρίζει ότι ελέγχει την πρόσβαση στη θαλάσσια δίοδο και έχει προειδοποιήσει τα πλοία να μην ακολουθούν διαδρομές που δεν έχει εγκρίνει, ανακοινώνοντας μάλιστα την περασμένη εβδομάδα νέα περιορισμένη ζώνη ναυσιπλοΐας γύρω από τα Στενά.
Παράλληλα με το οικονομικό μέτωπο, αναβλήθηκε η διάσκεψη που είχε προγραμματιστεί για σήμερα στο Ομάν, με τη συμμετοχή χωρών του Κόλπου, για το μέλλον των Στενών του Ορμούζ. Ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών, Εσμαΐλ Μπαγκάι, επιβεβαίωσε ότι η αναβολή ζητήθηκε από τη Σαουδική Αραβία, η οποία επικαλέστηκε την κατάσταση στην Υεμένη. Ο ίδιος χαρακτήρισε «ψευδές πρόσχημα» την επίκληση του ζητήματος της Υεμένης, τονίζοντας ότι το Ιράν «δεν έχει καμία απολύτως σχέση» με τις εξελίξεις εκεί. Ο Μπαγκάι πρόσθεσε πως το Ομάν και το Ιράν έχουν λάβει κοινή απόφαση για μια υπεύθυνη διαχείριση των Στενών, ενώ διαβεβαίωσε ότι καμία υπεύθυνη χώρα δεν θα δεχόταν να της επιβληθούν όροι από εξωτερικές δυνάμεις.
Τι ακολουθεί
Οι εντάσεις μεταξύ Σαουδικής Αραβίας και Υεμένης, που βρίσκονται στο επίκεντρο της αναβολής της διάσκεψης, έχουν κλιμακωθεί από τον Ιούλιο, όταν οι αντάρτες Χούθι κήρυξαν ναυτικό αποκλεισμό εναντίον του βορειοδυτικού γείτονά τους. Η κατάσταση επιδεινώθηκε περαιτέρω την περασμένη εβδομάδα, όταν οι Χούθι κατέλαβαν το λιμάνι της Μόκα, ενισχύοντας τον έλεγχό τους στο στενό Μπαμπ ελ-Μαντέμπ. Ο Μπαγκάι απέρριψε επίσης ως αβάσιμες τις αναφορές περί δραστηριότητας στο λεγόμενο «Όρος Pickaxe», μια οχυρωμένη υπόγεια εγκατάσταση κοντά στον πυρηνικό σταθμό της Νατάνζ, την οποία ο Τραμπ έχει απειλήσει από τον Ιούλιο ότι θα πλήξει. Με τον κατάλογο των 77 πλοίων να διευρύνεται συνεχώς και τις διελεύσεις να παραμένουν σε πολύ χαμηλά επίπεδα, η κατάσταση στα Στενά του Ορμούζ αναμένεται να παραμείνει στο επίκεντρο της διεθνούς προσοχής, με άμεσο αντίκτυπο στις τιμές της ενέργειας παγκοσμίως.
