Η καταδίκη Θάτσι από το Ειδικό Δικαστήριο της Χάγης προκάλεσε κύμα αντιδράσεων στο Κόσοβο, με χιλιάδες πολίτες να βγαίνουν στους δρόμους της Πρίστινας. Ο πρώην πρόεδρος της χώρας, Χάσιμ Θάτσι, και τρεις ακόμη πρώην διοικητές του Απελευθερωτικού Στρατού του Κοσόβου (UCK) κρίθηκαν ένοχοι για εγκλήματα πολέμου. Η ανακοίνωση της ετυμηγορίας έγινε σήμερα, 16 Σεπτεμβρίου 2026, και ακολούθησαν άμεσα επεισόδια στο κέντρο της πρωτεύουσας. Στην κατάσταση τοποθετήθηκαν τόσο ο πρωθυπουργός του Κοσόβου όσο και ο πρωθυπουργός της Αλβανίας, με έντονο ύφος.
Η απόφαση του δικαστηρίου για τον Θάτσι και τους διοικητές του UCK
Το Ειδικό Δικαστήριο για το Κόσοβο στη Χάγη, το οποίο εξετάζει εγκλήματα που συνδέονται με τη δράση του UCK κατά την περίοδο 1998-1999, έκρινε ένοχους τον Χάσιμ Θάτσι και τους πρώην διοικητές Γιάκουμπ Κρασνίτσι, Κάντρι Βέσελι και Ρετζέπ Σελίμι. Σύμφωνα με την ετυμηγορία, οι κατηγορούμενοι φέρουν ποινική ευθύνη για δολοφονίες, βασανιστήρια, σκληρή μεταχείριση και παράνομες κρατήσεις, με τον Θάτσι να θεωρείται ότι είχε ενεργό ρόλο στην ενθάρρυνση και την τέλεση των εγκλημάτων αυτών. Ανάμεσα στα θύματα περιλαμβάνονταν άνθρωποι που θεωρούνταν πολιτικοί αντίπαλοι ή συνεργάτες του «εχθρού». Το δικαστήριο, ωστόσο, απέρριψε την κατηγορία για εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας.
Στον Χάσιμ Θάτσι επιβλήθηκε ποινή κάθειρξης 25 ετών, ίδια με αυτή που έλαβε ο Γιάκουμπ Κρασνίτσι. Ο Κάντρι Βέσελι καταδικάστηκε σε 18 χρόνια κάθειρξη, ενώ ο Ρετζέπ Σελίμι έλαβε την ελαφρύτερη ποινή, 13 έτη. Η καταδίκη Θάτσι κλείνει έναν κύκλο δικαστικής διαδικασίας που κρατούσε χρόνια, αλλά ανοίγει νέο μέτωπο πολιτικής έντασης στην περιοχή, καθώς οι τέσσερις άνδρες θεωρούνταν κομβικές μορφές του πολέμου στο Κόσοβο.
Επεισόδια στην Πρίστινα και αντιδράσεις πολιτικών ηγετών
Χιλιάδες πολίτες είχαν συγκεντρωθεί από νωρίς στην Πρίστινα για να παρακολουθήσουν σε γιγαντοοθόνη την ανακοίνωση της ετυμηγορίας. Μόλις έγιναν γνωστές οι ποινές, μέρος του πλήθους κατευθύνθηκε προς την έδρα της EULEX, της αστυνομικής αποστολής της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο Κόσοβο, φωνάζοντας συνθήματα υπέρ του UCK. Σύμφωνα με αλβανικά μέσα ενημέρωσης του Κοσόβου, οι διαδηλωτές πέταξαν πέτρες και μπουκάλια εναντίον των αστυνομικών δυνάμεων που είχαν αναπτυχθεί μπροστά από το κτίριο, με αποτέλεσμα να σημειωθούν μικροσυμπλοκές και συλλήψεις.
Ο πρωθυπουργός του Κοσόβου, Άλμπιν Κούρτι, χαρακτήρισε την απόφαση «απαράδεκτη αδικία» και τόνισε ότι «αυτή η αδικία θα πρέπει να διορθωθεί με την ανατροπή της ετυμηγορίας στο Εφετείο». Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκαν όλα τα αλβανικά κόμματα του Κοσόβου, τα οποία καταδίκασαν την απόφαση του δικαστηρίου. Παράλληλα, ο πρωθυπουργός της Αλβανίας, Έντι Ράμα, αντέδρασε άμεσα μέσω διαδικτύου, γράφοντας μία και μόνη λέξη: «Ντροπή!». Η στάση του υπογραμμίζει το πόσο ευαίσθητο παραμένει το ζήτημα για την αλβανόφωνη κοινή γνώμη στην ευρύτερη περιοχή.
Από την πλευρά του Βελιγραδίου δεν υπήρξε άμεση επίσημη τοποθέτηση μετά την ανακοίνωση της καταδίκης Θάτσι. Ωστόσο, αναμενόταν έκτακτη συνέντευξη Τύπου από τον πρόεδρο της Σερβίας, Αλεξάνταρ Βούτσιτς, το απόγευμα της ίδιας ημέρας, γεγονός που δείχνει πως η απόφαση του δικαστηρίου της Χάγης έχει απήχηση πέρα από τα σύνορα του Κοσόβου και επηρεάζει τις ισορροπίες σε ολόκληρα τα Δυτικά Βαλκάνια.
Τι ακολουθεί μετά την καταδίκη Θάτσι
Η υπόθεση αναμένεται να μεταφερθεί στο Εφετείο, όπως ζήτησε ο Άλμπιν Κούρτι, ο οποίος διεκδικεί την ανατροπή της ετυμηγορίας. Μέχρι τότε, η ένταση στην Πρίστινα παραμένει υψηλή, με τις δυνάμεις της EULEX σε επιφυλακή γύρω από την έδρα τους. Η αναμενόμενη τοποθέτηση του Αλεξάνταρ Βούτσιτς θα δείξει και την επίσημη στάση του Βελιγραδίου απέναντι σε μια απόφαση που έχει ήδη προκαλέσει έντονο πολιτικό αναβρασμό στην περιοχή.
