Μια ομαδική αγωγή κατέθεσε ομάδα γονέων από το Ιλινόι και την Καλιφόρνια κατά της Meta, καταγγέλλοντας την εταιρεία ότι χρησιμοποίησε παράνομα φωτογραφίες τους από το Facebook και το Instagram. Οι ενάγοντες υποστηρίζουν ότι οι φωτογραφίες αξιοποιήθηκαν για την ανάπτυξη συστήματος αναγνώρισης προσώπου που προορίζεται για τα έξυπνα γυαλιά της εταιρείας, τα οποία δεν έχουν κυκλοφορήσει ακόμη, καθώς και για την εκπαίδευση μοντέλων τεχνητής νοημοσύνης όπως τα Emu και Muse Image. Η αγωγή κατά της Meta θέτει σοβαρά ερωτήματα για τη διαχείριση βιομετρικών δεδομένων εκατομμυρίων χρηστών.
Τι έγινε: το σύστημα NameTag και τα «faceprints»
Σύμφωνα με το κατατεθέν κείμενο της αγωγής, η Meta παραβίασε τη νομοθεσία περί προστασίας της ιδιωτικότητας τόσο στο Ιλινόι όσο και στην Καλιφόρνια, εξάγοντας βιομετρικά δεδομένα από φωτογραφίες χρηστών χωρίς καμία ενημέρωση ή συγκατάθεση. Το ρεπορτάζ του WIRED τον Ιούνιο είχε αποκαλύψει ότι ο κώδικας της λειτουργίας NameTag είχε ενσωματωθεί κρυφά μέσα στην εφαρμογή AI Companion των γυαλιών της εταιρείας, μια εφαρμογή που είχε εγκατασταθεί πάνω από 50 εκατομμύρια φορές. Παρότι η λειτουργία δεν είχε ενεργοποιηθεί για τους χρήστες, η ανάλυση έδειξε πως το σύστημα ήταν σχεδιασμένο να μετατρέπει τα πρόσωπα που καταγράφουν τα γυαλιά σε βιομετρικές υπογραφές και να τα αντιπαραβάλλει με τα λεγόμενα «faceprints» – ψηφιακά αποτυπώματα προσώπου αποθηκευμένα σε βάση δεδομένων μέσα στο κινητό του χρήστη.
Η συγκεκριμένη βάση δεδομένων ήταν ρυθμισμένη ώστε να λαμβάνει τακτικές ενημερώσεις απευθείας από τη Meta, χωρίς όμως το WIRED να μπορέσει τότε να προσδιορίσει την προέλευση των δεδομένων που περιείχε. Η αγωγή έρχεται τώρα να συμπληρώσει αυτό το κενό, υποστηρίζοντας ότι τα ψηφιακά αποτυπώματα προσώπου ενδέχεται να προέρχονται ακριβώς από φωτογραφίες που οι χρήστες είχαν αναρτήσει στο Facebook και το Instagram. Οι ενάγοντες επικαλούνται δημοσιεύματα σύμφωνα με τα οποία εργαζόμενοι της Meta ανέφεραν ότι το NameTag θα μπορούσε να αναγνωρίζει ανθρώπους μέσα από τις επαφές τους στις πλατφόρμες της εταιρείας ή μέσω δημόσιων λογαριασμών στο Instagram. Παράλληλα, στην αγωγή γίνεται αναφορά σε δίπλωμα ευρεσιτεχνίας της Meta που περιγράφει τη δυνατότητα αντιστοίχισης προσώπων με φωτογραφίες προφίλ και άλλες εικόνες που διαθέτει η εταιρεία.
Αντιδράσεις και το ζήτημα των μοντέλων τεχνητής νοημοσύνης
Η Meta είχε δηλώσει τον Ιούνιο στο WIRED ότι «δεν δημιουργεί μια κεντρική βάση δεδομένων προσώπων». Ωστόσο, η εταιρεία απέφυγε συστηματικά να απαντήσει σε ερωτήματα σχετικά με το αν η λειτουργία NameTag θα ενεργοποιούνταν μόνο κατόπιν συγκατάθεσης των χρηστών, καθώς και με ποιον ακριβώς τρόπο θα αποθηκεύονταν τα ψηφιακά αποτυπώματα προσώπων. Η ίδια η αγωγή αναγνωρίζει ότι η Meta δεν έχει αποκαλύψει ποιες φωτογραφίες, εφόσον χρησιμοποιήθηκαν τελικά, αξιοποιήθηκαν για τη δημιουργία των βιομετρικών δεδομένων, σημειώνοντας πως όλες οι σχετικές πληροφορίες παραμένουν αποκλειστικά στην κατοχή της εταιρείας.
Πέρα από το ζήτημα της αναγνώρισης προσώπου, η αγωγή κατά της Meta στρέφεται και κατά των συστημάτων παραγωγής εικόνων με τεχνητή νοημοσύνη. Η εταιρεία έχει παραδεχθεί ότι εκπαίδευσε το μοντέλο Emu χρησιμοποιώντας τεράστιες ποσότητες εικόνων και κειμένων αντλημένων από το Facebook και το Instagram. Ο επικεφαλής προϊόντων της εταιρείας, Κρις Κοξ, είχε χαρακτηρίσει τις δύο πλατφόρμες «πλεονέκτημα δεδομένων» για τα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης της Meta, μια δήλωση που οι ενάγοντες επικαλούνται ως ένδειξη της στρατηγικής αξιοποίησης προσωπικού περιεχομένου χρηστών χωρίς ρητή συναίνεση. Η υπόθεση αναμένεται να εξεταστεί από τη δικαιοσύνη στις πολιτείες όπου κατατέθηκε, με τους γονείς να ζητούν να διερευνηθεί πλήρως ο τρόπος συλλογής και επεξεργασίας των βιομετρικών δεδομένων.
