Σπάνιες εικόνες από τον βυθό της θάλασσας στην ανατολική Αυστραλία ενισχύουν τις ενδείξεις ότι οι μεγάπτερες φάλαινες μπορεί να βιώνουν πένθος. Νέες ερευνητικές εργασίες που δημοσιεύθηκαν την Πέμπτη καταγράφουν την περίπτωση μιας θηλυκής φάλαινας που παρέμεινε επίμονα κοντά στο νεκρό νεογνό της, το οποίο είχε γεννηθεί χωρίς να επιβιώσει. Το βίντεο, που τραβήχτηκε πέρυσι, δείχνει τη φάλαινα να αγγίζει επανειλημμένα το άψυχο σώμα του μικρού της, προκαλώντας συγκίνηση στην επιστημονική κοινότητα.
Το βίντεο που κατέγραψε το πένθος της φάλαινας
Οι εικόνες τραβήχτηκαν πέρυσι στα ανοιχτά της ανατολικής Αυστραλίας και δείχνουν μια θηλυκή μεγάπτερη φάλαινα να παραμένει κοντά στο άψυχο σώμα του νεογνού της, το οποίο αναπαυόταν στον βυθό της θάλασσας. Η φάλαινα συνοδευόταν από μια ακόμη φάλαινα του ίδιου γένους, ενώ παρακολουθούσε με το βλέμμα το νεκρό φαλαινάκι και το άγγιζε ανά διαστήματα με το κεφάλι ή με ένα πτερύγιο. Σύμφωνα με τους ερευνητές, η φάλαινα παρέμεινε δίπλα στο νεκρό μικρό της «για ώρες, ίσως μάλιστα και για ημέρες».
Αυτόπτης μάρτυρας του επεισοδίου ήταν ο Άντριου Μάλβιλ από το Sea World Foundation, ο οποίος περιέγραψε τη στιγμή που εντόπισε το ασυνήθιστο σκηνικό. «Εκ πρώτης όψεως, πίστεψα ότι πρόκειται απλώς για δύο φάλαινες που αναπαύονταν στην επιφάνεια, αλλά η συμπεριφορά τους ήταν ασυνήθιστη», ανέφερε ο ίδιος. Η φάλαινα δεν επιχείρησε σε καμία στιγμή να φέρει το μικρό της στην επιφάνεια, κάτι που σύμφωνα με τους επιστήμονες δείχνει πως «ίσως είχε καταλάβει πως ήταν νεκρό» λίγο μετά τη γέννησή του και πως η κατάσταση ήταν μη αναστρέψιμη.
Οι ερευνητές εκτιμούν πως η επίμονη παρουσία της φάλαινας δίπλα στο μικρό της «μπορεί να αντιπροσωπεύει μια μορφή συμπεριφοράς που συνδέεται με το πένθος» στις μεγάπτερες φάλαινες. Πρόκειται για μία από τις ελάχιστες φορές που καταγράφεται οπτικοακουστικό υλικό τέτοιας έντασης από θαλάσσιο θηλαστικό, δίνοντας στους επιστήμονες σπάνιο υλικό προς μελέτη.
Οι δηλώσεις των ερευνητών για τον δεσμό μητέρας και μικρού
Ο Όλαφ Μέινεκε, ερευνητής στο Πανεπιστήμιο Γκρίφιθ και μέλος του προγράμματος «Whales and Climate Research», μίλησε στο Γαλλικό Πρακτορείο για το περιστατικό. «Είναι αληθινά σπαρακτικό να βλέπεις αυτή τη θηλυκή φάλαινα να αγγίζει αδιάκοπα το μικρό της», δήλωσε ο ίδιος, περιγράφοντας τη σκηνή που κατέγραψε η ομάδα του. Όπως εξήγησε, οι εργασίες αυτές αναδεικνύουν τον «ισχυρό δεσμό» που συνδέει τις φάλαινες με τα μικρά τους, καθώς και τις συναισθηματικές καταστάσεις που βιώνουν αυτά τα «κοινωνικά περίπλοκα» θηλαστικά μετά τον θάνατο των μικρών τους ή των συντρόφων τους.
Ο Όλαφ Μέινεκε υπενθύμισε πως άλλα ζώα, όπως οι ελέφαντες ή οι μεγάλοι πίθηκοι, έχουν ήδη επιδείξει περίπλοκες συμπεριφορές πένθους σε προηγούμενες μελέτες. Ωστόσο, τόνισε πως τέτοιες συμπεριφορές τεκμηριώνονται πολύ πιο σπάνια στα θαλάσσια είδη. «Στα άγρια ζώα της ξηράς το παρατηρούμε πιο συχνά, ενώ στα θαλάσσια ζώα είναι πολύ σπάνιο να έχουμε οπτικοακουστικό υλικό στα χέρια μας με το οποίο μπορούμε να το τεκμηριώσουμε», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Η δημοσίευση των ερευνητικών εργασιών, που έγινε την Πέμπτη στην Αυστραλία, θεωρείται σημαντική για την κατανόηση της συναισθηματικής ζωής των μεγάπτερων φαλαινών. Το γεγονός ότι η μητέρα παρέμεινε για μεγάλο χρονικό διάστημα δίπλα στο νεκρό της μικρό, χωρίς να επιχειρήσει να το σπρώξει προς την επιφάνεια όπως συνηθίζεται με ζωντανά νεογνά, ενισχύει την άποψη πως αναγνώρισε την απώλεια. Οι επιστήμονες θεωρούν πως το περιστατικό προσφέρει σπάνιο παράθυρο στον συναισθηματικό κόσμο ενός είδους που ζει στα βάθη των ωκεανών και σπάνια παρατηρείται από κοντά σε τέτοιες στιγμές.
