Ο αρχηγός του Γενικού Επιτελείου Εθνικής Άμυνας (ΓΕΕΘΑ), στρατηγός Δημήτριος Χούπης, παρουσίασε την Πέμπτη 17 Σεπτεμβρίου 2026 στην Πράγα το νέο μοντέλο της Ενεργού Εθελοντικής Εφεδρείας, μιλώντας στην 3η Σύνοδο Άμυνας της Πράγας (IISS Prague Defence Summit). Ο Έλληνας στρατηγός τοποθετήθηκε στη θεματική ενότητα «Rethinking Military Mobilisation in Europe», ζητώντας από τις ευρωπαϊκές ένοπλες δυνάμεις να επανεξετάσουν τον τρόπο κινητοποίησης και επιστράτευσης. Στη σύνοδο, που διοργανώνει το Διεθνές Ινστιτούτο Στρατηγικών Μελετών (IISS) από τις 16 έως τις 18 Σεπτεμβρίου, συμμετείχαν 250 κυβερνητικοί και στρατιωτικοί αξιωματούχοι από την ευρωατλαντική κοινότητα.
Η φιλοσοφία του «Οπλίτη-Πολίτη» και η Ατζέντα 2030
Στην ομιλία του, ο στρατηγός Χούπης υπογράμμισε ότι η Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη με μια νέα πραγματικότητα ασφαλείας, καθώς η επιστροφή του πολέμου υψηλής έντασης επιβάλλει την αναθεώρηση των υφιστάμενων μοντέλων στρατιωτικής κινητοποίησης. Ανέφερε χαρακτηριστικά ότι ο επαγγελματικός στρατός δεν μπορεί από μόνος του να δημιουργήσει το μέγεθος στρατιωτικής ισχύος που απαιτείται για μια σύγκρουση μακράς διάρκειας, γι’ αυτό και προέβαλε τη φιλοσοφία του «Οπλίτη-Πολίτη». Σύμφωνα με τον ίδιο, «σε όλη την Ευρώπη, εννέα κράτη μέλη της ΕΕ διατηρούν τη θητεία, και αυτός ο αριθμός αυξάνεται, σηματοδοτώντας μια αντιστροφή μιας εικοσαετούς τάσης». Παρουσίασε επίσης τις τομές που φέρνει στην Ελλάδα το στρατηγικό σχέδιο «Ατζέντα 2030», το οποίο αναβιώνει την αρχαία ελληνική αντίληψη σύμφωνα με την οποία η ιδιότητα του πολίτη συνοδευόταν από την ευθύνη υπεράσπισης της πόλης.
Το νέο μοντέλο της Ενεργού Εθελοντικής Εφεδρείας στηρίζεται σε τρεις βασικούς πυλώνες, όπως εξήγησε ο Αρχηγός ΓΕΕΘΑ. Ο πρώτος αφορά τη γεωγραφική τοποθέτηση των στρατευσίμων με βάση την καταγωγή και τον τόπο μόνιμης κατοικίας τους, ώστε να υπερασπίζονται άμεσα τις τοπικές τους κοινότητες. Ο δεύτερος πυλώνας αφορά την τεχνολογική ισοτιμία των στρατευσίμων με τα επαγγελματικά στελέχη, καθώς, όπως σημείωσε ο στρατηγός Χούπης, η Generation Z είναι πιο επιφυλακτική απέναντι σε μια θητεία αποκομμένη από την τεχνολογική εξέλιξη. Ο τρίτος πυλώνας θέτει ως στόχο η επιχειρησιακή ένταξη του 70% των στρατευσίμων να ολοκληρώνεται εντός μόλις 14 εβδομάδων από τη λήξη της εκπαίδευσης.
Τεχνητή νοημοσύνη, drones και κυβερνοασφάλεια
Ο Αρχηγός ΓΕΕΘΑ έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στη χρήση σύγχρονων τεχνολογιών για την ενίσχυση της εφεδρείας, αναφέροντας τα drones, την τεχνητή νοημοσύνη και τις εφαρμογές cloud ως εργαλεία για την άμεση ειδοποίηση και ενεργοποίηση των εφέδρων. Παράλληλα, πρότεινε τη δημιουργία δεξαμενών τεχνογνωσίας με επαγγελματίες του ιδιωτικού τομέα σε τομείς αιχμής, όπως η κυβερνοασφάλεια και η ανάλυση δεδομένων, καθώς και την αξιοποίηση υποδομών διττής χρήσης. Όπως τόνισε, η θητεία δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως διακοπή της επαγγελματικής πορείας των νέων, αλλά ως ευκαιρία ανάπτυξης τεχνικών και επαγγελματικών δεξιοτήτων. «Πρέπει να ενθαρρύνονται να βλέπουν τη στρατιωτική υπηρεσία ως ενίσχυση των τεχνικών τους δεξιοτήτων», ανέφερε χαρακτηριστικά ο στρατηγός.
Πλαίσιο: γιατί έχει σημασία η στιγμή
Ο στρατηγός Χούπης επισήμανε πως το γεωπολιτικό παράθυρο ευκαιρίας για τη θωράκιση της Ευρώπης στενεύει μέσα στα επόμενα τρία έως πέντε χρόνια, στέλνοντας μήνυμα για την ανάγκη άμεσης ανάληψης δράσης από τα ευρωπαϊκά κράτη. Υποστήριξε ότι η αμυντική αποτροπή δεν αποτελεί πλέον αποκλειστικά στρατιωτικό ζήτημα, αλλά μια ευρύτερη κοινωνική διαδικασία που προϋποθέτει τη συμμετοχή των πολιτών και την κατανόηση της συλλογικής ευθύνης για την εθνική άμυνα. Έκλεισε την παρέμβασή του με τη φράση «όσοι επικρατούν στην Ιστορία είναι εκείνοι που διαθέτουν την προνοητικότητα να προβλέπουν τις εξελίξεις και να διαμορφώνουν τα γεγονότα αντί να διαμορφώνονται από αυτά», υπογραμμίζοντας τον στρατηγικό χαρακτήρα της ελληνικής πρωτοβουλίας ενόψει των σύγχρονων προκλήσεων ασφαλείας.
