Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε σήμερα στο Στρασβούργο την πρότασή της για το EU KIDS Act, ένα νέο νομοθετικό πλαίσιο που περιορίζει δραστικά την πρόσβαση των ανηλίκων στα social media σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση. Η πρόταση προβλέπει απαγόρευση πρόσβασης στα social media για παιδιά κάτω των 13 ετών και ενιαίο ευρωπαϊκό όριο ηλικίας στα 15 έτη για το άνοιγμα αυτόνομου λογαριασμού. Την ανακοίνωση έκαναν η πρόεδρος της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, και η εκτελεστική αντιπρόεδρος Χένα Βιρκούνεν.
Το EU KIDS Act: τρεις ηλικιακές ζώνες και «μίνι λογαριασμοί»
Το σχέδιο της Κομισιόν οργανώνεται σε τρεις ηλικιακές κατηγορίες. Τα παιδιά από 3 έως και κάτω των 13 ετών δεν θα έχουν καθόλου πρόσβαση στα social media, όμως θα μπορούν να χρησιμοποιούν ειδικά σχεδιασμένες υπηρεσίες διαμοιρασμού βίντεο για παιδιά, μέσω λογαριασμών που θα διαχειρίζονται οι γονείς ή οι κηδεμόνες τους. Για τις ηλικίες από 13 έως και κάτω των 15 ετών προβλέπεται γονικός έλεγχος μέσω των λεγόμενων «μίνι λογαριασμών», οι οποίοι θα δημιουργούνται και θα εποπτεύονται από τον λογαριασμό του γονέα. Οι μίνι λογαριασμοί θα παρέχουν πρόσβαση σε περιεχόμενο κατάλληλο για την ηλικία, με δικλείδες ασφαλείας όπως περιορισμένο αριθμό κοινωνικών επαφών και ανώτατο όριο χρήσης έως μία ώρα την ημέρα. Μόνο από τα 15 έτη και πάνω θα επιτρέπεται στους ανηλίκους να ανοίγουν πλήρως αυτόνομο προσωπικό λογαριασμό σε πλατφόρμα κοινωνικής δικτύωσης.
Πέρα από τα ηλικιακά όρια, το EU KIDS Act εισάγει έναν δεύτερο πυλώνα που αφορά την «ασφάλεια εκ σχεδιασμού». Η υποχρέωση αυτή καλύπτει όλες τις διαδικτυακές υπηρεσίες που απευθύνονται σε χρήστες κάτω των 18 ετών, από τα social media και τα βιντεοπαιχνίδια μέχρι τις υπηρεσίες τεχνητής νοημοσύνης και τα chatbot. Η πρόταση απαγορεύει τα εθιστικά χαρακτηριστικά, τα συστήματα προτεινόμενου περιεχομένου που βασίζονται σε προφίλ χρηστών, την ατέρμονη κύλιση χωρίς σημεία διακοπής, καθώς και τις ειδοποιήσεις κατά τις ώρες ύπνου. Προβλέπεται επίσης προστασία των ανηλίκων από ανεπιθύμητη επικοινωνία με αγνώστους, ενώ οι διαδικτυακές υπηρεσίες και τα καταστήματα εφαρμογών θα πρέπει να χρησιμοποιούν εργαλεία επαλήθευσης ηλικίας.
«Οι γονείς επιστρέφουν στο τιμόνι»
Παρουσιάζοντας την πρωτοβουλία, η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν δήλωσε ότι «σήμερα τα παιδιά μας έρχονται σε επαφή με τις πιο εξελιγμένες τεχνολογίες που έχουν δημιουργηθεί ποτέ, τεχνολογίες που δεν δημιουργήθηκαν ποτέ με γνώμονα την ευημερία τους». Η πρόεδρος της Κομισιόν πρόσθεσε πως το EU KIDS Act «αντιστρέφει το βάρος της απόδειξης — εναπόκειται στις πλατφόρμες να αποδείξουν ότι είναι ασφαλείς εκ σχεδιασμού» και ότι το πλαίσιο «επαναφέρει τους γονείς στο τιμόνι», δίνοντάς τους τα εργαλεία για να βοηθήσουν τα παιδιά τους να περιηγηθούν σε έναν ασφαλέστερο διαδικτυακό κόσμο. Σε συνέντευξη Τύπου, ερωτηθείσα για την εφαρμογή του κανόνα, ήταν κατηγορηματική: όταν ένα χαρακτηριστικό κρίνεται εθιστικό, η απάντηση είναι αρνητική και πρέπει να αποσύρεται, διαφορετικά η πλατφόρμα δεν θα έχει πρόσβαση σε παιδιά.
Η εκτελεστική αντιπρόεδρος Χένα Βιρκούνεν, αρμόδια για την τεχνολογική κυριαρχία, την ασφάλεια και τη δημοκρατία, τόνισε ότι στόχος του κανόνα είναι τα παιδιά «να απολαμβάνουν τα δικαιώματά τους στο διαδίκτυο, να μαθαίνουν, να παραμένουν συνδεδεμένα και να εξερευνούν». Η κ. Βιρκούνεν σημείωσε πως η πίεση προς τις πλατφόρμες θα παραμείνει υψηλή, καθώς αυτές οφείλουν να αποδεικνύουν ότι οι υπηρεσίες τους δεν βλάπτουν τους ανήλικους χρήστες. Η Κομισιόν εξήγησε πως ακολουθεί διαφοροποιημένη προσέγγιση ανά ηλικιακή ομάδα, αναγνωρίζοντας ότι κάθε ομάδα έχει διαφορετικές ανάγκες προστασίας στο διαδίκτυο.
Επαλήθευση ηλικίας και προθεσμίες εφαρμογής
Ο τρίτος πυλώνας του EU KIDS Act αφορά την επαλήθευση της ηλικίας με σεβασμό στην ιδιωτικότητα των χρηστών. Η Κομισιόν προτείνει τη χρήση ειδικής ευρωπαϊκής εφαρμογής, η οποία δεν θα διατηρεί έγγραφα ταυτότητας ούτε βιομετρικά δεδομένα των χρηστών. Ο τέταρτος πυλώνας αφορά την αποτελεσματική εφαρμογή του κανόνα, με ταχείες διαδικασίες που θα πρέπει να ολοκληρώνονται εντός 90 ημερών. Οι πολύ μεγάλες διαδικτυακές πλατφόρμες θα υποχρεούνται να υποβάλλουν σχέδιο συμμόρφωσης τόσο στην Κομισιόν όσο και σε ανεξάρτητο ελεγκτή, ο οποίος θα αξιολογεί εκ των προτέρων αν οι υπηρεσίες τους πληρούν τις προϋποθέσεις ασφάλειας για τους ανήλικους χρήστες.
