Η Γροιλανδία, η Δανία και οι Ηνωμένες Πολιτείες υπογράφουν αύριο Τρίτη, 22 Σεπτεμβρίου, την πολυαναμενόμενη συμφωνία για τη Γροιλανδία στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη. Η τελετή θα πραγματοποιηθεί στο κτίριο των Ηνωμένων Εθνών στις 10.30 τοπική ώρα, δηλαδή στις 17.30 ώρα Ελλάδας. Το κείμενο αναμένεται να υπογράψουν ο πρωθυπουργός της Γροιλανδίας Γενς-Φρέντερικ Νίλσεν, η πρωθυπουργός της Δανίας Μέτε Φρεντέρικσεν και ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ. Οι λεπτομέρειες της συμφωνίας για τη Γροιλανδία δεν έχουν ακόμη δοθεί στη δημοσιότητα.
Διαβάστε επίσης: Η Δανία, οι ΗΠΑ και η Γροιλανδία υπογράφουν ιστορική συμφωνία
Τι προβλέπει η συμφωνία για τη Γροιλανδία
Ο Τραμπ υποστήριξε ότι η συμφωνία χορηγεί στις ΗΠΑ «μόνιμο έλεγχο» επί της Γροιλανδίας, χωρίς ωστόσο η Δανία ή η Γροιλανδία να έχουν σχολιάσει δημόσια τον συγκεκριμένο ισχυρισμό του. Οι δύο ευρωπαϊκές πλευρές περιορίστηκαν να διαβεβαιώσουν ότι η συμφωνία είναι επωφελής για το νησί και σέβεται πλήρως την εθνική του κυριαρχία. Ένας Αμερικανός αξιωματούχος επιβεβαίωσε ότι οι τρεις ηγέτες θα συναντηθούν αύριο στην τελετή, επισημοποιώντας τη νέα τους συμφωνία, η οποία -όπως τόνισε- διασφαλίζει και εγγυάται την ασφάλεια τόσο της Γροιλανδίας όσο και των Ηνωμένων Πολιτειών.
Η συμφωνία έρχεται έπειτα από μήνες πιέσεων εκ μέρους του Τραμπ, ο οποίος έχει δηλώσει επανειλημμένα ότι οι ΗΠΑ θα πρέπει να θέσουν υπό τον έλεγχό τους το αρκτικό νησί. Κατά καιρούς μάλιστα αρνήθηκε να αποκλείσει τη χρήση στρατιωτικής ή οικονομικής ισχύος προκειμένου να αποκτήσει το ημιαυτόνομο αυτό έδαφος της Δανίας. Οι απειλές του κορυφώθηκαν τον Ιανουάριο, προκαλώντας διπλωματική κρίση στους κόλπους του ΝΑΤΟ και ωθώντας τη Δανία και τη Γροιλανδία σε διαπραγματεύσεις με την Ουάσινγκτον, με στόχο την εκτόνωση της έντασης.
Οι αντιδράσεις και το διεθνές πλαίσιο
Ο δανός υπουργός Εξωτερικών Λαρς Λόκε Ράσμουσεν δήλωσε την Κυριακή στον δημόσιο τηλεοπτικό σταθμό TV2 ότι η ευθύνη για την ασφάλεια στην Αρκτική δεν θα βαρύνει αποκλειστικά τη Δανία ή τις ΗΠΑ. Πρόσθεσε ότι σε μεγάλο βαθμό το ΝΑΤΟ θα είναι αυτό που θα μεριμνά για την περιοχή. Εκπρόσωπος της Συμμαχίας δήλωσε το Σάββατο ότι το ΝΑΤΟ καλωσορίζει τη συμφωνία, καθώς θα βοηθήσει στην ενίσχυση της ασφάλειας, της σταθερότητας και της συνεργασίας σε μια περιοχή στρατηγικής σημασίας.
Η Κοπεγχάγη είχε παραδεχθεί νωρίτερα ότι επί δεκαετίες δεν είχε επενδύσει όσο θα έπρεπε στην άμυνα της Γροιλανδίας. Η δανική κυβέρνηση δεσμεύθηκε να επεκτείνει τη στρατιωτική της παρουσία στο νησί, μεταξύ άλλων με περισσότερα στρατεύματα του ΝΑΤΟ. Παράλληλα, η κυβέρνηση της Γροιλανδίας επεδίωξε να καθησυχάσει την κοινή γνώμη σχετικά με το περιεχόμενο της συμφωνίας. Ο αντιπολιτευόμενος βουλευτής Έρικ Γένσεν έγραψε στο Facebook ότι διάβασε το σχέδιο συμφωνίας και ένιωσε καθησυχασμένος, προσθέτοντας ότι ο υπουργός Εξωτερικών του νησιού κάνει καλή δουλειά.
Η υπόθεση της Γροιλανδίας απασχολεί τη διεθνή διπλωματία εδώ και μήνες, με τον Τραμπ να επανέρχεται συστηματικά στο θέμα της κυριαρχίας επί του νησιού. Η κλιμάκωση της ρητορικής του τον Ιανουάριο ανάγκασε τη Δανία, η οποία διατηρεί τη Γροιλανδία ως ημιαυτόνομο έδαφος, να προχωρήσει σε άμεσες διαπραγματεύσεις με την Ουάσινγκτον. Η Δανία και η Γροιλανδία δεν έχουν αποκαλύψει το ακριβές περιεχόμενο του κειμένου, ωστόσο επιμένουν πως κάθε διάταξη σέβεται την εθνική κυριαρχία του νησιού. Η συμφωνία για τη Γροιλανδία θεωρείται πλέον βέβαιη ότι θα υπογραφεί αύριο στη Νέα Υόρκη, καθώς και οι τρεις πλευρές έχουν επιβεβαιώσει τη συμμετοχή των ηγετών τους στην τελετή.
