Η οικονομία του Ιράν δέχθηκε ισχυρό πλήγμα το πρώτο τρίμηνο του περσικού ημερολογίου, με το Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν να συρρικνώνεται κατά 10,1% σε σχέση με πέρυσι, σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία του Στατιστικού Κέντρου του Ιράν. Η περίοδος αναφοράς εκτείνεται από τα τέλη Μαρτίου έως τα τέλη Ιουνίου και συμπίπτει με τον πόλεμο της Τεχεράνης με τις ΗΠΑ και το Ισραήλ. Παράλληλα, ο πληθωρισμός εκτινάχθηκε στο 69,9% σε δωδεκάμηνη βάση, ενώ το εθνικό νόμισμα, το ριάλ, συνέχισε την πτώση του έναντι του δολαρίου.
Διαβάστε επίσης: Ο Τραμπ προειδοποιεί το Ιράν μετά την επίθεση Χούθι στο Ριάντ
Καταρρέουν οι πετρελαϊκές εξαγωγές
Ο υπολογισμός της συρρίκνωσης του ΑΕΠ περιλαμβάνει και τον πετρελαϊκό τομέα, ο οποίος αποτελεί τον βασικό πυλώνα της ιρανικής οικονομίας και δέχθηκε από τα ισχυρότερα πλήγματα. Οι ΗΠΑ έχουν επαναφέρει αυστηρό αποκλεισμό στις ιρανικές πετρελαϊκές εξαγωγές, περιορίζοντας δραστικά μία από τις κυριότερες πηγές συναλλάγματος της Τεχεράνης. Σύμφωνα με στοιχεία που επικαλείται το Reuters, οι φορτώσεις ιρανικού αργού υποχώρησαν από περίπου 2 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως τον Μάρτιο σε μόλις 220.000 έως 255.000 βαρέλια τον Αύγουστο.
Ο πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου και επικεφαλής διαπραγματευτής, Μοχαμάντ Μπαγέρ Γαλιμπάφ, είχε παραδεχθεί ότι κατά την προηγούμενη περίοδο αποκλεισμού η χώρα δεν κατάφερε να εξαγάγει ούτε ένα βαρέλι πετρελαίου. Στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης βρίσκεται πλέον το Στενό του Ορμούζ, από το οποίο πριν από τον πόλεμο διερχόταν περίπου το ένα πέμπτο των παγκόσμιων φορτίων πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου. Η κίνηση πλοίων στην περιοχή παραμένει σημαντικά μειωμένη σε σχέση με τα προπολεμικά επίπεδα, γεγονός που επιβαρύνει περαιτέρω τα έσοδα της Τεχεράνης.
Πληθωρισμός 69,9% και κατάρρευση του ριάλ
Ο μέσος ετήσιος πληθωρισμός στο Ιράν έφθασε τον Αύγουστο στο 69,9%, ενώ σε σύγκριση με τον ίδιο μήνα του προηγούμενου έτους οι τιμές ήταν αυξημένες κατά 89%. Οι ανατιμήσεις στα τρόφιμα κινήθηκαν σε ακόμη υψηλότερα επίπεδα, περιορίζοντας με ταχύ ρυθμό την αγοραστική δύναμη των πολιτών. Στη μαύρη αγορά, το ριάλ είχε ξεπεράσει στις αρχές Σεπτεμβρίου τα 2,2 εκατομμύρια ανά δολάριο, καταγράφοντας νέα ιστορικά χαμηλά.
Η κρίση αυτή συνδέεται άμεσα με την εξέλιξη των διπλωματικών προσπαθειών ανάμεσα στην Τεχεράνη και την Ουάσιγκτον. Στα μέσα Ιουνίου, οι δύο πλευρές είχαν καταλήξει σε καταρχήν συμφωνία που επρόκειτο να αποτελέσει βάση για τον τερματισμό της σύγκρουσης. Ωστόσο οι εχθροπραξίες επαναλήφθηκαν σύντομα, με Ιράν και ΗΠΑ να αλληλοκατηγορούνται για παραβίαση των όσων είχαν συμφωνηθεί, κάτι που διατήρησε την αβεβαιότητα γύρω από τις πετρελαϊκές εξαγωγές και επιδείνωσε ακόμη περισσότερο τη δημοσιονομική εικόνα της χώρας.
Το συνδυασμένο πλήγμα από τον πόλεμο, τις κυρώσεις και τον πληθωρισμό αφήνει την ιρανική κυβέρνηση με ελάχιστα περιθώρια ελιγμών. Η πτώση του ΑΕΠ κατά 10,1%, σε συνδυασμό με την υποχώρηση των πετρελαϊκών εσόδων και την κατάρρευση του ριάλ, συνθέτει μία από τις πιο δύσκολες οικονομικές συγκυρίες που έχει αντιμετωπίσει η Τεχεράνη τα τελευταία χρόνια, με τους πολίτες να καλούνται να διαχειριστούν καθημερινά την απώλεια αγοραστικής δύναμης και την άνοδο του κόστους ζωής.
