Νέα κύμα κυρώσεων στο Ιράν ξεκίνησε να παράγει άμεσα αποτελέσματα στην περιοχή της Μέσης Ανατολής, με στόχο αυτή τη φορά τον αεροπορικό τομέα της χώρας. Η κυβέρνηση των ΗΠΑ αποφάσισε να επιβάλει κυρώσεις στις ιρανικές αεροπορικές εταιρείες, με αποτέλεσμα χώρες της περιοχής να αρχίσουν να περιορίζουν ή να αναστέλλουν τις πτήσεις τους. Το Ιράκ αναμένεται να αναστείλει άμεσα τις πτήσεις ιρανικών αερογραμμών από το έδαφός του, σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές της Βαγδάτης. Η εξέλιξη έρχεται λίγες ημέρες πριν τεθεί σε πλήρη ισχύ η νέα αμερικανική απόφαση, στις 23 Σεπτεμβρίου.
Διαβάστε επίσης: Το Ιράκ αναστέλλει τις ιρανικές πτήσεις λόγω κυρώσεων ΗΠΑ
Το Ιράκ κλείνει τον εναέριο χώρο στις ιρανικές εταιρείες
Σύμφωνα με δύο κυβερνητικές πηγές, το Ιράκ θα εφαρμόσει την απαγόρευση των ιρανικών αεροπορικών εταιρειών βασιζόμενο στην απόφαση του αμερικανικού υπουργείου Οικονομικών. Ιρακινός αξιωματούχος ανέφερε χαρακτηριστικά ότι η Βαγδάτη θα ακολουθήσει τη γραμμή της Ουάσιγκτον, προειδοποιώντας παράλληλα ότι όσες χώρες δεν συμμορφωθούν κινδυνεύουν να αντιμετωπίσουν κυρώσεις. Η κίνηση αυτή δεν είναι μεμονωμένη, καθώς προηγήθηκε η απόφαση της Γεωργίας να απαγορεύσει όλες τις ιρανικές πτήσεις στον εναέριο χώρο της.
Παράλληλα, η ιρανική αεροπορική εταιρεία Mahan Air, μία από τις μεγαλύτερες της χώρας, ανακοίνωσε ότι διακόπτει τις πτήσεις της προς την Τουρκία, ύστερα από σχετικό αίτημα των τουρκικών αρχών. Οι εξελίξεις αυτές αλλάζουν τα δεδομένα για την αεροπορική σύνδεση του Ιράν με τη γύρω περιοχή, αφού αρκετές χώρες που λειτουργούσαν παραδοσιακά ως κόμβοι μετακίνησης για Ιρανούς επιβάτες βρίσκονται πλέον μπροστά σε ένα δίλημμα: είτε να συνεχίσουν τη συνεργασία με την Τεχεράνη είτε να διατηρήσουν την πρόσβασή τους στο αμερικανικό χρηματοπιστωτικό σύστημα.
Η προειδοποίηση Μπέσεντ και οι δευτερογενείς κυρώσεις
Ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ, Σκοτ Μπέσεντ, δήλωσε ότι από τις 23 Σεπτεμβρίου οι ιρανικές αεροπορικές εταιρείες δεν θα μπορούν να πραγματοποιούν διεθνείς πτήσεις χωρίς συνέπειες για όσους τις εξυπηρετούν. Όπως εξήγησε, χώρες ή εταιρείες που θα συνεχίσουν να παρέχουν υπηρεσίες σε ιρανικά αεροσκάφη, όπως ανεφοδιασμό καυσίμων, επίγεια υποστήριξη ή υπηρεσίες αεροδρομίων, κινδυνεύουν να αποκλειστούν από το αμερικανικό χρηματοπιστωτικό σύστημα. Πρόκειται για τις λεγόμενες δευτερογενείς κυρώσεις, ένα εργαλείο που χρησιμοποιεί συστηματικά η Ουάσιγκτον για να πιέζει όχι μόνο το Ιράν, αλλά και τρίτες χώρες που διατηρούν εμπορικές ή οικονομικές σχέσεις μαζί του.
Στις αρχές του μήνα, η αμερικανική κυβέρνηση είχε ήδη εντάξει στη «μαύρη λίστα» το σύνολο του ιρανικού αεροπορικού τομέα, προειδοποιώντας οργανισμούς και επιχειρήσεις που συνεργάζονται με ιρανικές εταιρείες ότι μπορεί να βρεθούν αντιμέτωποι με κυρώσεις. Οι ΗΠΑ υποστηρίζουν εδώ και χρόνια ότι ο τομέας των αερομεταφορών του Ιράν συνδέεται με τη χρηματοδότηση και την υποστήριξη δραστηριοτήτων της ιρανικής κυβέρνησης, γεγονός που δικαιολογεί κατά τη Ουάσιγκτον τη διαρκή κλιμάκωση των περιοριστικών μέτρων.
Η πίεση προς την Τεχεράνη δεν περιορίζεται μόνο στον αεροπορικό τομέα. Ο Χαμπίμπ Αμπασί, διευθυντής δημοσίων σχέσεων στο γραφείο του Ιρανού προέδρου Πεζεσκιάν, δήλωσε στο ειδησεογραφικό πρακτορείο Tasnim ότι η κυβέρνηση των ΗΠΑ δεν χορήγησε θεωρήσεις εισόδου σε μέλη της ομάδας επικοινωνίας του προέδρου για τις συνεδριάσεις της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ, παρά τις επανειλημμένες οχλήσεις και αιτήσεις που είχαν υποβληθεί. Ο Αμπασί χαρακτήρισε την άρνηση αυτή ως προσπάθεια να εμποδιστεί η φωνή του Ιρανού προέδρου και η αφήγηση του Ιράν να φτάσουν στον κόσμο.
Τι ακολουθεί μετά τις 23 Σεπτεμβρίου
Με την προθεσμία της 23ης Σεπτεμβρίου να πλησιάζει, οι χώρες της περιοχής καλούνται να αποφασίσουν γρήγορα τη στάση τους απέναντι στις ιρανικές αεροπορικές εταιρείες. Η στάση του Ιράκ και της Γεωργίας, καθώς και η απόφαση της Mahan Air να διακόψει τις πτήσεις προς την Τουρκία, δείχνουν ότι η αμερικανική στρατηγική των δευτερογενών κυρώσεων επηρεάζει ήδη τη συμπεριφορά κρατών και επιχειρήσεων στην περιοχή. Το αν θα ακολουθήσουν και άλλες χώρες παρόμοια μέτρα παραμένει ανοιχτό ερώτημα, με την Ουάσιγκτον να έχει ξεκαθαρίσει ότι δεν θα υπάρξει ανοχή σε όσους συνεχίσουν να εξυπηρετούν το ιρανικό αεροπορικό δίκτυο.
