Σκηνικό διπλωματικής έντασης μεταξύ Σεούλ και Κιέβου δημιουργήθηκε αφού ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι αποκάλυψε δημόσια τη μεταφορά δύο αιχμαλώτων πολέμου από τη Βόρεια Κορέα στη Νότια Κορέα. Ο πρόεδρος της Νότιας Κορέας Λι Τζάε Μιούνγκ δήλωσε απογοητευμένος και κατηγόρησε την ουκρανική πλευρά ότι παραβίασε συμφωνία εμπιστευτικότητας. Η αποκάλυψη έγινε από το βήμα της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη, προκαλώντας αντιδράσεις στη νοτιοκορεατική πολιτική σκηνή.
Τι έγινε με τους αιχμαλώτους πολέμου
Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι ανακοίνωσε ότι το Κίεβο παρέδωσε πρόσφατα στη Νότια Κορέα δύο Βορειοκορεάτες στρατιώτες, τους πρώτους που αιχμαλωτίστηκαν ζωντανοί από τον ουκρανικό στρατό. Οι δύο άνδρες συνελήφθησαν στην περιοχή του Κουρσκ, στη Ρωσία, τον Ιανουάριο του 2025, σε επιχείρηση που ο Ουκρανός πρόεδρος περιέγραψε ως ιδιαίτερα δύσκολη. Σύμφωνα με τον Ζελένσκι, «δεν ήταν εύκολο να αιχμαλωτιστούν ζωντανοί», καθώς ο ένας από τους δύο στρατιώτες φέρεται να επιχείρησε να αυτοκτονήσει προκειμένου να αποφύγει τη σύλληψη. Ο Ουκρανός πρόεδρος σχολίασε μάλιστα ότι ο συγκεκριμένος στρατιώτης «σοκαρίστηκε που η μοίρα δεν τον άφησε να πεθάνει», μια δήλωση που αναδεικνύει τη σκληρότητα των συνθηκών στο μέτωπο.
Ήδη από τότε, ο Ζελένσκι είχε δηλώσει δημόσια ότι σκόπευε να παραδώσει τους δύο αιχμαλώτους στον ηγέτη της Βόρειας Κορέας, Κιμ Γιονγκ Ουν, με αντάλλαγμα τη διευκόλυνση ανταλλαγής Ουκρανών αιχμαλώτων που κρατούνται στη Ρωσία. Ωστόσο, η τελική μεταφορά των δύο ανδρών δεν έγινε προς τη Βόρεια Κορέα, αλλά προς τη Νότια Κορέα, γεγονός που το Κίεβο επέλεξε να αποκαλύψει μόλις πρόσφατα, στη διάρκεια της ομιλίας στον ΟΗΕ. Η δημόσια αυτή αναφορά έθεσε σε δύσκολη θέση την κυβέρνηση της Σεούλ, η οποία μέχρι τότε είχε κρατήσει το ζήτημα απόρρητο.
Αντιδράσεις και πλαίσιο στη Σεούλ
Ο Λι Τζάε Μιούνγκ, μέσω ανάρτησής του στην πλατφόρμα Χ το βράδυ της Πέμπτης, απάντησε στις επικρίσεις της αντιπολίτευσης, η οποία διερωτάται για ποιον λόγο η κοινή γνώμη πληροφορήθηκε την άφιξη των αιχμαλώτων από έναν ξένο πρόεδρο και όχι από τη δική της κυβέρνηση. «Δεν γνωρίζω για ποιον λόγο η ουκρανική πλευρά έσπασε τη συμφωνία και δημοσιοποίησε την υπόθεση, αλλά είναι πολύ απογοητευτικό», ανέφερε χαρακτηριστικά ο Νοτιοκορεάτης πρόεδρος. Ο Λι υπογράμμισε ότι το ζήτημα της μεταφοράς Βορειοκορεατών αιχμαλώτων πολέμου στη Νότια Κορέα είναι εξαιρετικά ευαίσθητο και θα μπορούσε να επηρεάσει τις διπλωματικές σχέσεις, την ασφάλεια και τη γενικότερη κατάσταση στην κορεατική χερσόνησο.
Ο Νοτιοκορεάτης πρόεδρος διευκρίνισε επίσης ότι είχαν υπάρξει εκκλήσεις προς την κυβέρνησή του να αποκαλύψει η ίδια την άφιξη των δύο ανδρών στη Νότια Κορέα. «Δεδομένων των προβλημάτων που θα μπορούσαν να προκύψουν εάν το δημοσιοποιούσαμε, αποφασίσαμε ότι το σωστό ήταν να το κρατήσουμε απόρρητο», εξήγησε ο Λι, υπερασπιζόμενος τη στρατηγική σιωπής που είχε επιλέξει η Σεούλ. Από την πλευρά του, ο συνεργάτης του Ζελένσκι, Ντμίτρο Λίτβιν, δήλωσε στους δημοσιογράφους ότι η Ουκρανία λειτουργεί ως «ανοιχτή χώρα» και ότι θα ήταν παράξενο να παραδώσει μυστικά τους δύο στρατιώτες σε άλλη χώρα. Ο Λίτβιν πρόσθεσε ότι το Κίεβο, σε όλη τη διάρκεια της υπόθεσης, ανέφερε μόνο το βασικό γεγονός, δηλαδή ότι οι δύο άνδρες στάλθηκαν στη Δημοκρατία της Κορέας.
Παράλληλα, ο αντιπολιτευόμενος βουλευτής Γιου Γιοινγκ-ουέον δήλωσε σε δημοσιογράφους ότι οι δύο Βορειοκορεάτες στρατιώτες εγκατέλειψαν την Ουκρανία το προηγούμενο Σαββατοκύριακο, πέρασαν από τρίτη χώρα και έφτασαν στη Νότια Κορέα πριν από τρεις με τέσσερις ημέρες. Σύμφωνα με τον ίδιο, αν και η ακριβής τοποθεσία τους παραμένει άγνωστη, οι νοτιοκορεατικές υπηρεσίες πληροφοριών φέρεται να τους προστατεύουν, όπως μετέδωσε το πρακτορείο Yonhap. Το υπουργείο Εξωτερικών της Νότιας Κορέας αρνήθηκε να επιβεβαιώσει επίσημα τις σχετικές πληροφορίες, επικαλούμενο λόγους ασφαλείας τόσο για τους δύο στρατιώτες όσο και για τις οικογένειές τους.
Τι ακολουθεί για τους δύο άνδρες
Ένας Νοτιοκορεάτης βουλευτής ανέφερε ότι οι δύο πρώην αιχμάλωτοι πολέμου θα ήθελαν να ζήσουν «μια φυσιολογική ζωή» στη Νότια Κορέα, μακριά από τη σύγκρουση στην οποία είχαν εμπλακεί ως στρατιώτες του βορειοκορεατικού στρατού. Σύμφωνα με το Σύνταγμα της Νότιας Κορέας, όλοι οι Κορεάτες, συμπεριλαμβανομένων όσων ζουν στη Βόρεια Κορέα, θεωρούνται εξ ορισμού πολίτες της χώρας. Οι νοτιοκορεατικές αρχές έχουν διευκρινίσει ότι η συγκεκριμένη συνταγματική πρόβλεψη ισχύει και για την περίπτωση των δύο ανδρών που έφτασαν πρόσφατα στη Σεούλ, γεγονός που διαμορφώνει το νομικό πλαίσιο για τη μελλοντική τους διαμονή στη χώρα.
