Ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος, Γιάννης Στουρνάρας, αναφέρθηκε εκτενώς στην ακρίβεια και μισθούς, στην εμπιστοσύνη των Ελλήνων στο ευρώ αλλά και στην πορεία της ελληνικής οικονομίας προς υψηλότερη πιστοληπτική αξιολόγηση. Οι δηλώσεις του έγιναν σε δύο διαφορετικές εμφανίσεις: μία συνέντευξη στην εκπομπή «Στον καθρέφτη της Ιστορίας» της ΕΡΤ3 με τη Βίκυ Φλέσσα, και μία ομιλία στην ετήσια συνάντηση του οίκου αξιολόγησης Scope στην Αθήνα. Ο έμπειρος οικονομολόγος, που βρίσκεται στο τιμόνι της ΤτΕ από το 2014, ανέλυσε τόσο τα αίτια της ακρίβειας όσο και τις προοπτικές αναβάθμισης της ελληνικής οικονομίας.
Η ακρίβεια, οι μισθοί και η εμπιστοσύνη στο ευρώ
Μιλώντας στην ΕΡΤ3, ο Γιάννης Στουρνάρας ξεκαθάρισε πως το ζήτημα της ακρίβειας και μισθούς δεν σχετίζεται με τον πληθωρισμό, ο οποίος παραμένει χαμηλός, αλλά με τον συνδυασμό υψηλών τιμών που δημιουργήθηκε μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία. Όπως εξήγησε, οι τιμές ενέργειας και τροφίμων υποχώρησαν εκ νέου, ωστόσο παραμένουν υψηλές σε σχέση με το διαθέσιμο εισόδημα. «Η ακρίβεια δεν είναι μόνο τιμές. Είναι τιμές σε σχέση με το εισόδημα», τόνισε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας ότι το εισόδημα δεν αποτελεί νομισματικό ζήτημα αλλά συνάρτηση τριών παραγόντων: της παραγωγικότητας, της ανάπτυξης και της διανομής του πλούτου.
Ο διοικητής της ΤτΕ επεσήμανε ότι οι κεντρικές τράπεζες δεν είναι υπεύθυνες για τον συνδυασμό τιμών-μισθών, καθώς πρόκειται για ζήτημα εθνικής πολιτικής. Παράλληλα, προειδοποίησε πως δεν μπορεί να αυξηθεί το εισόδημα χωρίς αντίκρισμα παραγωγικότητας, θυμίζοντας το λάθος που οδήγησε στη μεγάλη κρίση μετά το 2009-2010. Αναφερόμενος στο πιο αγχωτικό διάστημα της θητείας του, ο Γιάννης Στουρνάρας ξεχώρισε το πρώτο εξάμηνο του 2015, όταν η Ελλάδα κινδύνευσε να βγει από το ευρώ λόγω της διαπραγμάτευσης με την τότε κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ. Σε αντίθεση με εκείνη την περίοδο αβεβαιότητας, σήμερα οι Έλληνες εμπιστεύονται το κοινό νόμισμα σε ποσοστό 74%, σύμφωνα με το ευρωβαρόμετρο, λίγο κάτω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο του 82%.
Αναβάθμιση, ανάπτυξη και ο δρόμος προς την αξιολόγηση Α
Στην ομιλία του στην ετήσια συνάντηση της Scope, ο Γιάννης Στουρνάρας υπογράμμισε ότι η δημοσιονομική σύνεση και η ανάπτυξη έχουν ενισχύσει την αξιοπιστία της Ελλάδας στις αγορές. Ωστόσο, όπως ανέφερε, η περαιτέρω αναβάθμιση της πιστοληπτικής ικανότητας προϋποθέτει σταθερή βελτίωση της ποιότητας των θεσμών. Ο ίδιος εκτίμησε πως η Ελλάδα θα μπορούσε να φθάσει στην αξιολόγηση Α πριν από το 2030, εφόσον συνεχιστεί η πρόοδος στη δημόσια διοίκηση. Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στη μεταρρύθμιση του δικαστικού χάρτη, η οποία μείωσε τον μέσο χρόνο έκδοσης πρωτόδικης απόφασης από περισσότερα από δύο χρόνια σε περίπου ένα έτος, ενισχύοντας την ασφάλεια δικαίου και την εμπιστοσύνη των επενδυτών.
Σύμφωνα με τον διοικητή της ΤτΕ, το πραγματικό ΑΕΠ της Ελλάδας αυξήθηκε κατά 1,9% σε ετήσια βάση το δεύτερο τρίμηνο του 2026, έναντι 1,2% στην ευρωζώνη. Η επίδοση αυτή αποδίδεται στη δημοσιονομική εξυγίανση, στην ανάκαμψη του τραπεζικού συστήματος και στη βελτίωση του επιχειρηματικού περιβάλλοντος μετά την ανάκτηση της επενδυτικής βαθμίδας το 2023. Ο Γιάννης Στουρνάρας υπενθύμισε πως μελέτη της ΤτΕ προέβλεπε μείωση περίπου 70 μονάδων βάσης στη διαφορά απόδοσης των ελληνικών ομολόγων έναντι των γερμανικών, με το περιθώριο να έχει ήδη υποχωρήσει κατά 60 μονάδες βάσης. Πλέον η αγορά τιμολογεί την Ελλάδα πλησιέστερα σε χώρες με αξιολόγηση Α παρά σε εκείνες της κατηγορίας ΒΒΒ.
Τι δείχνουν οι προβλέψεις για το μέλλον
Οι προβολές της Τράπεζας της Ελλάδος δείχνουν ότι η ευνοϊκή δυναμική του δημόσιου χρέους μπορεί να διατηρηθεί μεσοπρόθεσμα, καθώς το κόστος εξυπηρέτησής του αναμένεται να παραμείνει χαμηλότερο από την αύξηση του ονομαστικού ΑΕΠ. Ο Γιάννης Στουρνάρας αναφέρθηκε επίσης στον ρόλο των οίκων αξιολόγησης στην ενίσχυση των ευρωπαϊκών κεφαλαιαγορών, ενώ σημείωσε πως αλλάζει και η στάση των ελληνικών επιχειρήσεων, οι οποίες επιδιώκουν πλέον ενεργά θετικές αξιολογήσεις. Καθοριστικό ρόλο στις αναβαθμίσεις, όπως εξήγησε, είχαν τα διατηρήσιμα δημοσιονομικά πλεονάσματα, η πτωτική πορεία του χρέους και ο μειωμένος πολιτικός κίνδυνος, στοιχεία που συνθέτουν μια εικόνα σταθερότητας για την ελληνική οικονομία τα επόμενα χρόνια.
