Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ έδωσε το πράσινο φως στην Ουκρανία να κατασκευάζει η ίδια πυραύλους Patriot, όπως αποκάλυψε ο πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι την Παρασκευή. Η ανακοίνωση έγινε στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη, όπου οι δύο ηγέτες συναντήθηκαν. Παράλληλα, τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης συμφώνησαν στην αποδέσμευση 6,6 δισεκατομμυρίων ευρώ για τη στρατιωτική ενίσχυση του Κιέβου. Οι δύο εξελίξεις έρχονται τη στιγμή που η Ουκρανία αναζητά επειγόντως επιπλέον χρηματοδότηση ύψους 27 δισεκατομμυρίων δολαρίων για να καλύψει κενό στον αμυντικό της προϋπολογισμό.
Διαβάστε επίσης: Αυξάνεται η φορολογική απαλλαγή για τις στρατηγικές επενδύσεις
Το πράσινο φως του Τραμπ για τους πυραύλους Patriot
Σύμφωνα με τον Ζελένσκι, υπάρχουν ήδη «συγκεκριμένες συμφωνίες σε ισχύ» μεταξύ Ουάσιγκτον και Κιέβου. «Κατά την τελευταία μας συνάντηση, ο πρόεδρος Τραμπ τόνισε ότι ναι, έχω λάβει την τελική απόφαση: η Ουκρανία θα λάβει άδεια για την κατασκευή πυραύλων Patriot», δήλωσε ο Ουκρανός πρόεδρος σε δημοσιογράφους. Το αίτημα αυτό παρέμενε στο τραπέζι εδώ και μήνες, καθώς το σύστημα Patriot θεωρείται ένα από τα πιο προηγμένα συστήματα αεράμυνας παγκοσμίως, ικανό να εντοπίζει και να καταστρέφει εισερχόμενες απειλές. Για το Κίεβο, η δυνατότητα εγχώριας παραγωγής αποτελεί κρίσιμο εργαλείο απέναντι στις αδιάκοπες ρωσικές αεροπορικές επιθέσεις.
Ο Τραμπ είχε αφήσει να εννοηθεί ότι η Ουκρανία θα αποκτούσε δικαίωμα κατασκευής Patriot ήδη από τη σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ στην Τουρκία, τον περασμένο Ιούλιο. Ωστόσο, λίγες εβδομάδες αργότερα εμφανίστηκε πιο επιφυλακτικός απέναντι στην πρόταση, γεγονός που είχε προκαλέσει ανησυχία στο Κίεβο. Στη συνάντησή τους στη Νέα Υόρκη, ο Ζελένσκι χαρακτήρισε τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν «ασθενή μηδέν», τονίζοντας πως όσο μεγαλύτερη ελευθερία δράσης έχει, τόσο πιο επικίνδυνος γίνεται για τους πάντες.
Νέα ενίσχυση 6,6 δισ. ευρώ από την Ευρωπαϊκή Ένωση
Την ίδια ημέρα, η επικεφαλής της εξωτερικής πολιτικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης, Κάγια Κάλας, επιβεβαίωσε ότι τα κράτη μέλη συμφώνησαν στους όρους αποδέσμευσης 6,6 δισεκατομμυρίων ευρώ από τα κονδύλια του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού για την Ειρήνη. Από το συνολικό ποσό, 900 εκατομμύρια ευρώ θα κατευθυνθούν στη στρατιωτική αποστολή υποστήριξης της ΕΕ προς την Ουκρανία, ενώ 1 δισεκατομμύριο ευρώ θα χρηματοδοτήσει νέες κοινές προμήθειες εξοπλισμού. Τα υπόλοιπα 4,7 δισεκατομμύρια ευρώ θα διατεθούν για αποζημίωση στα κράτη μέλη, αρκετά από τα οποία έχουν ήδη ανακοινώσει ότι θα διοχετεύσουν το μερίδιό τους στο Κίεβο, σύμφωνα με το ΑΠΕ-ΜΠΕ.
Παρά τη νέα αυτή χρηματοδότηση, ο Ζελένσκι προειδοποίησε ότι η Ουκρανία χρειάζεται συνολικά 27 δισεκατομμύρια δολάρια τους επόμενους δύο μήνες για να καλύψει το κενό στον αμυντικό της προϋπολογισμό. «Το μεγαλύτερο μέρος αυτών των χρημάτων προορίζεται για τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη, τους πυραύλους και τις προμήθειες των στρατιωτών μας», ανέφερε, εξηγώντας πως περίπου το ένα τρίτο του ποσού αφορά drones για τον Ιανουάριο, τον Φεβρουάριο και τον Μάρτιο. Ο Ουκρανός πρόεδρος κάλεσε την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να καταβάλει νωρίτερα τη δεύτερη δόση δανείου ύψους 90 δισεκατομμυρίων ευρώ, προειδοποιώντας ότι καθυστερήσεις στις παραγγελίες τον Οκτώβριο και τον Νοέμβριο θα δημιουργήσουν σοβαρές προκλήσεις στην αρχή του επόμενου έτους.
Τι ακολουθεί
Το έλλειμμα στον προϋπολογισμό έγινε γνωστό για πρώτη φορά τον Αύγουστο, αφότου το Κίεβο αναγκάστηκε να επισπεύσει αμυντικές δαπάνες που αρχικά προγραμματίζονταν για το δεύτερο εξάμηνο, καθώς η Ουγγαρία καθυστερούσε την εκταμίευση του δανείου των 90 δισεκατομμυρίων ευρώ της ΕΕ. Παρά τα 30 δισεκατομμύρια ευρώ που η Ευρώπη έχει ήδη δεσμευτεί να καταβάλει εντός του 2026, το κενό παραμένει. Ο Ζελένσκι ανέφερε ότι έλαβε «θετική και εποικοδομητική» απάντηση από την ΕΕ κατά τις διπλωματικές επαφές της εβδομάδας, τονίζοντας πως όλες οι πλευρές αναγνωρίζουν πλέον την ανάγκη κάλυψης του ελλείμματος.
Παράλληλα, στο τραπέζι παραμένει και το ενδεχόμενο τριμερούς συνάντησης, πρόταση που κατέθεσε η αμερικανική πλευρά χωρίς ωστόσο να έχει οριστεί ακόμη ημερομηνία. Οι ΗΠΑ έχουν προτείνει τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα ως πιθανό τόπο διεξαγωγής, ενώ ο Ζελένσκι ανέφερε ότι οι Αμερικανοί αναμένεται να επικοινωνήσουν με τη Ρωσία, με τις ευρωπαϊκές πλευρές να ενημερώνονται για τις λεπτομέρειες μέσα στις επόμενες δέκα ημέρες. Η Μόσχα, από την πλευρά της, δεν έχει δεσμευτεί ακόμη για συμμετοχή σε τέτοιες συνομιλίες, περιοριζόμενη στη δήλωση ότι θα μπορούσαν να πραγματοποιηθούν «σύντομα».
