Το Ιράν κατέθεσε στις Ηνωμένες Πολιτείες ένα αναλυτικό σχέδιο για το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ, όπως αποκάλυψε ο υπουργός Εξωτερικών της χώρας, Αμπάς Αραγτσί. Η ανακοίνωση έγινε στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ, όπου εκπρόσωποι Ουάσινγκτον και Τεχεράνης βρέθηκαν την Τρίτη σε πρώτη ουσιαστική επαφή μετά από μήνες διακοπής των επαφών. Η εξέλιξη προκάλεσε άμεση αντίδραση στις διεθνείς αγορές ενέργειας, με την τιμή του πετρελαίου να υποχωρεί απότομα το πρωί της Πέμπτης. Η προοπτική επαναλειτουργίας της στρατηγικής θαλάσσιας οδού αποτέλεσε το κεντρικό θέμα συζήτησης στη Νέα Υόρκη.
Διαβάστε επίσης: Το πετρέλαιο Brent πάνω από τα 105 δολάρια το βαρέλι
Το σχέδιο επτά ημερών του Αραγτσί
Μιλώντας σε δημοσιογράφους, ο Αραγτσί εξήγησε ότι το Ιράν κατέθεσε στις ΗΠΑ, μέσω διαμεσολαβητών, μια πρόταση επτά ημερών. Σύμφωνα με όσα περιέγραψε, αν εκπληρωθούν συγκεκριμένες προϋποθέσεις, τα Στενά του Ορμούζ θα ανοίξουν εκ νέου στο τέλος της έβδομης ημέρας και παράλληλα θα ξεκινήσουν και πάλι οι διμερείς συνομιλίες ανάμεσα στις δύο χώρες. Ο Ιρανός υπουργός δεν αποκάλυψε το σύνολο των όρων που έθεσε η Τεχεράνη, διευκρίνισε όμως ότι δεν πρόκειται για κάτι περισσότερο από όσα είχαν ήδη συμφωνηθεί ανάμεσα στις δύο πλευρές τον Ιούνιο. Η επιλογή αυτή να μη δοθούν όλες οι λεπτομέρειες δημόσια δείχνει ότι οι διαπραγματεύσεις βρίσκονται ακόμη σε ευαίσθητο στάδιο.
Σύμφωνα με ιρανικά μέσα ενημέρωσης, οι όροι που έθεσε η Τεχεράνη περιλαμβάνουν την άμεση άρση του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού στις ιρανικές ακτές, την αποδέσμευση όλων των παγωμένων ιρανικών περιουσιακών στοιχείων, καθώς και τον τερματισμό του πολέμου σε όλα τα μέτωπα. Η πρόταση διαβιβάστηκε στην αμερικανική πλευρά μέσω ενός μεσολαβητή, όπως μετέδωσαν οι New York Times και το CNN. Οι συνομιλίες της Τρίτης, στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ, αποτέλεσαν τις πρώτες απευθείας επαφές ανάμεσα σε εκπροσώπους των δύο χωρών εδώ και αρκετό καιρό, γεγονός που από μόνο του θεωρήθηκε σημάδι αποκλιμάκωσης.
Η αντίδραση των αγορών πετρελαίου
Οι πληροφορίες για πιθανή σταδιακή συμφωνία ανάμεσα σε ΗΠΑ και Ιράν λειτούργησαν αποκλιμακωτικά στις διεθνείς αγορές ενέργειας. Το διεθνές σημείο αναφοράς Brent υποχώρησε στα 105,7 δολάρια το βαρέλι, έπειτα από άνοδο μεγαλύτερη του 7% στις δύο προηγούμενες συνεδριάσεις. Το αμερικανικό αργό WTI διαμορφώθηκε κοντά στα 93 δολάρια το βαρέλι. Η πτώση αντανακλά το γεγονός ότι τα Στενά του Ορμούζ αποτελούν στρατηγικής σημασίας θαλάσσια οδό για τη διεθνή διακίνηση πετρελαίου, και οποιαδήποτε προοπτική επαναλειτουργίας τους μειώνει άμεσα τις ανησυχίες των επενδυτών για διαταραχές στον ενεργειακό εφοδιασμό.
Παράλληλα, αξιωματούχος του Λευκού Οίκου δήλωσε στο CNN ότι οι συνομιλίες μέσω διαμεσολαβητών χαρακτηρίζονται «θετικές και εποικοδομητικές». Η δήλωση αυτή, σε συνδυασμό με την κατάθεση του σχεδίου των επτά ημερών, ενίσχυσε το κλίμα αισιοδοξίας για αποκλιμάκωση της κρίσης που είχε προκαλέσει έντονη μεταβλητότητα στις τιμές ενέργειας τις προηγούμενες εβδομάδες. Ο Αραγτσί, πάντως, επέλεξε να μη δώσει περαιτέρω λεπτομέρειες για το σύνολο των προϋποθέσεων, κρατώντας τις διαπραγματεύσεις σε διακριτικό επίπεδο μέχρι να υπάρξει επίσημη επιβεβαίωση από αμερικανικής πλευράς.
Τι ακολουθεί
Αν οι προϋποθέσεις που έθεσε η Τεχεράνη τηρηθούν, το σχέδιο προβλέπει ότι τα Στενά του Ορμούζ θα ανοίξουν στο τέλος της έβδομης ημέρας, με ταυτόχρονη επανέναρξη των συνομιλιών ανάμεσα στις δύο πλευρές. Η εξέλιξη αυτή αναμένεται να παρακολουθείται στενά τόσο από τη διεθνή διπλωματία όσο και από τις αγορές πετρελαίου, καθώς οποιαδήποτε μεταστροφή στη διαπραγμάτευση θα μπορούσε να έχει άμεσο αντίκτυπο στις τιμές του Brent και του WTI τις επόμενες ημέρες.
