Η ηθοποιός και συγγραφέας Δέσποινα Τομαζάνη έφυγε από τη ζωή το πρωί του Σαββάτου 26 Σεπτεμβρίου, έπειτα από διήμερη νοσηλεία σε νοσοκομείο της Αθήνας. Η Δέσποινα Τομαζάνη ήταν μία από τις πλέον χαρακτηριστικές παρουσίες της εμβληματικής ταινίας του Νίκου Νικολαΐδη, «Γλυκιά Συμμορία», ενός από τα σημαντικότερα έργα του Νέου Ελληνικού Κινηματογράφου. Ο θάνατός της οφείλεται σε πνευμονικό οίδημα. Η απώλεια αφήνει πίσω μια πολυσχιδή καλλιτεχνική διαδρομή που εκτεινόταν στο θέατρο, τον κινηματογράφο, την τηλεόραση και τη λογοτεχνία.
Διαβάστε επίσης: Πέθανε η Δέσποινα Τομαζάνη, ηθοποιός της «Γλυκιάς Συμμορίας»
Από τη Χίο στη Στοκχόλμη και τη «Γλυκιά Συμμορία»
Η Δέσποινα Τομαζάνη γεννήθηκε στη Χίο την 1η Ιουνίου του 1945, με καταγωγή από το Αϊβαλί της Μικράς Ασίας και τα Κοτύωρα. Σπούδασε θέατρο στην Αθήνα και στη συνέχεια κινηματογράφο και θέατρο στο Πανεπιστήμιο της Στοκχόλμης, ενώ παρακολούθησε μαθήματα χορού και παντομίμας στην Ακαδημία Μπαλέτου της σουηδικής πρωτεύουσας. Ανέβηκε για πρώτη φορά σε σκηνή σε ηλικία μόλις 18 ετών και από εκείνο το σημείο η καριέρα της απλώθηκε σε ελληνικές, σουηδικές, γαλλικές και αμερικανικές παραγωγές.
Στον κινηματογράφο, εκτός από τη «Γλυκιά Συμμορία», εμφανίστηκε στην «Περιπλάνηση» του Χριστόφορου Χριστοφή, στη «Φωτογραφία» του Νίκου Παπατάκη και στο «Τέλος Εποχής» του Αντώνη Κόκκινου. Συμμετείχε ακόμη στον «Ντον Ζουάν» του Ροζέ Βαντίμ και σε σουηδικές παραγωγές όπως το «Μουντστώντ (Αντίσταση)» του Πέτερ Βέστερ και το «Αμαλα-Κάμαλα» του Μπενκτ Λαγκερκβιστ. Πέρα από την υποκριτική, έγραψε τους διαλόγους και συνεργάστηκε στο σενάριο της σουηδικής ταινίας «Με λένε Στέλιο», η οποία τιμήθηκε με το βραβείο κριτικών στο Φεστιβάλ Βενετίας το 1973. Διετέλεσε επίσης βοηθός σκηνοθέτη του Johan Bergestrole και συνεργάστηκε με τον Αλέξη Δαμιανό στον θρυλικό «Ηνίοχο», ενώ υπήρξε συν-σεναριογράφος στην «Ελεύθερη Κατάδυση» του Γιώργου Πανουσόπουλου και υπέγραψε το σενάριο του «Το φως που σβήνει» του Βασίλη Ντούρου.
Βραβεία, θέατρο και τηλεόραση
Για την ερμηνεία της στην ταινία «L’ombre de la terre» του Ταΐμπ Λουχίτσι, η Δέσποινα Τομαζάνη τιμήθηκε με το βραβείο Α’ γυναικείου ρόλου στο 1ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Μεσογειακών Χωρών. Στο θέατρο ερμήνευσε την «Ηλέκτρα» στο Ηρώδειο, στο Town Hall της Νέας Υόρκης και στο Τόκιο, ενώ συνεργάστηκε και με το γαλλικό θέατρο σε έργα του Ταχάρ Μπεν Ζελλούν και του Γιάννη Ρίτσου. Πέρασε παράλληλα στη σκηνοθεσία, ανεβάζοντας έργα όπως «Ο Μπαμπάς ο Πόλεμος» του Ιάκωβου Καμπανέλλη και «Χιροσίμα Αγάπη μου» της Μαργκερίτ Ντυράς. Στην τηλεόραση έγραψε τα σενάρια «Μέντιουμ» και «Το Φύλλο, το Πηγάδι και τ’ Αγγέλιασμα», βασισμένο στο ομώνυμο βιβλίο του Βασίλη Βασιλικού, ενώ ερμήνευσε ρόλους σε παραγωγές όπως «Φάκελος Αμαζών», «Γκάστερμπάιντερ» και «Ομίχλη».
Η συγγραφική διαδρομή της Δέσποινας Τομαζάνη ήταν εξίσου πλούσια, με βιβλία όπως «Το Αμίλητο Νερό» και «Το Καφενείο των Ψεμάτων» από τις εκδόσεις Καστανιώτη, καθώς και τα «Ίντα», «Θηλυκό Νόμισμα», «Εξ αιτίας του αινίγματος» και «Εκτός Δικτύου». Πολλά από τα κείμενά της έχουν μεταφραστεί στα γαλλικά, τα γερμανικά, τα τουρκικά, τα αγγλικά και τα ιταλικά. Το τελευταίο της βιβλίο, «Το βιβλίο που δεν γράφτηκε», είναι ένα ιστορικό αφήγημα με φόντο τη γενέτειρά της, τη Χίο, και αφορά τον Χιώτη ήρωα της επανάστασης Αντώνη Μπουρνιά.
