Η πρωτοφανής ζέστη και η παρατεταμένη ξηρασία του φετινού καλοκαιριού έφεραν στο φως τα ερείπια μιας αρχαίας ρωμαϊκής πόλης στην Ελβετία, που παρέμενε κρυμμένη κάτω από το έδαφος για αιώνες. Τα ευρήματα εντοπίστηκαν γύρω από το Αβέντικουμ, την αρχαία πρωτεύουσα της Ρωμαϊκής Ελβετίας, κοντά στη σημερινή κωμόπολη Αβάνς. Οι αρχαιολόγοι του καντονιού του Βο έκαναν λόγο για τις πλουσιότερες ανακαλύψεις των τελευταίων 50 ετών, ύστερα από αεροφωτογραφική έρευνα με drone. Η έρευνα ξεκίνησε χάρη στην υπόδειξη ενός ερασιτέχνη ιστορικού προς τις τοπικές αρχαιολογικές υπηρεσίες.
Πλουσιότερες ανακαλύψεις των τελευταίων 50 ετών
Το φαινόμενο που οδήγησε στην ανακάλυψη ονομάζεται «αποτυπώματα ξηρασίας» ή cropmarks. Όταν το έδαφος στεγνώνει, η βλάστηση πάνω από θαμμένους τοίχους, δρόμους και άλλες κατασκευές δεν αναπτύσσεται όπως η υπόλοιπη βλάστηση, με αποτέλεσμα τα ίχνη των αρχαίων κτισμάτων να σχηματίζονται στην επιφάνεια. Οι αρχαιολόγοι πραγματοποίησαν αεροφωτογραφική έρευνα γύρω από το Αβέντικουμ, τη ρωμαϊκή πόλη που βρίσκεται κάτω και γύρω από την Αβάνς. Οι εικόνες που καταγράφηκαν κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού αποκάλυψαν ίχνη θερμών λουτρών, κατοικιών και δρόμων, ενώ ένα από τα ευρήματα ενδέχεται να αντιστοιχεί σε ναό. Ορισμένες από τις κατασκευές ήταν εντελώς άγνωστες μέχρι σήμερα, ενώ άλλα ίχνη που είχαν καταγραφεί παλαιότερα μπορούν πλέον να ερμηνευθούν με μεγαλύτερη ακρίβεια.
«Αυτές είναι οι πλουσιότερες ανακαλύψεις που έγιναν εδώ τα τελευταία 50 χρόνια, τουλάχιστον κατά τις τελευταίες δύο γενιές αρχαιολόγων», δήλωσε ο αρχαιολόγος Ζορντάν Αναστάσοφ. Πολλά από τα νέα ευρήματα εντοπίστηκαν σε περιοχές της πόλης όπου δεν είχαν πραγματοποιηθεί ποτέ ανασκαφές, γεγονός που ανοίγει νέο πεδίο έρευνας για την ομάδα του καντονιού.
Το Αβέντικουμ, η αρχαία πρωτεύουσα της Ρωμαϊκής Ελβετίας
Το Αβέντικουμ ιδρύθηκε πριν από 2.000 χρόνια, μετά τη νίκη του Ιούλιου Καίσαρα επί των τοπικών φυλών, και υπήρξε σημαντικό αστικό κέντρο της Ρωμαϊκής Ελβετίας. Η πόλη άκμασε κάτω από τη ρωμαϊκή κυριαρχία, όμως άρχισε να παρακμάζει μετά τις επιδρομές γερμανικών φύλων από τον τρίτο αιώνα και έπειτα. Τα αρχαιολογικά κατάλοιπα που είναι σήμερα ορατά περιλαμβάνουν αμφιθέατρο, θέατρο, ιερά και θερμά λουτρά, ενώ μεγάλο μέρος της αρχαίας πόλης εξακολουθεί να βρίσκεται κάτω από το σύγχρονο τοπίο.
Μια ομάδα πέντε αρχαιολόγων κατέγραψε τις νέες ανακαλύψεις στους υπάρχοντες χάρτες, διορθώνοντας λανθασμένες αναφορές και συμπληρώνοντας κενά στη γνώση για τη διάταξη της πόλης. «Τώρα θέτουμε πραγματικά ενδιαφέρουσες ερωτήσεις, κάτι που δεν θα γινόταν σε διαφορετική περίπτωση», ανέφερε ο Χιούγκο Αμορόζο. Οι νέες αεροφωτογραφίες προσθέτουν σημαντικές πληροφορίες στην εικόνα που είχαν έως τώρα οι ειδικοί για το Αβέντικουμ.
Ένα παράθυρο ευκαιρίας που κλείνει γρήγορα
Τα αποτυπώματα ξηρασίας αποτελούν πολύτιμο αλλά προσωρινό εργαλείο για τους αρχαιολόγους. Πολλά από τα ίχνη που εντοπίστηκαν από τον Ιούνιο έως τον Αύγουστο εξαφανίστηκαν μετά την κοπή των χόρτων και την αλλαγή των καιρικών συνθηκών. Ορισμένα, ωστόσο, παρέμειναν ορατά χάρη στις υψηλές θερμοκρασίες που συνεχίστηκαν και τον Σεπτέμβριο — μεταξύ αυτών το περίγραμμα μιας δεξαμενής κοντά στα αρχαία θερμά λουτρά, σε ένα χωράφι με τριφύλλι. Παρόμοια ίχνη έχουν εντοπιστεί και σε άλλες περιοχές της Ελβετίας και της Ευρώπης, ωστόσο η ερμηνεία τους δεν είναι πάντοτε εύκολη, καθώς αρκετά ευρήματα είναι αποσπασματικά και δεν έχουν μελετηθεί επαρκώς.
Οι Ελβετοί αρχαιολόγοι σχεδιάζουν να παρουσιάσουν τα νέα δεδομένα στην επιστημονική κοινότητα και να εξετάσουν το ενδεχόμενο στοχευμένων ανασκαφών στα σημεία με το μεγαλύτερο ενδιαφέρον. Ο διευθυντής των ανασκαφών, Πιερ Μπλανκ, σχολίασε το φαινόμενο λέγοντας: «Δεν ευχόμαστε να έχουμε ξηρασία. Αλλά θα αξιοποιήσουμε στο μέγιστο αυτήν την κατάσταση και θα συνεχίσουμε τις έρευνες».
