Ο υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου, Θάνος Πλεύρης, επιβεβαίωσε σε συνέντευξή του στο Politico ότι ο πρώτος κόμβος επιστροφών μεταναστών σε τρίτη χώρα στοχεύει να είναι πλήρως λειτουργικός έως το 2027. Το εγχείρημα αφορά την αποστολή αιτούντων άσυλο των οποίων οι αιτήσεις έχουν απορριφθεί εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε καθορισμένες τρίτες χώρες. Την πρωτοβουλία προωθούν πέντε κράτη-μέλη, μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα, μέσω του λεγόμενου Core Group. Ο υπουργός ξεκαθάρισε παράλληλα ότι δεν πρόκειται για κλειστές εγκαταστάσεις κράτησης, αλλά για καθορισμό χωρών υποδοχής των επιστροφών.
Διαβάστε επίσης: Νέα κακοκαιρία φέρνει βροχές και ανέμους έως 8 μποφόρ
Το σχέδιο του Core Group για τον κόμβο επιστροφών μεταναστών
Σύμφωνα με τον Θάνο Πλεύρη, το Core Group αποτελείται από πέντε χώρες που ανέλαβαν και προωθούν τη συγκεκριμένη πρωτοβουλία: την Ελλάδα, τη Δανία, την Αυστρία, τη Γερμανία και την Ολλανδία. Στόχος είναι η εφαρμογή ενός πιλοτικού προγράμματος έως το πρώτο εξάμηνο του 2027, το οποίο θα αφορά την αποστολή αιτούντων άσυλο με απορριφθείσες αιτήσεις σε καθορισμένες χώρες εκτός της ΕΕ. Ο υπουργός επεσήμανε ότι το εγχείρημα θα πρέπει να είναι πλήρως λειτουργικό έως το δεύτερο εξάμηνο της ίδιας χρονιάς, μια χρονική στιγμή που συμπίπτει με την ανάληψη της εκ περιτροπής προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ από την Ελλάδα τον Ιούλιο.
Ο Θάνος Πλεύρης φρόντισε να διευκρινίσει τη φύση του σχεδίου, απαντώντας σε ερωτήματα που είχαν εγερθεί για τη μορφή που θα λάβει η πρωτοβουλία. «Δεν μιλάμε για κέντρα με την έννοια ότι κάποιος του οποίου η αίτηση ασύλου απορρίπτεται στέλνεται σε κλειστή εγκατάσταση σε τρίτη χώρα», ανέφερε χαρακτηριστικά ο υπουργός. Όπως εξήγησε, «εάν η αίτηση ασύλου σας έχει απορριφθεί, θα επιστρέψετε είτε στη χώρα καταγωγής σας είτε σε μια τρίτη χώρα εκτός ΕΕ». Με άλλα λόγια, το σχέδιο δεν προβλέπει τη δημιουργία νέων εγκαταστάσεων κράτησης, αλλά τη σύναψη συμφωνιών με τρίτες χώρες που θα δέχονται τις επιστροφές.
Ρουάντα, Ουγκάντα και Ουζμπεκιστάν στο τραπέζι
Σύμφωνα με το Politico, δύο διπλωμάτες της ΕΕ που γνωρίζουν το θέμα και μίλησαν υπό τον όρο της ανωνυμίας, η πρώτη συμφωνία αναμένεται να συναφθεί με τη Ρουάντα, ενώ εξετάζονται επίσης η Ουγκάντα και το Ουζμπεκιστάν ως πιθανές χώρες υποδοχής. Ο Θάνος Πλεύρης δεν αναφέρθηκε ο ίδιος ονομαστικά σε συγκεκριμένες χώρες, τόνισε ωστόσο ότι όσες εξετάζονται διαθέτουν ήδη μεγάλους μεταναστευτικούς πληθυσμούς και υπάρχουσες δομές φιλοξενίας. Οι χώρες του Core Group, όπως ανέφερε, παραμένουν ανοιχτές σε διαφορετικά μοντέλα συνεργασίας, τα οποία κυμαίνονται από απλούς καταυλισμούς έως ευρύτερα προγράμματα ένταξης των μεταναστών στις τοπικές κοινωνίες.
Ο υπουργός επισήμανε πως τα μέλη του Core Group βρίσκονται ήδη σε συνομιλίες με διεθνείς οργανισμούς για τη θέσπιση διαδικασιών παρακολούθησης, με στόχο να διασφαλιστεί ο σεβασμός των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στις τρίτες χώρες όπου θα μεταφέρονται οι μετανάστες. «Προφανώς, δεν πρόκειται να μεταθέσουμε αυτήν την ευθύνη αλλού», ξεκαθάρισε ο Θάνος Πλεύρης, προσθέτοντας: «Θέλουμε να αξιοποιήσουμε την τεχνογνωσία και την παρουσία διεθνών οργανισμών, αλλά η ευθύνη βαρύνει από κοινού τις πέντε χώρες». Η δήλωση αυτή αποσκοπεί να δώσει απαντήσεις σε ενδεχόμενες ανησυχίες σχετικά με τις συνθήκες υποδοχής των επιστρεφόμενων μεταναστών στις τρίτες χώρες.
Το χρονοδιάγραμμα έως το 2027
Το πιλοτικό πρόγραμμα του Core Group τοποθετείται χρονικά στο πρώτο εξάμηνο του 2027, με στόχο την πλήρη λειτουργία του κόμβου επιστροφών μεταναστών έως το δεύτερο εξάμηνο της ίδιας χρονιάς. Η σύμπτωση αυτής της περιόδου με την ελληνική προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ τον Ιούλιο αναμένεται να δώσει στην Ελλάδα έναν επιπλέον ρόλο στην προώθηση της πρωτοβουλίας σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Οι πέντε χώρες του Core Group συνεχίζουν παράλληλα τις επαφές τόσο με τις υποψήφιες τρίτες χώρες όσο και με διεθνείς οργανισμούς, ώστε το εγχείρημα να είναι έτοιμο εντός του προβλεπόμενου χρονοδιαγράμματος.
