Ο Τούρκος κωμικός Ντενίζ Γκιοκτάς αφέθηκε ελεύθερος μετά από 88 ημέρες κράτησης στη φυλακή υψίστης ασφαλείας Καράτεπε, στις φυλακές Ραιδεστού, στο Τεκιρντάγ-Τσόρλου. Ο κωμικός είχε καταδικαστεί σε ποινή φυλάκισης ενός έτους και επτά μηνών για δηλώσεις που έκανε σε παράσταση stand-up, με την υπόθεση να φέρνει και πάλι στο προσκήνιο τη συζήτηση για τα όρια της πολιτικής σάτιρας στην Τουρκία. Η αποφυλάκιση του Γκιοκτάς ανακοινώθηκε έπειτα από δικαστική διαδικασία που ξεκίνησε το καλοκαίρι και προκάλεσε έντονο ενδιαφέρον στη γειτονική χώρα.
Η σύλληψη και η δίκη του κωμικού
Ο Ντενίζ Γκιοκτάς συνελήφθη στις 3 Ιουλίου, τη στιγμή που επέστρεφε στην Τουρκία από ταξίδι στο εξωτερικό. Η σύλληψή του συνδέθηκε με δηλώσεις που είχε κάνει στην παράσταση «Νεκρά Θάλασσα», στην οποία είχε αναφερθεί στον πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν. Σε βάρος του ασκήθηκαν διώξεις για «δημόσια προσβολή του προέδρου», «δημόσια υποκίνηση του κοινού σε μίσος και εχθρότητα μέσω του Τύπου και των ραδιοτηλεοπτικών εκπομπών» καθώς και για «εξύμνηση του εγκλήματος και του δράστη».
Η πρώτη εμφάνιση του κωμικού ενώπιον δικαστή έγινε στο Δικαστικό Μέγαρο Κωνσταντινούπολης, όπου οι αρχές έλαβαν αυξημένα μέτρα ασφαλείας λόγω του μεγάλου ενδιαφέροντος που είχε προκαλέσει η υπόθεση στην τουρκική κοινή γνώμη. Ο Γκιοκτάς παρέμεινε έγκλειστος για 88 ημέρες πριν αφεθεί τελικά ελεύθερος, μετά την έκδοση της καταδικαστικής απόφασης.
Η υπεράσπιση του κωμικού και οι δηλώσεις του
Στην απολογία του, ο Ντενίζ Γκιοκτάς υποστήριξε ότι οι επίμαχες αναφορές του εντάσσονταν στο πλαίσιο της καλλιτεχνικής έκφρασης και της παράδοσης της πολιτικής σάτιρας. Αναφερόμενος στο αστείο του με τον χαρακτηρισμό «δικτάτορας» για τον Ερντογάν, τόνισε ότι «ο πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν είναι επίσης πρόεδρος του ΑΚΡ. Θα πρέπει να είναι ανοιχτός στη χιουμοριστική κριτική της τέχνης της σάτιρας». Ο κωμικός επέμεινε ότι ο συγκεκριμένος χαρακτηρισμός αποτελεί πολιτικό σχόλιο και όχι προσωπική προσβολή.
«Ο όρος δικτάτορας δεν είναι προσβολή, είναι πολιτικός χαρακτηρισμός. Ένας άλλος κωμικός μπορεί να πει δημοκράτης και μπορεί να είναι ακόμα πιο αστείο από το αστείο μου», δήλωσε χαρακτηριστικά ο Γκιοκτάς κατά την υπεράσπισή του. Ο κωμικός υποστήριξε ακόμη ότι οι πολιτικοί οφείλουν να είναι σε θέση να δέχονται σκληρή κριτική, ιδιαίτερα όταν αυτή εκφράζεται μέσα από την τέχνη. Σύμφωνα με τη θέση του, οι νόμοι για την ελευθερία της έκφρασης δεν έχουν αλλάξει, ωστόσο οι πολιτικοί έχουν γίνει πιο ευάλωτοι στη δημόσια κριτική λόγω της αυξημένης έκθεσής τους.
Μια υπόθεση που άνοιξε δημόσια συζήτηση
Η υπόθεση του Ντενίζ Γκιοκτάς έχει γίνει αντικείμενο εκτεταμένου σχολιασμού στην Τουρκία, καθώς αγγίζει ένα ευρύτερο ερώτημα σχετικά με τη σχέση ανάμεσα στην πολιτική εξουσία, την καλλιτεχνική έκφραση και την κριτική απέναντι σε πρόσωπα της δημόσιας ζωής. Η κράτηση ενός κωμικού για αστεία σε παράσταση stand-up προκάλεσε αντιδράσεις σε καλλιτεχνικούς κύκλους της γειτονικής χώρας, ενώ η αποφυλάκισή του, μετά από σχεδόν τρεις μήνες κράτησης, αποτελεί εξέλιξη που παρακολουθείται στενά τόσο εντός όσο και εκτός της Τουρκίας.
