Ιστορική στιγμή για το Μαρόκο, καθώς ο βασιλιάς Μοχάμεντ Στ’ ανέθεσε για πρώτη φορά στην ιστορία της χώρας την πρωθυπουργία σε γυναίκα. Πρόκειται για τη Φατίμα Εζάχρα Ελ Μανσούρι, εθνική συντονίστρια του Κόμματος Αυθεντικότητας και Νεωτερικότητας (PAM), το οποίο αναδείχθηκε πρώτο κόμμα στις βουλευτικές εκλογές της 23ης Σεπτεμβρίου. Η ανάθεση έγινε επίσημα στο παλάτι του Ραμπάτ, όπου ο μονάρχης ζήτησε από την Ελ Μανσούρι να προχωρήσει στον σχηματισμό νέας κυβέρνησης. Η εξέλιξη αυτή αποτελεί πρωτόγνωρη στιγμή για την πολιτική ζωή του Μαρόκου, καθώς καμία γυναίκα δεν είχε αναλάβει ποτέ ξανά την πρωθυπουργία της χώρας.
Διαβάστε επίσης: Η Λίντσεϊ Κλάνσι αθώα, λέει ο δικηγόρος στη νέα δίκη
Η νίκη του PAM και το προφίλ της νέας πρωθυπουργού
Στις βουλευτικές εκλογές της 23ης Σεπτεμβρίου, το κεντροδεξιό PAM κατέλαβε 97 από τις 395 έδρες της Βουλής των Αντιπροσώπων, εξασφαλίζοντας την πρώτη θέση ανάμεσα σε όλους τους πολιτικούς σχηματισμούς. Το κόμμα συμμετείχε ήδη στον απερχόμενο κυβερνητικό συνασπισμό, ωστόσο η άνοδός του στην κορυφή ενισχύθηκε από την ένταξη στις τάξεις του του Φουζί Λεκτζάα, επικεφαλής της ποδοσφαιρικής ομοσπονδίας του Μαρόκου, ο οποίος προσχώρησε στο PAM λίγες εβδομάδες πριν από την ψηφοφορία. Δεύτερος αναδείχθηκε ο Εθνικός Συναγερμός Ανεξαρτήτων (RNI), το κόμμα του απερχόμενου πρωθυπουργού Αζίζ Αχανούς, με 66 έδρες, χάνοντας 30 σε σχέση με τις προηγούμενες εκλογές. Το Κόμμα Ιστικλάλ ακολούθησε με 65 έδρες, ενώ στην αντιπολίτευση το ισλαμιστικό Κόμμα Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (PJD) τετραπλασίασε τη δύναμή του, ανεβαίνοντας από 13 σε 54 βουλευτές. Οι εκλογές σημαδεύτηκαν, ωστόσο, από ιδιαίτερα χαμηλή συμμετοχή, η οποία περιορίστηκε στο 38%, το χαμηλότερο ποσοστό εδώ και μια εικοσαετία.
Η 50χρονη Ελ Μανσούρι δεν διαθέτει απόλυτη πλειοψηφία στη Βουλή και θα χρειαστεί τη στήριξη άλλων κομμάτων προκειμένου να σχηματίσει κυβέρνηση συνασπισμού. Δικηγόρος στο επάγγελμα, ανήκει στο PAM από την ίδρυσή του το 2008 από τον πρώην βασιλικό σύμβουλο Φουάντ Άλι Ελ Χίμα, ο οποίος αποχώρησε από το κόμμα το 2011. Η πολιτική της πορεία περιλαμβάνει ήδη μία ιστορική πρωτιά, αφού το 2009, σε ηλικία μόλις 33 ετών, έγινε η πρώτη γυναίκα δήμαρχος του Μαρακές, θέση στην οποία επανεξελέγη για δεύτερη θητεία το 2021. Στην απερχόμενη κυβέρνηση του Αζίζ Αχανούς κατείχε το χαρτοφυλάκιο της Στέγασης, ενώ στις εκλογές της 23ης Σεπτεμβρίου εξελέγη και η ίδια βουλευτής.
Αντιδράσεις και πλαίσιο της ανάθεσης
Ο γενικός γραμματέας του PJD, Αμπντελιλάχ Μπενκιράνε, έσπευσε την επομένη των εκλογών να αποκλείσει το ενδεχόμενο συμμετοχής του κόμματός του σε κυβέρνηση συνασπισμού, αφήνοντας το ισλαμιστικό κόμμα εκτός του νέου κυβερνητικού σχήματος. Παρά τη νίκη του PAM, το Μαρόκο παραμένει συνταγματική μοναρχία, στην οποία ο βασιλιάς διατηρεί εκτεταμένες εξουσίες σε καίριους τομείς όπως η εξωτερική πολιτική και η άμυνα, με τους βασικούς στρατηγικούς προσανατολισμούς της χώρας να παραμένουν αποκλειστικό προνόμιο του Μοχάμεντ Στ’. Η νέα πρωθυπουργός θα ηγηθεί τώρα των διαπραγματεύσεων για τον σχηματισμό κυβερνητικού συνασπισμού και θα υποβάλει προς έγκριση στον βασιλιά τη λίστα των μελών του υπουργικού συμβουλίου.
Η Ελ Μανσούρι έχει θέσει ως βασική προτεραιότητα την αντιμετώπιση των χρόνιων κοινωνικοοικονομικών προβλημάτων της χώρας και την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης των πολιτών στην πολιτική. Κατά την προεκλογική περίοδο, το PAM είχε δεσμευτεί για μέση ετήσια ανάπτυξη 5%, περιορισμό του πληθωρισμού στο 2% και δημιουργία τουλάχιστον ενός εκατομμυρίου νέων θέσεων εργασίας, στόχοι που κατά το κόμμα θα ενισχύσουν την αγοραστική δύναμη των πολιτών. Οι δεσμεύσεις αυτές έρχονται σε μια περίοδο έντονης κοινωνικής δυσαρέσκειας ανάμεσα στους νέους, η οποία εκδηλώθηκε τόσο με τη μαζική προσπάθεια εισόδου στον ισπανικό θύλακα της Θέουτα τον περασμένο Ιούλιο όσο και με θανατηφόρες διαδηλώσεις της γενιάς Z το προηγούμενο έτος.
Τι ακολουθεί για τη νέα κυβέρνηση
Η νέα κυβέρνηση αναμένεται να επιβλέψει τα τελικά στάδια μιας προσπάθειας ύψους 20 δισεκατομμυρίων δολαρίων για την προετοιμασία ενόψει του Παγκοσμίου Κυπέλλου του 2030, το οποίο το Μαρόκο θα συνδιοργανώσει με την Ισπανία και την Πορτογαλία. Παράλληλα, η Ελ Μανσούρι θα κληθεί να διαχειριστεί τις διαπραγματεύσεις με ενδεχόμενους κυβερνητικούς εταίρους, ώστε να διασφαλίσει την απαραίτητη κοινοβουλευτική πλειοψηφία για την υλοποίηση του προγράμματός της.
