Το Πεντάγωνο ανακοίνωσε ότι ολοκληρώθηκε πλήρως η αποχώρηση των ΗΠΑ από το Ιράκ, βάζοντας τέλος σε μια στρατιωτική παρουσία που κράτησε 23 χρόνια. Η ανακοίνωση έγινε την Τετάρτη 30 Σεπτεμβρίου, με τις αμερικανικές δυνάμεις και τους εταίρους του συνασπισμού να ολοκληρώνουν επίσημα την επιχείρηση «Inherent Resolve». Η αποστολή είχε ξεκινήσει ως εκστρατεία κατά του Ισλαμικού Κράτους και κράτησε συνολικά 12 χρόνια.
Η αποχώρηση των ΗΠΑ από το Ιράκ και η επιχείρηση Inherent Resolve
Σύμφωνα με το Πεντάγωνο, οι τελευταίες δυνάμεις του συνασπισμού μαζί με τον εξοπλισμό τους αποχώρησαν από την Αεροπορική Βάση Αρμπίλ, κίνηση που σηματοδοτεί την «επιτυχή ολοκλήρωση» της στρατιωτικής αποστολής. Η ευθύνη για την αντιμετώπιση των εναπομεινασών απειλών ασφαλείας, συμπεριλαμβανομένων πυρήνων του Ισλαμικού Κράτους, περνά πλέον κυρίως στις ιρακινές δυνάμεις. Ωστόσο η Ουάσινγκτον διευκρίνισε πως θα συνεχίσει να παρέχει στοχευμένη εκπαίδευση και υποστήριξη με πληροφορίες μυστικών υπηρεσιών, διατηρώντας έτσι έναν δίαυλο συνεργασίας με τη Βαγδάτη.
Η στρατιωτική παρουσία των ΗΠΑ στο Ιράκ ξεκίνησε το 2003, όταν αμερικανικές δυνάμεις μαζί με συμμάχους εισέβαλαν στη χώρα και ανέτρεψαν τον μακροχρόνιο ηγέτη Σαντάμ Χουσεΐν. Οι δυνάμεις αποσύρθηκαν αρχικά το 2011, όμως επέστρεψαν το 2014 έπειτα από αίτημα της ιρακινής κυβέρνησης, όταν το Ισλαμικό Κράτος κατέλαβε εκτεταμένα εδάφη στο Ιράκ και στη γειτονική Συρία. Η στρατιωτική ήττα του Ισλαμικού Κράτους στο Ιράκ κηρύχθηκε το 2017, αν και πυρήνες της οργάνωσης παραμένουν ενεργοί μέχρι σήμερα.
Οι αντιδράσεις από τη Βαγδάτη και το πλαίσιο
Ο Ιρακινός σύμβουλος εθνικής ασφαλείας, Κάσιμ αλ Αράτζι, χαρακτήρισε την ολοκλήρωση της αποστολής «ιστορικό ορόσημο». «Σήμερα φθάνουμε σε ένα ιστορικό ορόσημο με την ολοκλήρωση της αποστολής του διεθνούς συνασπισμού και της παρουσίας των δυνάμεών του, μετακινούμενοι σε διμερείς σχέσεις με τα κράτη μέλη του», δήλωσε ο ίδιος, τονίζοντας τη μετάβαση σε μια νέα φάση σχέσεων ανάμεσα στο Ιράκ και τα κράτη που συμμετείχαν στον συνασπισμό.
Το Ιράν και οι σύμμαχοί του παρουσιάζουν τη στρατιωτική αποχώρηση των ΗΠΑ από το Ιράκ ως νίκη, καθώς η αμερικανική στρατιωτική παρουσία αποτελούσε διαχρονικά σημείο τριβής στην περιοχή. Ωστόσο, η αποχώρηση των στρατευμάτων δεν σηματοδοτεί αυτόματα και το τέλος της αμερικανικής επιρροής στη χώρα, καθώς παραμένει ενεργός ένας ισχυρός οικονομικός δεσμός ανάμεσα στη Βαγδάτη και την Ουάσινγκτον.
Ο οικονομικός δεσμός που παραμένει μετά την αποχώρηση
Τα έσοδα από τις εξαγωγές του ιρακινού πετρελαίου εξακολουθούν να φυλάσσονται στη Federal Reserve Bank of New York, μέσω μηχανισμού που δημιουργήθηκε το 2003 από την Coalition Provisional Authority με την ονομασία Development Fund for Iraq. Καθώς το πετρέλαιο χρηματοδοτεί περίπου το 90% του κρατικού προϋπολογισμού του Ιράκ, η πρόσβαση σε αυτά τα κεφάλαια παραμένει κρίσιμη για τη λειτουργία του κράτους. Το 2020, όταν η ιρακινή κυβέρνηση ζήτησε την αποχώρηση των αμερικανικών στρατευμάτων, η Ουάσινγκτον φέρεται να απείλησε πως θα περιόριζε την πρόσβαση του Ιράκ στα κεφάλαιά του στη Νέα Υόρκη, με τη Βαγδάτη τελικά να υποχωρεί.
Ιρακινοί κυβερνητικοί αξιωματούχοι εξηγούν πάντως πως το σύστημα προσφέρει και οφέλη στη χώρα, λειτουργώντας ως δικλίδα ασφαλείας για τα δημόσια οικονομικά και ενισχύοντας την εμπιστοσύνη των διεθνών αγορών στη διαχείριση των πετρελαϊκών εσόδων. Το Ιράκ έχει ανακτήσει σημαντικό μέρος της πολιτικής και οικονομικής κυριαρχίας που είχε χάσει μετά το 2003, ωστόσο ο βασικός μηχανισμός διαχείρισης των εσόδων του συνεχίζει να περνά μέσα από τη Νέα Υόρκη, διατηρώντας έναν ισχυρό δεσμό ανάμεσα στις δύο χώρες.
