Η Τεχεράνη παρέλαβε επίσημα την απάντηση των ΗΠΑ στην πιο πρόσφατη πρότασή της για τον τερματισμό του πολέμου στη Μέση Ανατολή, ανακοίνωσε σήμερα, 30 Σεπτεμβρίου 2026, η ιρανική κυβέρνηση. Η αμερικανική πρόταση παρουσιάστηκε στον πρόεδρο Μασούντ Πεζεσκιάν από τον υπουργό Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί κατά τη διάρκεια του υπουργικού συμβουλίου, χωρίς ωστόσο να δοθούν διευκρινίσεις για το περιεχόμενό της. Η απάντηση των ΗΠΑ έφτασε στην Τεχεράνη μέσω των μεσολαβητών του Κατάρ, που έχουν αναλάβει κομβικό ρόλο στις διαπραγματεύσεις. Το ζήτημα αφορά άμεσα το άνοιγμα του Στενού του Ορμούζ και την αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας στην περιοχή.
Η πρόταση του Ιράν και η απάντηση των ΗΠΑ
Την προηγούμενη εβδομάδα, το Ιράν είχε καταθέσει μια πρόταση επτά ημερών, με βάση την οποία θα μπορούσε να ανοίξει το Στενό του Ορμούζ, εφόσον πληρούνταν συγκεκριμένοι όροι. Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ απέρριψε αρχικά την πρόταση, γεγονός που ώθησε το Κατάρ να εντείνει τις μεσολαβητικές του προσπάθειες ώστε να μη διακοπεί ο διάλογος. Οι μεσολαβητές του Κατάρ ενημέρωσαν τελικά την ιρανική πλευρά για την αμερικανική απάντηση τη Δευτέρα, 28 Σεπτεμβρίου 2026, σε συνάντηση στη Ντόχα με τον Αραγτσί και την ομάδα του. Σύμφωνα με αξιωματούχο που μίλησε στο Reuters, το κείμενο της αμερικανικής πρότασης περιγράφει μια περίοδο επτά ημερών οικοδόμησης εμπιστοσύνης, με στόχο οι δύο πλευρές να επιστρέψουν σε ενισχυμένη εκδοχή του μνημονίου συνεννόησης του Ιουνίου, το οποίο περιλαμβάνει συγκεκριμένα βήματα για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν.
Η κυβερνητική εκπρόσωπος του Ιράν, Φατεμέχ Μοχατζερανί, επιβεβαίωσε μέσω ανάρτησής της στο X ότι ο Αραγτσί παρέλαβε επίσημα την αμερικανική πρόταση κατά τη διάρκεια της συνεδρίασης του υπουργικού συμβουλίου την Τετάρτη. Παράλληλα, ο ίδιος ενημέρωσε την κυβέρνηση για τις επαφές που είχε πρόσφατα στη Νέα Υόρκη με Ευρωπαίους ηγέτες και αξιωματούχους του Κόλπου, καθώς και για τους όρους που είχε μεταβιβάσει η Τεχεράνη στις ΗΠΑ σχετικά με την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ. Ο Αραγτσί αναμένεται να συζητήσει σήμερα στην Τεχεράνη την απάντηση των ΗΠΑ, ενώ η βασική διαφωνία μεταξύ των δύο πλευρών εντοπίζεται στην αλληλουχία των βημάτων υλοποίησης και όχι στα επιμέρους στοιχεία του σχεδίου.
Οι δηλώσεις Τραμπ και ο ρόλος του Κατάρ
Ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών του Κατάρ, Μαζίντ αλ Ανσάρι, τόνισε ότι η χώρα του συνεχίζει να μεταφέρει μηνύματα μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης, επιδιώκοντας να βρεθεί κοινός τόπος για μια συμφωνία που θα αποτρέψει τις επιπτώσεις της σύγκρουσης. Ο Ντόναλντ Τραμπ, από την πλευρά του, επανέλαβε ότι το Ιράν δεν πρέπει να αποκτήσει πυρηνικά όπλα και εκτίμησε πως ο πόλεμος θα τελειώσει σύντομα. Μιλώντας σε δημοσιογράφους, ο Αμερικανός πρόεδρος δήλωσε χαρακτηριστικά: «Δεν ξέρω εάν πρόκειται να τα παρατήσουν ακόμη, αλλά θα τα παρατήσουν», προσθέτοντας ότι «τα πάνε πολύ άσχημα».
Παρά τη διπλωματική κινητικότητα, η στρατιωτική ηγεσία του Ιράν διατηρεί επιθετική ρητορική. Ο Αλί Μπαλαλί, σύμβουλος του διοικητή της Αεροδιαστημικής Δύναμης των Φρουρών της Επανάστασης, δήλωσε στο ιρανικό πρακτορείο Fars ότι η χώρα διαθέτει επαρκές οπλοστάσιο πυραύλων για αρκετά ακόμη χρόνια σύγκρουσης. Οι Φρουροί της Επανάστασης (IRGC) δημοσίευσαν επίσης μια επιστολή 26 σελίδων απευθυνόμενη στον αμερικανικό λαό, καλώντας τους ψηφοφόρους να καταψηφίσουν τους συμμάχους του Τραμπ στις ενδιάμεσες εκλογές της 3ης Νοεμβρίου.
Τι ακολουθεί
Ο Αραγτσί αναμένεται να παρουσιάσει σήμερα στην Τεχεράνη την απάντηση των ΗΠΑ, ανοίγοντας νέο γύρο εσωτερικών διαβουλεύσεων για τα επόμενα βήματα. Το Κατάρ θα συνεχίσει να λειτουργεί ως βασικός δίαυλος επικοινωνίας μεταξύ των δύο πλευρών, καθώς οι διαφωνίες αφορούν πλέον κυρίως τη σειρά υλοποίησης των συμφωνημένων μέτρων. Οι εξελίξεις αναμένεται να καθορίσουν αν θα υπάρξει τελικά αποκλιμάκωση στο Στενό του Ορμούζ τις επόμενες ημέρες.
