Η πιθανότητα μεταφοράς των S-400 από το τουρκικό έδαφος σε μία τρίτη, φιλική προς τη Μόσχα χώρα βρίσκεται πλέον επίσημα στο τραπέζι των συζητήσεων ανάμεσα στη Ρωσία και την Τουρκία. Την εξέλιξη επιβεβαίωσε ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου, Ντμίτρι Πεσκόφ, απαντώντας σε ερωτήσεις δημοσιογράφων στη διάρκεια της τακτικής ενημέρωσης. Το ζήτημα αφορά τα ρωσικά αντιαεροπορικά συστήματα που η Άγκυρα είχε αγοράσει έναντι 2,5 δισεκατομμυρίων δολαρίων και που έχουν προκαλέσει χρόνια διπλωματική ένταση με τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Τι δήλωσε το Κρεμλίνο για τη μεταφορά των S-400
Ο Ντμίτρι Πεσκόφ ήταν σαφής στη διατύπωσή του, χωρίς ωστόσο να δώσει περισσότερες λεπτομέρειες. «Το θέμα βρίσκεται στην ημερήσια διάταξη, πραγματοποιούνται οι σχετικές εργασίες και υπάρχουν οι κατάλληλες επαφές», ανέφερε χαρακτηριστικά, επιβεβαιώνοντας ότι η ενδεχόμενη μετακίνηση των συστημάτων από την Τουρκία εξετάζεται ενεργά σε επίπεδο διαβουλεύσεων. Η δήλωση αυτή έρχεται να προστεθεί σε προηγούμενες τοποθετήσεις του Ρώσου υπουργού Εξωτερικών, Σεργκέι Λαβρόφ, ο οποίος το Σάββατο είχε αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο μεταπώλησης των S-400 σε μια «υπεύθυνη» χώρα που διατηρεί φιλικές σχέσεις με τη Ρωσία.
Σύμφωνα με τον Λαβρόφ, μέχρι στιγμής δεν έχει κατατεθεί κάποιο επίσημο αίτημα για τη μετακίνηση των συστημάτων, ενώ διευκρίνισε ότι οποιαδήποτε τέτοια κίνηση δεν μπορεί να πραγματοποιηθεί χωρίς τη συγκατάθεση της Μόσχας. Η υπόθεση των S-400 ξεκίνησε το 2017, όταν η Τουρκία προχώρησε στην αγορά τεσσάρων συστοιχιών των ρωσικών αντιαεροπορικών συστημάτων. Τον Οκτώβριο του 2019 η ρωσική εταιρεία Rosoboronexport, θυγατρική του κρατικού ομίλου Rostec, ανακοίνωσε επίσημα την ολοκλήρωση της σύμβασης προμήθειας.
Η αντιπαράθεση με τις ΗΠΑ και το πρόγραμμα F-35
Η απόφαση της Άγκυρας να προχωρήσει στην αγορά των ρωσικών συστημάτων προκάλεσε άμεσα σοβαρή αντιπαράθεση με την Ουάσινγκτον. Οι Ηνωμένες Πολιτείες υποστήριξαν τότε ότι η χρήση των S-400 από μέλος του ΝΑΤΟ δημιουργούσε σοβαρούς κινδύνους για την ασφάλεια των προηγμένων αμερικανικών οπλικών συστημάτων, καθώς τα ρωσικά ραντάρ θα μπορούσαν θεωρητικά να συλλέξουν ευαίσθητα δεδομένα για τα μαχητικά αεροσκάφη F-35. Ως αποτέλεσμα, η Τουρκία αποκλείστηκε από το αμερικανικό πρόγραμμα ανάπτυξης και προμήθειας των συγκεκριμένων μαχητικών, μια εξέλιξη που έπληξε σημαντικά τις αμυντικές σχέσεις των δύο χωρών.
Η ενδεχόμενη μεταφορά των συστημάτων σε τρίτη χώρα συνδέεται άμεσα με τη διάθεση της Άγκυρας να βρει έναν τρόπο επιστροφής στο πρόγραμμα των F-35. Απαλλάσσοντας το τουρκικό έδαφος από τα ρωσικά συστήματα, η τουρκική κυβέρνηση θα μπορούσε δυνητικά να αμβλύνει τις ανησυχίες της Ουάσινγκτον και να ανοίξει και πάλι τον δρόμο για την απόκτηση των αμερικανικών μαχητικών. Ωστόσο, όπως τόνισαν τόσο ο Λαβρόφ όσο και ο Πεσκόφ, η τελική απόφαση παραμένει στα χέρια της Μόσχας, καθώς καμία μετακίνηση δεν μπορεί να προχωρήσει χωρίς ρωσική συναίνεση.
Τι ακολουθεί
Προς το παρόν, οι δύο πλευρές περιορίζονται σε προκαταρκτικές επαφές και διαβουλεύσεις, χωρίς να έχει κατατεθεί επίσημο αίτημα από την Άγκυρα ή να έχει οριστεί συγκεκριμένη υποψήφια χώρα υποδοχής των συστημάτων. Το Κρεμλίνο άφησε σαφές ότι η «δουλειά» βρίσκεται σε εξέλιξη, χωρίς ωστόσο να δεσμευτεί για χρονοδιάγραμμα ή αποτέλεσμα. Η εξέλιξη της υπόθεσης αναμένεται να απασχολήσει τις διπλωματικές επαφές ανάμεσα σε Μόσχα και Άγκυρα τις επόμενες εβδομάδες.
