Η επιδημία ιλαράς στις Ηνωμένες Πολιτείες κατέγραψε τον πέμπτο θάνατο, με τις αρχές της Πενσιλβάνια να επιβεβαιώνουν χθες Τετάρτη 30 Σεπτεμβρίου το νέο κρούσμα. Το ξέσπασμα της νόσου έχει φτάσει σε επίπεδα που οι ΗΠΑ δεν είχαν καταγράψει εδώ και 35 χρόνια. Το άτομο που έχασε τη ζωή του ήταν ανεμβολίαστο και διέμενε στην κομητεία Λάνκαστερ. Η νέα απώλεια αναζωπυρώνει τη συζήτηση για τον εμβολιασμό στη δημόσια υγεία της χώρας.
Πέμπτος νεκρός από την επιδημία ιλαράς στην Πενσιλβάνια
Το πολιτειακό υπουργείο Υγείας της Πενσιλβάνια ανακοίνωσε τον θάνατο χωρίς να δώσει περαιτέρω στοιχεία για την ηλικία ή το φύλο του ανθρώπου που έχασε τη ζωή του. Το πρόσωπο ζούσε στην κομητεία Λάνκαστερ, περιοχή όπου διαμένει μεγάλη κοινότητα των Έιμις, παραδοσιοκρατών χριστιανών με ποσοστό εμβολιασμού σημαντικά χαμηλότερο από τον γενικό πληθυσμό της πολιτείας. Το γεγονός αυτό θεωρείται καθοριστικό για την εξάπλωση της νόσου στη συγκεκριμένη περιοχή, καθώς η χαμηλή κάλυψη εμβολιασμού διευκολύνει τη μετάδοση ενός ιδιαίτερα μολυσματικού παθογόνου.
Οι υγειονομικές αρχές της πολιτείας είχαν ήδη καταγράψει από τον Αύγουστο τέσσερις ακόμη θανάτους που αποδόθηκαν στην ιλαρά: δύο βρεφών πολύ μικρής ηλικίας για να έχουν εμβολιαστεί, ενός 18χρονου και μιας 40χρονης. Από την αρχή του 2026 έχουν επιβεβαιωθεί εργαστηριακά πάνω από 3.650 κρούσματα ιλαράς σε ολόκληρες τις ΗΠΑ, εκ των οποίων πάνω από 900 εντοπίστηκαν μόνο στην Πενσιλβάνια. Πρόκειται για τον υψηλότερο αριθμό κρουσμάτων που έχει καταγραφεί από το 1991, στοιχείο που αναδεικνύει την έκταση της τρέχουσας επιδημίας ιλαράς σε εθνικό επίπεδο.
Ο ρόλος του Ρόμπερτ Κένεντι και οι αντιδράσεις
Η επιδημία ιλαράς συνδέεται από πολλούς επιστήμονες με τη μείωση του ποσοστού εμβολιασμού και την αυξανόμενη δυσπιστία μερίδας του αμερικανικού πληθυσμού απέναντι στις υγειονομικές αρχές. Στο επίκεντρο της κριτικής βρίσκεται ο υπουργός Υγείας της κυβέρνησης Ντόναλντ Τραμπ, ο Ρόμπερτ Κένεντι ο νεότερος, γνωστός για την πολυετή αμφισβήτηση των εμβολίων. Ο ίδιος κατηγορείται ότι έχει διασπείρει επανειλημμένα ψευδείς πληροφορίες για το εμβόλιο κατά της ιλαράς και ότι έχει υποβαθμίσει δημόσια την επικινδυνότητα της νόσου.
Ο Κένεντι έχει επιπλέον αφήσει να εννοηθεί πως ορισμένοι από τους θανάτους της τρέχουσας επιδημίας δεν οφείλονταν στην ίδια τη νόσο, δηλώσεις που έχουν προκαλέσει έντονες αντιδράσεις στην επιστημονική κοινότητα. Η στάση του υπουργού Υγείας θεωρείται από αρκετούς αναλυτές καθοριστικός παράγοντας στην επιστροφή μιας ασθένειας που είχε κηρυχθεί εξαλειφθείσα στις ΗΠΑ τη δεκαετία του 2000 χάρη στον εμβολιασμό. Η πτώση στα ποσοστά εμβολιασμού σε συγκεκριμένες κοινότητες, όπως αυτή των Έιμις στη Λάνκαστερ, φαίνεται να λειτούργησε ως σημείο εκκίνησης για τη νέα διασπορά του ιού.
Οι κίνδυνοι της ιλαράς και το ιστορικό της νόσου
Η ιλαρά προκαλεί συμπτώματα όπως υψηλό πυρετό, αναπνευστικές δυσχέρειες και χαρακτηριστικά εξανθήματα, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρότερες επιπλοκές, όπως πνευμονία και φλεγμονή στον εγκέφαλο, με επικίνδυνες έως και θανατηφόρες συνέπειες. Πριν από την παρασκευή του εμβολίου, στις αρχές της δεκαετίας του 1960, η νόσος σκότωνε εκατοντάδες παιδιά κάθε χρόνο μόνο στις ΗΠΑ. Ακόμη και σήμερα, η ιλαρά συνεχίζει να στοιχίζει δεκάδες χιλιάδες ζωές σε παγκόσμια κλίμακα σε ετήσια βάση, παρά την ύπαρξη αποτελεσματικού εμβολίου εδώ και δεκαετίες.
Η τρέχουσα επιδημία ιλαράς στην Πενσιλβάνια αποτελεί υπενθύμιση του πόσο γρήγορα μπορεί να επιστρέψει μια νόσος που είχε θεωρηθεί υπό έλεγχο, όταν τα ποσοστά εμβολιασμού πέφτουν κάτω από τα απαιτούμενα όρια για συλλογική προστασία. Οι πέντε θάνατοι που έχουν καταγραφεί φέτος στην πολιτεία, σε συνδυασμό με τα πάνω από 3.650 κρούσματα σε εθνικό επίπεδο, συνθέτουν την πιο σοβαρή έξαρση ιλαράς που έχουν αντιμετωπίσει οι ΗΠΑ τις τελευταίες τρεισήμισι δεκαετίες.
