Το Ανώτατο Δικαστήριο του Ισραήλ αποφάσισε ότι τα αραβικά κόμματα της χώρας μπορούν να συμμετάσχουν κανονικά στις βουλευτικές εκλογές της 27ης Οκτωβρίου, ανατρέποντας τον αποκλεισμό που είχε επιβάλει η κεντρική εκλογική επιτροπή. Η απόφαση αφορά την Ενωμένη Αραβική Λίστα (Raam) και την Ενιαία Λίστα, δύο σχηματισμούς που είχαν αποκλειστεί στις 23 Σεπτεμβρίου κατόπιν αιτήματος μελών του κυβερνώντος συνασπισμού του πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου. Η εξέλιξη έρχεται λίγες εβδομάδες πριν από τις κρίσιμες εκλογές, το αποτέλεσμα των οποίων θεωρείται αμφίρροπο.
Ο αποκλεισμός και η ανατροπή του
Η κεντρική εκλογική επιτροπή, η οποία συγκλήθηκε από μέλη του κυβερνώντος συνασπισμού, ψήφισε στις 23 Σεπτεμβρίου να αποκλείσει τόσο την Ενωμένη Αραβική Λίστα όσο και την Ενιαία Λίστα, έναν συνασπισμό που συγκεντρώνει τρία αραβικά κόμματα: το εθνικιστικό Balad, το κομμουνιστικό αραβο-εβραϊκό Hadash και το κοσμικό Taal. Το αίτημα αποκλεισμού βασίστηκε στο επιχείρημα ότι τα κόμματα «αρνούνται την ύπαρξη του κράτους του Ισραήλ ως εβραϊκού και δημοκρατικού κράτους» και «στηρίζουν τον ένοπλο αγώνα ενός εχθρικού κράτους ή μιας τρομοκρατικής οργάνωσης εναντίον του Ισραήλ».
Σε τρεις ξεχωριστές αποφάσεις, το Ανώτατο Δικαστήριο έκρινε ομόφωνα ότι τα επιχειρήματα της εκλογικής επιτροπής δεν ήταν επαρκή για να δικαιολογήσουν την ακύρωση των δύο λιστών. Παράλληλα, η επιτροπή είχε ακυρώσει και δύο ατομικές υποψηφιότητες: του βουλευτή Όφερ Κάσιρ, μέλους του Hadash, και του Σάμι Άμπου Σεχάντεχ, ηγέτη του Balad. Το Δικαστήριο εξέτασε ξεχωριστά κάθε περίπτωση, με αποτέλεσμα η υποψηφιότητα του Κάσιρ να εγκριθεί με ψήφους επτά έναντι δύο, ενώ οι δύο δικαστές που διαφώνησαν έκριναν ότι εκείνος «υποστήριξε τον ένοπλο αγώνα κατά του Κράτους του Ισραήλ». Στην περίπτωση του Σεχάντεχ, το Δικαστήριο είχε ασκήσει πίεση την προηγούμενη ημέρα ώστε να αποσύρει ο ίδιος την υποψηφιότητά του. Ο Σεχάντεχ δέχεται έντονη κριτική και από την αντιπολίτευση, καθώς σε άρθρο του είχε χαρακτηρίσει τις επιθέσεις της Χαμάς στο ισραηλινό έδαφος στις 7 Οκτωβρίου 2023 «σημαντικό ιστορικό γεγονός σε στρατιωτικό, πολιτικό και στρατηγικό πλαίσιο», με τους επικριτές του να υποστηρίζουν ότι επιδοκίμαζε τις επιθέσεις, παρά τις δικές του αρνήσεις.
Αντιδράσεις και πολιτικό παρασκήνιο
Η απόφαση του Δικαστηρίου ερμηνεύεται από αρκετούς αναλυτές ως κρίσιμη εξέλιξη για τη συμμετοχή της αραβικής μειονότητας στις εκλογές. Επικριτές της κυβέρνησης υποστηρίζουν ότι ο αρχικός αποκλεισμός δεν συνδεόταν τόσο με τις θέσεις των κομμάτων όσο με τα χαμηλά ποσοστά του κυβερνώντος συνασπισμού, καθώς αρκετοί Ισραηλινοί πολίτες διαφωνούν με τον πόλεμο που διεξάγεται στη Μέση Ανατολή. Σύμφωνα με αυτή την ανάγνωση, στόχος ήταν η αποχή των αραβικών ψηφοφόρων να ενισχύσει πλασματικά τα ποσοστά άλλων κομμάτων, κυρίως εκείνων που βρίσκονται ήδη στην εξουσία.
Η Ενωμένη Αραβική Λίστα, με επικεφαλής τον Μανσούρ Αμπάς, παραμένει ο πιο μετριοπαθής από τους δύο σχηματισμούς και υποστηρίζει τα ίσα δικαιώματα για την αραβική μειονότητα. Στα τέλη Αυγούστου το κόμμα είχε προχωρήσει σε μια κίνηση που πολλοί περιέγραψαν ως πρωτοφανή, συμπεριλαμβάνοντας στο ψηφοδέλτιό του τον Γιοάβ Σεγκάλοβιτς, πρώην στέλεχος της αστυνομίας και Εβραίο υποψήφιο. Οι Άραβες Ισραηλινοί, που αποκαλούνται και Παλαιστίνιοι του Ισραήλ, αποτελούν περίπου το 20% του πληθυσμού της χώρας. Είναι απόγονοι των κατοίκων που ζούσαν στο έδαφος πριν από την ίδρυση του ισραηλινού κράτους το 1948 και έκτοτε έχουν περάσει από συντριπτική πλειοψηφία σε μειοψηφία, βιώνοντας κατά καιρούς διακρίσεις.
Η Ενωμένη Αραβική Λίστα θεωρείται από αναλυτές πιθανός πόλος προσέλκυσης ενδιαφέροντος μετά τις εκλογές της 27ης Οκτωβρίου, καθώς το αποτέλεσμα κρίνεται αμφίρροπο ανάμεσα στον συνασπισμό του Μπενιαμίν Νετανιάχου και τη συμμαχία κομμάτων υπό τον κεντρώο αντίπαλό του, Γκαντί Άιζενκοτ. Το Ανώτατο Δικαστήριο, το οποίο έχει κατά το παρελθόν ανατρέψει επανειλημμένα εξαιρέσεις της κεντρικής εκλογικής επιτροπής, ενέκρινε τελικά ομόφωνα τη συμμετοχή και των δύο λιστών στις εκλογές.
