Η τραπεζαρία φαίνεται να χάνει σταδιακά τη θέση της στα σύγχρονα σπίτια, με όλο και περισσότερους ανθρώπους να επιλέγουν να τρώνε στην κουζίνα, στο σαλόνι ή ακόμα και στο κρεβάτι. Η τάση αυτή παρατηρείται σε πολλές δυτικές χώρες και αλλάζει ριζικά τον τρόπο με τον οποίο οργανώνεται ο χώρος του σπιτιού. Η παραδοσιακή εικόνα του οικογενειακού γεύματος γύρω από ένα στρωμένο τραπέζι φαίνεται να ανήκει πλέον σε άλλη εποχή. Η αλλαγή αυτή αποτυπώνεται και στα σχέδια των αρχιτεκτόνων, που όλο και πιο σπάνια προβλέπουν ξεχωριστή τραπεζαρία στις νέες κατοικίες.
Η παραδοσιακή εικόνα του οικογενειακού γεύματος
Η κλασική σκηνή είναι γνώριμη σε όλους: ο ήλιος περνά μέσα από τις κουρτίνες που ανεμίζουν στο ανοιχτό παράθυρο, το κοτόπουλο με τις πατάτες ροδοκοκκινίζει στον φούρνο, το καρότο ψιλοκομμένο περιμένει σε ένα κρυστάλλινο μπολ και το ψωμί, αχνιστό και κομμένο σε φέτες, βρίσκει τη θέση του σε ένα πλεκτό, χειροποίητο καλάθι. Το ολόλευκο, καλοσιδερωμένο τραπεζομάντιλο στρώνεται με προσοχή και το πορσελάνινο σερβίτσιο τοποθετείται πάνω του σχεδόν ευλαβικά. Η τραπεζαρία βάζει τα καλά της και ετοιμάζεται να υποδεχθεί όλη την οικογένεια, σε μια τελετουργία που επαναλαμβανόταν καθημερινά σε εκατομμύρια σπίτια.
Αυτή η εικόνα, όπως περιγράφεται, μοιάζει να έρχεται από άλλη εποχή. Τότε που το οικογενειακό γεύμα είχε τον δικό του ξεχωριστό χώρο μέσα στο σπίτι και αποτελούσε, ουσιαστικά, το κέντρο της καθημερινής ζωής. Η τραπεζαρία δεν ήταν απλά ένα δωμάτιο με τραπέζι και καρέκλες, αλλά ο χώρος όπου συγκεντρωνόταν όλη η οικογένεια, άφηνε στην άκρη τις υποχρεώσεις της ημέρας και μοιραζόταν το φαγητό. Σήμερα, όπως σημειώνεται, αυτή η λειτουργία φαίνεται να υποχωρεί σταδιακά, τόσο από τα σχέδια των αρχιτεκτόνων όσο και από την πραγματική καθημερινότητα των νοικοκυριών.
Πού τρώμε σήμερα
Η τραπεζαρία μοιάζει να «σβήνει» από τα σχέδια των αρχιτεκτόνων και, παράλληλα, από τα ίδια τα σπίτια. Μαζί με αυτή αλλάζει και ο τρόπος με τον οποίο τρώμε. Πλέον, όπως αναφέρεται, το φαγητό μετακομίζει στον πάγκο της κουζίνας ή στον καναπέ, μπροστά στην τηλεόραση. Το τραπέζι με το σιδερωμένο τραπεζομάντιλο και το πορσελάνινο σερβίτσιο αντικαθίσταται από πιο πρόχειρες και βολικές λύσεις, προσαρμοσμένες στον ρυθμό της σύγχρονης ζωής.
Η τάση αυτή δεν περιορίζεται σε μία χώρα, αλλά παρατηρείται ευρύτερα σε πολλές δυτικές κοινωνίες, όπου ο τρόπος διαβίωσης και οι ρυθμοί της καθημερινότητας φαίνεται να έχουν αναδιαμορφώσει τις συνήθειες γύρω από το φαγητό. Η μετατόπιση από την επίσημη τραπεζαρία προς πιο χαλαρούς χώρους, όπως η κουζίνα, το σαλόνι ή και το κρεβάτι, αντανακλά μια ευρύτερη αλλαγή στον τρόπο που τα νοικοκυριά οργανώνουν τον χρόνο και τον χώρο τους. Το σπίτι, όπως φαίνεται από αυτή την εξέλιξη, προσαρμόζεται σε νέες ανάγκες, με τα γεύματα να γίνονται πιο άτυπα και λιγότερο δεμένα με έναν συγκεκριμένο, ξεχωριστό χώρο.