Περισσότερες γυναίκες πεθαίνουν από καρδιαγγειακά νοσήματα στην Ελλάδα απ’ ό,τι άνδρες, αντίθετα με την επικρατούσα εντύπωση ότι το πρόβλημα αφορά κυρίως τον ανδρικό πληθυσμό. Στην περίπτωση θανάτου από εγκεφαλικό ή υπέρταση, τα ποσοστά στις γυναίκες είναι σχεδόν διπλάσια σε σχέση με τους άνδρες. Τα στοιχεία προέρχονται από τις τελευταίες Παγκόσμιες Εκτιμήσεις για την Υγεία (Global Health Estimates) που δημοσίευσε ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ). Η έκθεση καταγράφει σημαντικές διαφορές ανά φύλο στη θνησιμότητα από καρδιαγγειακά και άλλα νοσήματα.
Τα καρδιαγγειακά νοσήματα και οι διαφορές ανά φύλο
Σύμφωνα με την έκθεση του ΠΟΥ, τα καρδιαγγειακά νοσήματα εμφανίζουν αυξημένα ποσοστά θανάτου στις γυναίκες σε σχέση με τους άνδρες, το ίδιο και οι αναπνευστικές λοιμώξεις του κατώτερου αναπνευστικού συστήματος, καθώς και η νεφρική ανεπάρκεια. Αντίστροφη είναι η εικόνα στην περίπτωση του καρκίνου του πνεύμονα, όπου τα ποσοστά θανάτου παραμένουν υψηλότερα στους άνδρες. Οι πρώτες 10 αιτίες θανάτου διεθνώς, όπως καταγράφονται στην έκθεση, είναι η ισχαιμική καρδιοπάθεια, το εγκεφαλικό, η ΧΑΠ, οι αναπνευστικές λοιμώξεις του κατώτερου αναπνευστικού συστήματος, το Αλτσχάιμερ και οι άνοιες, ο διαβήτης, ο καρκίνος του πνεύμονα, η υπέρταση, η νεφρική ανεπάρκεια και οι διαρροϊκές παθήσεις.
Στον κατάλογο των πρώτων 10 αιτιών αναπηρίας παγκοσμίως περιλαμβάνονται η ισχαιμική καρδιοπάθεια, το εγκεφαλικό, οι αναπνευστικές λοιμώξεις του κατώτερου αναπνευστικού συστήματος, οι επιπλοκές από πρόωρο τοκετό, ο διαβήτης, το αυχενικό σύνδρομο και το λουμπάγκο, η ΧΑΠ, οι πτώσεις, τα τροχαία και οι διαρροϊκές παθήσεις. Η έκθεση σημειώνει ότι τα χρόνια, μη μεταδοτικά νοσήματα ευθύνονται πλέον για το 74% των θανάτων παγκοσμίως, έναντι 58% το 2000. Οκτώ μη μεταδιδόμενα νοσήματα περιλαμβάνονται στις πρώτες 10 αιτίες θανάτου παγκοσμίως, ανεξαρτήτως του επιπέδου εισοδήματος κάθε χώρας. Παθήσεις όπως ο διαβήτης, η άνοια, τα προβλήματα ψυχικής υγείας και οι διαταραχές χρήσης ουσιών συμβάλλουν στην αυξανόμενη επιβάρυνση των συστημάτων υγείας.
Το παγκόσμιο προσδόκιμο ζωής και οι προκλήσεις υγείας
Η έκθεση του ΠΟΥ παρατηρεί ότι το προσδόκιμο ζωής τείνει να επανέλθει στα επίπεδα προ πανδημίας. Το παγκόσμιο προσδόκιμο ζωής έφτασε τα 73,3 έτη το 2023, πλησιάζοντας τα 73,4 έτη που είχαν καταγραφεί το 2019. Το προσδόκιμο υγιούς ζωής ανέκαμψε με βραδύτερους ρυθμούς, φτάνοντας τα 62,8 έτη το 2023, παραμένοντας ωστόσο κατά 0,4 έτη χαμηλότερα από το επίπεδο του 2019. Ο Δρ Alain Labrique, Διευθυντής του Τμήματος Δεδομένων, Ψηφιακής Υγείας, Αναλυτικής και Τεχνητής Νοημοσύνης του ΠΟΥ, δήλωσε ότι «η παράταση της διάρκειας ζωής αποτελεί ένα από τα σπουδαιότερα επιτεύγματα της δημόσιας υγείας» και πρόσθεσε ότι «η επόμενη πρόκληση είναι να διασφαλίσουμε ότι αυτά τα επιπλέον έτη ζωής θα βιώνονται με καλή υγεία, ενώ παράλληλα τα συστήματα υγείας θα είναι κατάλληλα εξοπλισμένα ώστε να ανταποκρίνονται στις μεταβαλλόμενες ανάγκες των πληθυσμών».
Τα καρδιαγγειακά νοσήματα παραμένουν η κύρια αιτία θανάτου και επιβάρυνσης από ασθένειες παγκοσμίως. Μόνο η ισχαιμική καρδιοπάθεια προκάλεσε το 2023 περίπου 9,5 εκατομμύρια θανάτους και 210 εκατομμύρια έτη ζωής προσαρμοσμένα ως προς την αναπηρία (DALYs), ένα μέγεθος που υπολογίζεται με βάση τα έτη υγιούς ζωής που χάνονται. Από το 2000, έχει σημειωθεί σημαντική πρόοδος στη μείωση της επιβάρυνσης από την ισχαιμική καρδιοπάθεια σε πολλά μέρη του κόσμου, ωστόσο η έκθεση καταγράφει παράλληλα αύξηση του κινδύνου σε ατομικό επίπεδο, στοιχείο που αναδεικνύει την ανάγκη για στοχευμένη πρόληψη, ειδικά στις γυναίκες, όπου τα ποσοστά θνησιμότητας από καρδιαγγειακά παραμένουν υψηλότερα από ό,τι συνήθως εκτιμάται.
