Σε κρίσιμες βουλευτικές εκλογές προσέρχονται σήμερα, Σάββατο 3 Οκτωβρίου, οι πολίτες της Λετονίας, με την ασφάλεια της χώρας και τον πόλεμο στην Ουκρανία να κυριαρχούν στην προεκλογική ατζέντα. Οι δημοσκοπήσεις δίνουν προβάδισμα στον φιλοουκρανό πρωθυπουργό Άντρις Κούλμπεργκς, ωστόσο ο έντονος πολιτικός κατακερματισμός ενδέχεται να δυσκολέψει τον σχηματισμό της επόμενης κυβέρνησης. Η Λετονία, μέλος του ΝΑΤΟ και της Ευρωπαϊκής Ένωσης με 1,9 εκατομμύρια κατοίκους, βρίσκεται σε μία από τις πιο ευαίσθητες γεωπολιτικά περιοχές της Ευρώπης, έχοντας σύνορα με τη Ρωσία και τη Λευκορωσία. Τα εκλογικά τμήματα άνοιξαν στις 08:00 το πρωί και θα παραμείνουν ανοιχτά έως τις 20:00, ώρα Ελλάδας.
Ανοιχτές κάλπες υπό τη σκιά του πολέμου
Σύμφωνα με τις τελευταίες δημοσκοπήσεις, η κεντρώα «Ενωμένη Λίστα» του πρωθυπουργού Άντρις Κούλμπεργκς συγκεντρώνει περίπου 14% των ψήφων, με τη φιλορωσική «Κυρίαρχη Δύναμη» να ακολουθεί σε πολύ μικρή απόσταση. Ο 47χρονος Κούλμπεργκς, επιχειρηματίας και ερασιτέχνης οδηγός ράλι, ανέλαβε την πρωθυπουργία τον περασμένο Μάιο, μετά την κατάρρευση του προηγούμενου κυβερνητικού συνασπισμού. Η πτώση της προηγούμενης κυβέρνησης συνδέθηκε με τον τρόπο που χειρίστηκε περιστατικά κατά τα οποία αδέσποτα drones εισήλθαν στον εναέριο χώρο της Λετονίας χωρίς να εντοπιστούν εγκαίρως. Αν και επρόκειτο για ουκρανικά drones, αξιωματούχοι της Λετονίας απέδωσαν την απόκλισή τους από την προγραμματισμένη πορεία πτήσης σε ρωσικές παρεμβολές, γεγονός που ενέτεινε την ανησυχία της κοινής γνώμης.
Ο Λετονός πρωθυπουργός έχει ταχθεί ανοιχτά υπέρ της στήριξης στο Κίεβο, δηλώνοντας σε συνέντευξή του στο Reuters τον περασμένο μήνα ότι «πρέπει να προσφέρουμε στην Ουκρανία ό,τι είναι απαραίτητο τώρα ώστε να έχουν το πάνω χέρι και να νικήσουν». Στη διάρκεια της προεκλογικής εκστρατείας δεσμεύθηκε να ενισχύσει τις ικανότητες της Λετονίας στην αντιμετώπιση drones και να διατηρήσει τις αμυντικές δαπάνες στο 5% του ΑΕΠ, ένα από τα υψηλότερα ποσοστά ανάμεσα στα κράτη-μέλη του ΝΑΤΟ. Παράλληλα, οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι τουλάχιστον δύο ακόμη κόμματα αναμένεται να εξασφαλίσουν είσοδο στο κοινοβούλιο των 100 εδρών: το λαϊκιστικό «Πρώτα η Λετονία» και οι Προοδευτικοί, κόμμα της Αριστεράς με ιδιαίτερη απήχηση στους νεότερους ψηφοφόρους. Η τετραετής θητεία του νέου κοινοβουλίου ξεκινά αμέσως μετά την ανακοίνωση των τελικών αποτελεσμάτων, τα οποία αναμένονται μετά τα μεσάνυκτα.
Διχασμένη κοινή γνώμη και ο ρόλος της ρωσόφωνης μειονότητας
Στον αντίποδα, οι φιλορωσικές πολιτικές δυνάμεις της Λετονίας ζητούν περιορισμό της βοήθειας προς την Ουκρανία και μετατόπιση του πολιτικού ενδιαφέροντος στο κόστος ζωής, ζήτημα που απασχολεί ιδιαίτερα τη μεγάλη ρωσόφωνη μειονότητα της χώρας. «Οι ψηφοφόροι μας θέλουν ειρήνη, να σταματήσουν να αναζητούν καταφύγια, να μην αντιμετωπίζουν αεροπορικούς συναγερμούς», δήλωσε η επικεφαλής της Κυρίαρχης Δύναμης, Γιούλια Στεπανένκο. Η ίδια πρόσθεσε ότι «δεν πρέπει να ενθαρρύνουμε τον πόλεμο με κανέναν τρόπο, περιλαμβανομένης της χρηματοδότησης», υποστηρίζοντας ότι η Ουκρανία πρέπει να οδηγηθεί σε λύση μέσω ειρηνευτικών συνομιλιών και όχι μέσω στρατιωτικής νίκης. Η αντιπαράθεση αυτή αποτυπώνει τον βαθύ διχασμό της λετονικής κοινωνίας ανάμεσα στη φιλοδυτική πλειοψηφία και τη ρωσόφωνη μειονότητα, η οποία παραμένει ιδιαίτερα ευαίσθητη στα μηνύματα περί κόστους ζωής και ασφάλειας.
Η ανησυχία για την ασφάλεια δεν αφορά μόνο τη Λετονία αλλά το σύνολο των χωρών της Βαλτικής, καθώς οι παραβιάσεις του εναέριου χώρου που συνδέονται με τον πόλεμο στην Ουκρανία έχουν πολλαπλασιαστεί τους τελευταίους μήνες. Η Ρωσία απορρίπτει κατηγορηματικά τις κατηγορίες ότι σχεδιάζει επίθεση εναντίον χωρών του ΝΑΤΟ, ενώ Δυτικοί αξιωματούχοι εκτιμούν ότι η Μόσχα δεν διαθέτει επί του παρόντος τη δυνατότητα να εξαπολύσει άμεση στρατιωτική επίθεση. Παρά ταύτα, το κλίμα ανασφάλειας έχει διαμορφώσει σε μεγάλο βαθμό την προεκλογική ατζέντα, με τα κόμματα να καλούνται να πείσουν τους ψηφοφόρους για το πώς θα διαχειριστούν τόσο την άμυνα της χώρας όσο και τις σχέσεις με τη Μόσχα.
Το αν ο Κούλμπεργκς θα καταφέρει τελικά να σχηματίσει βιώσιμη κυβέρνηση θα εξαρτηθεί όχι μόνο από το ποσοστό της Ενωμένης Λίστας αλλά και από το πόσα κόμματα θα καταφέρουν να ξεπεράσουν το όριο του 5% για την είσοδό τους στη Βουλή. Στην εξίσωση αυτή ενδέχεται να αποκτήσει κομβικό ρόλο το «Πρώτα η Λετονία», του οποίου η στάση θα κρίνει σε μεγάλο βαθμό τις συνεννοήσεις για τον σχηματισμό συνασπισμού τις επόμενες ημέρες.
